# Secde Sûresi, 18. Âyet (32:18)

> أَفَمَن كَانَ مُؤْمِنًا كَمَن كَانَ فَاسِقًا ۚ لَّا يَسْتَوُۥنَ

*Efemen kâne mu/minen kemen kâne fâsikâ(an)(c) lâ yestevûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hiç mü'min, fasık gibi olur mu? Bunlar (elbette) eşit olmazlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/32/18

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, iman ve fısk kavramları üzerinden iki zıt durumun asla eşit olamayacağını vurgulamaktadır. Mümin ile fasık arasındaki derin ahlaki ve ontolojik farkı dilbilimsel olarak ortaya koyarak, inanç ve eylemlerin insanı nasıl farklılaştırdığını semantik bir yaklaşımla ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"مُؤْمِنًا","root":"أ م ن","rootLatin":"E-M-N","meaning":"Allah'a ve getirdiklerine inanan, güven içinde olan ve başkalarına güven veren kişi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman kelimesinin kökü olan 'emn', korkunun zıddı olan güven ve emniyet anlamına gelir. Mümin, hem Allah'a güvenen hem de başkalarına güven veren kişidir. Ayetteki 'mü'minen' ifadesi, kalben tasdik edip dil ile ikrar eden ve bu inancın gerektirdiği salih amelleri işleyen kişiyi ifade eder, bu da onu fasıktan ayırır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzitsu, 'iman' kavramını Kur'an'ın temel kavramlarından biri olarak ele alır ve onu sadece bir inanç beyanı olarak değil, aynı zamanda Allah ile kurulan bir güven ilişkisi ve bu ilişkinin getirdiği bir sorumluluk olarak tanımlar. Ayetteki mümin, bu güven ilişkisini sürdüren ve bu sayede doğru yolda kalan kişidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mü'min' kelimesini, Allah'ın birliğine ve peygamberlerin getirdiklerine inanan kişi olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, bu inancın kişiyi doğru yola ilettiğini ve onu fasık olandan ayırdığını gösterir."}]},{"word":"فَاسِقًا","root":"ف س ق","rootLatin":"F-S-K","meaning":"Allah'ın emir ve yasaklarına uymayarak doğru yoldan çıkan, haddi aşan kişi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fısk kelimesi, bir şeyin kabuğundan çıkması, haddi aşması anlamına gelir. Dini terim olarak ise Allah'ın emrinden çıkmak, itaatten ayrılmak demektir. Ayetteki 'fâsık' ifadesi, iman dairesinden çıkarak günahlara dalan, Allah'ın sınırlarını aşan kişiyi tanımlar ve müminle olan zıtlığını vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, fıskı, 'Allah'a isyan etmek ve O'nun emrinden çıkmak' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda fasık, müminin aksine, Allah'ın koyduğu sınırları çiğneyen ve bu nedenle doğru yoldan sapmış olan kişidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzitsu, 'fısk' kavramını 'iman'ın zıddı olarak ele alır ve onu Allah'a karşı gelme, O'nun otoritesini tanımama ve bu nedenle doğru yoldan sapma olarak yorumlar. Ayetteki fasık, bu sapmanın somutlaşmış halidir ve müminle karşılaştırılarak aralarındaki uçurum gösterilir."}]},{"word":"يَسْتَوُۥنَ","root":"س و ي","rootLatin":"S-V-Y","meaning":"Eşit olmak, denk olmak, aynı seviyede bulunmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seviyye kelimesi, bir şeyin düzgün, eşit ve dengeli olması anlamına gelir. 'İstivâ' ise eşitlenmek, denkleşmek demektir. Ayetteki 'lâ yestevûne' ifadesi, mümin ile fasığın ahlaki, manevi ve akıbetleri açısından asla eşit olamayacaklarını, aralarında temel bir fark olduğunu kesin bir dille belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'istivâ'yı, bir şeyin diğerine denk olması, aynı mertebede bulunması olarak açıklar. Ayetteki olumsuz kullanımı, mümin ve fasık arasındaki değer ve konum farkının altını çizer; onların aynı kefeye konulamayacağını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'istivâ' fiilinin Kur'an'daki kullanımlarını inceleyerek, eşitlik ve denklik anlamlarının yanı sıra, bir şeyin bir şeye uygun olması anlamını da taşıdığını belirtir. Ayetteki 'lâ yestevûne', mümin ve fasığın ne ahlaki değerler ne de ilahi katındaki konumları açısından birbirine uygun veya denk olmadığını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["iman","hidayet-dalalet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Efemen"},{"position":2,"translit":"kâne"},{"position":3,"translit":"mu/minen"},{"position":4,"translit":"kemen"},{"position":5,"translit":"kâne"},{"position":6,"translit":"fâsikâ(an)(c)"},{"position":7,"translit":"lâ"},{"position":8,"translit":"yestevûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı/mi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","gender":"Müzekker","number":"Müfred"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"kimse","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mübteda"},{"position":2,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"مُؤْمِنًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"inanan","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":4,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gibi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","gender":"Müzekker","number":"Müfred"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"kimse","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"فَاسِقًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-س-ق","rootLatin":"f-s-q","lemma":"فَاسِق","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"yoldan çıkmış","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":7,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"يَسْتَوُۥنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"اِسْتَوَىٰ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bir olurlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *32/18*
- **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *32/18*
- **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *32/18*
- **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *32/18*
- **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18. Ayet*
- **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18. Ayet*
- **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *32/18*
- **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *32/18*
- **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18. Ayet*
- **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *18. Ayet*
