# Secde Sûresi, 17. Âyet (32:17)

> فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّآ أُخْفِىَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَآءًۢ بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

*Felâ ta'lemu nefsun mâ uḣfiye lehum min kurrati a'yunin cezâen bimâ kânû ya'melûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hiç kimse, yapmakta olduklarına karşılık olarak, onlar için saklanan göz aydınlıklarını bilemez.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/32/17

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müminler için ahirette hazırlanan ve dünyada kimsenin idrak edemeyeceği eşsiz nimetleri ve mükafatları konu edinmektedir. Ayet, bu mükafatların, müminlerin dünyadaki salih amellerine bir karşılık olarak verildiğini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تَعْلَمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"A-L-M","meaning":"Bilmek, idrak etmek, haberdar olmak anlamlarına gelir ve ayette bu bilginin insan idrakinin ötesinde olduğuna işaret eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ilm' kelimesini bir şeyin hakikatini idrak etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'fela ta'lemu nefsun' ifadesi, bu bilginin sadece Allah katında olduğunu, hiçbir nefsin bu nimetlerin mahiyetini tam olarak kavrayamayacağını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilm' kavramının Kur'an'da sadece bilgi edinme değil, aynı zamanda derin bir kavrayış ve hikmet anlamı taşıdığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, ahiret nimetlerinin insan aklının ve duyularının ötesinde, ancak Allah'ın bildiği bir gerçeklik olduğunu vurgular."}]},{"word":"أُخْفِيَ","root":"خ ف ي","rootLatin":"H-F-Y","meaning":"Gizlemek, saklamak, örtmek anlamlarına gelir ve ayette ahiret nimetlerinin insanlar için gizli tutulduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ihfâ' fiilinin bir şeyi gözlerden ve idrakten uzak tutmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'uhfiye lehum' ifadesi, bu nimetlerin müminler için özel olarak saklandığını ve dünyada kimsenin tam olarak bilemeyeceği bir sır olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ihfâ'nın mecazi olarak bir şeyin değerini ve büyüklüğünü artırmak için gizlenmesi anlamında kullanılabileceğini ifade eder. Bu bağlamda, cennet nimetlerinin gizlenmesi, onların kıymetini ve beklenmedik güzelliğini vurgular."}]},{"word":"قُرَّةِ أَعْيُنٍ","root":"ق ر ر / ع ي ن","rootLatin":"K-R-R / A-Y-N","meaning":"Göz aydınlığı, sevinç ve mutluluk kaynağı anlamına gelir; ayette ahiretteki en büyük nimet ve mükafatları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'kurratu ayn' ifadesinin, gözün sevinçten sakinleşmesi ve huzur bulması anlamına geldiğini belirtir. Bu, kişinin gönlünü ferahlatan, içini rahatlatan ve ona büyük bir mutluluk veren şeyleri ifade eder. Ayetteki kullanımı, cennet nimetlerinin müminlere eşsiz bir huzur ve sevinç vereceğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kurratu ayn' tabirinin, bir şeyin kişiye verdiği derin memnuniyet ve mutluluktan dolayı gözyaşlarının durması, gözün ferahlaması anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayette, Allah'ın müminler için hazırladığı mükafatların, onların tüm beklentilerini aşan, tarifsiz bir sevinç kaynağı olacağını ifade eder."}]},{"word":"جَزَآءًۢ","root":"ج ز ي","rootLatin":"C-Z-Y","meaning":"Karşılık, mükafat, ödül anlamına gelir ve ayette yapılan amellerin bir neticesi olarak verilen nimeti ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'cezâ' kelimesinin bir fiilin karşılığı olarak verilen şey olduğunu belirtir. Bu karşılık iyi veya kötü olabilir. Ayetteki 'cezâen' kelimesi, müminlerin salih amellerine karşılık olarak verilecek olan güzel ve değerli mükafatları ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'cezâ' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi adalet prensibi çerçevesinde kullanıldığını ve her amelin bir karşılığı olduğunu vurgular. Bu ayetteki 'cezâen bimâ kânû ya'melûn' ifadesi, ahiret nimetlerinin, müminlerin dünyadaki iman ve salih amellerinin doğrudan bir sonucu olduğunu açıkça belirtir."}]},{"word":"يَعْمَلُونَ","root":"ع م ل","rootLatin":"A-M-L","meaning":"Amel etmek, iş yapmak, eylemde bulunmak anlamlarına gelir ve ayette müminlerin dünyada yaptıkları salih amelleri ifade eder.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'amel' kelimesinin, bir maksat doğrultusunda yapılan her türlü fiil olduğunu belirtir. Ayetteki 'ya'melûne' ifadesi, müminlerin Allah rızası için yaptıkları ibadetleri, iyilikleri ve tüm salih davranışları kapsar ve bu amellerin ahiret mükafatlarının sebebi olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'amel' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel eylemleri değil, aynı zamanda niyet ve ahlaki değerleri de içeren geniş bir anlam taşıdığını ifade eder. Bu ayetteki 'ya'melûne' fiili, müminlerin imanla birleşen ve Allah katında makbul olan tüm davranışlarını ifade ederek, bu amellerin ahiretteki 'göz aydınlığı'nın temelini oluşturduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","ahiret-mukafat","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"تَعْلَمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"bilir"},{"position":3,"surface":"نَفْسٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"hiç kimse"},{"position":4,"surface":"مَّآ","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih konumunda olduğu için mebnî","gloss":"o şey ki"},{"position":5,"surface":"أُخْفِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ف-ي","rootLatin":"ḫ-f-y","lemma":"أَخْفَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gizlendi"},{"position":6,"surface":"لَهُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":7,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":8,"surface":"قُرَّةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ر-ر","rootLatin":"q-r-r","lemma":"قُرَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"göz aydınlığı"},{"position":9,"surface":"أَعْيُنٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ي-ن","rootLatin":"'-y-n","lemma":"عَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"gözler"},{"position":10,"surface":"جَزَآءًۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün li-ecelih olduğu için mansûb","gloss":"karşılık olarak"},{"position":11,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":11,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr konumunda mebnî","gloss":"o şey ki"},{"position":12,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":13,"surface":"يَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yapıyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zümer Sûresi** · *32/17*
- **Secde Sûresi** · *32/17*
- **Secde Sûresi** · *32/17*
- **Zümer Sûresi** · *32/17*
- **Secde Sûresi** · *32/17*
- **Secde Sûresi** · *32/17*
- **Secde Sûresi** · *17. Ayet*
- **Secde Sûresi** · *17. Ayet*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *32/17*
- **Secde Sûresi** · *32/17*
- **Secde Sûresi** · *32/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *32/17*