# Secde Sûresi, 10. Âyet (32:10)

> وَقَالُوٓا۟ أَءِذَا ضَلَلْنَا فِى ٱلْأَرْضِ أَءِنَّا لَفِى خَلْقٍ جَدِيدٍۭ ۚ بَلْ هُم بِلِقَآءِ رَبِّهِمْ كَـٰفِرُونَ

*Ve kâlû e-iżâ dalâlnâ fî-l-ardi e-innâ lefî ḣalkin cedîd(in)(c) bel hum bilikâ-i rabbihim kâfirûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Kafirler dediler ki:) "Biz toprakta yok olduktan sonra mı, biz mi yeniden yaratılacakmışız? Hayır, onlar Rablerine kavuşmayı inkar etmektedirler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/32/10

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, yeniden dirilişi inkâr edenlerin şaşkınlığını ve bu inkârın temelinde yatan Rab'lerine kavuşma inancından yoksunluklarını dilbilimsel olarak ele almaktadır. Özellikle 'dalâl', 'halk' ve 'küfr' kavramları üzerinden, ölüm sonrası yaşamın imkânsızlığına dair yanlış algı ve bu algının nedenleri incelenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"ضَلَلْنَا","root":"ض ل ل","rootLatin":"D-L-L","meaning":"Ayette, toprağa karışıp yok olmak, kaybolmak ve varlığını yitirmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'dalâl' kelimesinin burada 'kaybolmak, izi silinmek, yok olmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ضَلَلْنَا فِى ٱلْأَرْضِ' ifadesi, bedenin çürüyüp toprağa karışarak izinin kalmaması ve varlığının ortadan kalkması durumunu ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dalâl' kelimesinin asıl anlamının 'doğru yoldan sapmak' olmakla birlikte, mecazi olarak 'bir şeyin kaybolması, izinin silinmesi ve bulunamaması' anlamında da kullanıldığını açıklar. Bu ayetteki kullanımı, bedenin ölümle birlikte toprağın içinde kaybolup gitmesini ve varlığının hissedilemez hale gelmesini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'dalâl' kavramının Kur'an'da genellikle 'doğru yoldan sapma' ve 'şaşırma' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ancak bu ayetteki bağlamda, bedenin ölümle birlikte 'yok oluşu' ve 'izinin kayboluşu'nu ifade ederek, yeniden dirilişi inkâr edenlerin bu fiziksel yok oluşu mutlak bir son olarak görme yanılgısını ortaya koyar."}]},{"word":"خَلْقٍ","root":"خ ل ق","rootLatin":"H-L-K","meaning":"Ayette, yeniden yaratılma, var edilme ve yeni bir oluşum içine girme anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'halk' kelimesinin burada 'yaratma' ve 'var etme' anlamında kullanıldığını belirtir. 'خَلْقٍ جَدِيدٍ' ifadesi, ölümden sonra bedenin tamamen yok olmasının ardından, daha önce var olmayan bir şekilde yeniden var edilmesini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk' kelimesinin 'bir şeyi takdir etmek ve onu yoktan var etmek' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'yeni bir yaratılış' ifadesi, ölümle dağılan ve yok olan bedenin, Allah'ın kudretiyle yeniden bir araya getirilerek farklı bir formda var edilmesini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'halk'ın 'bir şeyi örneksiz ve benzersiz bir şekilde var etmek' olduğunu belirtir. Ayetteki 'yeni bir yaratılış' ifadesi, inkârcıların imkânsız gördüğü, bedenin tamamen yok olmasından sonra, Allah'ın eşsiz kudretiyle yeniden ve farklı bir biçimde hayat bulmasını ifade eder."}]},{"word":"جَدِيدٍ","root":"ج د د","rootLatin":"C-D-D","meaning":"Ayette, daha önce var olandan farklı, yenilenmiş ve taze bir yaratılış anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'cedîd' kelimesinin 'yeni, taze, daha önce benzeri olmayan' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'خَلْقٍ جَدِيدٍ' ifadesi, ölümle yok olan bedenin, eski haliyle değil, farklı bir formda, yenilenmiş ve taze bir yaratılışla tekrar var edileceğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'cedîd' kelimesinin 'yenilenmiş, tekrar ortaya çıkmış' anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayetteki kullanımı, inkârcıların şaşkınlığını ifade ederken, ölümden sonraki dirilişin, bedenin tamamen yok olmasından sonra, yepyeni bir başlangıç olacağına işaret eder."}]},{"word":"بِلِقَآءِ","root":"ل ق ي","rootLatin":"L-K-Y","meaning":"Ayette, Allah'a kavuşma, O'nun huzuruna çıkma ve O'nunla karşılaşma anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'likâ'' kelimesinin 'karşılaşmak, bir araya gelmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'لِقَآءِ رَبِّهِمْ' ifadesi, ölümden sonraki dirilişin asıl amacının, kulların Rablerinin huzuruna çıkması ve O'nunla karşılaşması olduğunu vurgular. Bu, sadece fiziksel bir diriliş değil, aynı zamanda manevi bir buluşmadır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'likâ'' kavramının Kur'an'da genellikle 'Allah'a kavuşma, O'nunla karşılaşma' anlamında kullanıldığını ve bu karşılaşmanın hem dünyada manevi olarak hem de ahirette fiilen gerçekleşeceğini belirtir. Bu ayetteki kullanım, inkârcıların ahiretteki bu nihai buluşmayı reddetmelerini ifade eder."}]},{"word":"كَـٰفِرُونَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"K-F-R","meaning":"Ayette, Allah'a kavuşmayı, yeniden dirilişi ve ahiret hayatını inkâr edenler anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"es-Sicistânî, 'küfr' kelimesinin temel anlamının 'örtmek, gizlemek' olduğunu ve bu bağlamda 'gerçeği örtmek, inkâr etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'كَـٰفِرُونَ' ifadesi, Rablerine kavuşma gerçeğini, yani ahiret hayatını ve yeniden dirilişi bilinçli olarak reddedenleri tanımlar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr'ün 'nimeti örtmek, nankörlük etmek' ve 'Allah'ın varlığını veya emirlerini inkâr etmek' gibi anlamlara geldiğini açıklar. Bu ayetteki kullanım, inkârcıların sadece yeniden dirilişi değil, aynı zamanda bu dirilişin nihai hedefi olan Rablerine kavuşma inancını da reddettiklerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'da 'Allah'ın varlığını, birliğini, peygamberlerini ve ahiret gününü inkâr etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'كَـٰفِرُونَ' ifadesi, yeniden dirilişin ve Rab'le buluşmanın imkânsız olduğunu düşünenlerin, temel bir iman esasını reddetmelerini ve bu reddedişin onların genel 'küfr' hallerinin bir parçası olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dirilis","kufur-sirk","musrikler","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":2,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":3,"surface":"ضَلَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"d-l-l","lemma":"ضَلَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kaybolduğumuzda/yok olduğumuzda"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer/toprak"},{"position":6,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":6,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz"},{"position":7,"surface":"لَفِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"elbette"},{"position":7,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"خَلْقٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yaratılış"},{"position":9,"surface":"جَدِيدٍۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ج-د-د","rootLatin":"c-d-d","lemma":"جَدِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"yeni"},{"position":10,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İdrâb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"bilakis"},{"position":11,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":12,"surface":"لِقَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-ق-ي","rootLatin":"l-q-y","lemma":"لِقَاء","form":"Mufâale","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kavuşma"},{"position":13,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":13,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":14,"surface":"كَـٰفِرُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"inkar edenler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Secde Sûresi** · *32/10*
- **Secde Sûresi** · *32/10*
- **Secde Sûresi** · *32/10*
- **Secde Sûresi** · *32/10*
- **Secde Sûresi** · *10. Ayet*
- **Secde Sûresi** · *10. Ayet*
- **Secde Sûresi** · *32/10*
- **Secde Sûresi** · *32/10*