# Secde Sûresi, 22. Âyet (32:22)

> وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن ذُكِّرَ بِـَٔايَـٰتِ رَبِّهِۦ ثُمَّ أَعْرَضَ عَنْهَآ ۚ إِنَّا مِنَ ٱلْمُجْرِمِينَ مُنتَقِمُونَ

*Vemen azlemu mimmen żukkira bi-âyâti rabbihi śümme a'rada ‘anhâ(c) innâ mine-lmucrimîne muntakimûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kim, Rabbinin ayetleri kendisine hatırlatıldıktan sonra onlardan yüz çevirenden daha zalimdir? Şüphesiz ki biz suçlulardan intikam alıcıyız.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/32/22

---

## Tefsir

{"topics":["musrikler","vahiy-kuran","ahiret-mukafat","hidayet-dalalet"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın ayetlerinden yüz çevirenlerin zulmünü ve Allah'ın onlardan intikam alacağını vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, zulüm, hatırlatma, yüz çevirme ve intikam alma eylemleri etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَظْلَمُ","root":"ظ ل م","rootLatin":"Z-L-M","meaning":"Zulüm ve haksızlıkta en ileri derecede olan, en zalim.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm (ظلم), bir şeyi ait olduğu yerin dışına koymaktır. Bu ayetteki 'azlem' (أظلم), Allah'ın ayetlerini bilerek ve isteyerek reddetmek suretiyle işlenen en büyük haksızlığı ifade eder. Bu, kişinin hem kendisine hem de Allah'ın hakkına karşı işlediği bir zulümdür."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'azlem' (أظلم) ifadesi, istifham-ı inkârî (reddedici soru) yoluyla, Allah'ın ayetlerinden yüz çeviren kimseden daha büyük bir zalimin olamayacağını mecazi bir şekilde anlatır. Bu, zulmün en üst derecesini belirtir."}]},{"word":"ذُكِّرَ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"Z-K-R","meaning":"Kendisine hatırlatılan, öğüt verilen.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zikr (ذكر), unutulan bir şeyi hatırlamak veya bir şeyi zihinde canlı tutmaktır. 'Zükkire' (ذُكِّرَ) fiili, pasif formda kullanılarak, Allah'ın ayetlerinin insanlara çeşitli yollarla (peygamberler, kitaplar, evrendeki deliller) hatırlatıldığını ve öğüt verildiğini gösterir. Bu, ilahi mesajın tebliğ edildiği anlamına gelir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zikr (ذكر) kavramı Kur'an'da sadece hatırlama değil, aynı zamanda ilahi mesajın tebliği ve bu mesajın insan zihninde canlı tutulması anlamlarını da taşır. 'Zükkire' (ذُكِّرَ) burada, Allah'ın ayetlerinin insanlara sunulduğunu ve onların dikkatine getirildiğini ifade eder, böylece insanlar sorumluluklarını idrak etme fırsatı bulurlar."}]},{"word":"أَعْرَضَ","root":"ع ر ض","rootLatin":"A-R-D","meaning":"Yüz çevirmek, sırt dönmek, ilgilenmemek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İ'râd (إعراض), bir şeyden yüz çevirmek, ondan uzaklaşmaktır. Ayetteki 'a'rada' (أَعْرَضَ), kendisine hatırlatılan Allah'ın ayetlerine karşı kasıtlı bir kayıtsızlığı ve reddi ifade eder. Bu, sadece dinlememek değil, aynı zamanda kabul etmemek ve gereğini yapmamak anlamına gelir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"'A'rada' (أَعْرَضَ) fiili, Kur'an'da genellikle ilahi mesajı reddetme, ondan yüz çevirme ve ona karşı ilgisiz kalma anlamlarında kullanılır. Bu, kişinin bilinçli bir tercih yaparak hakikatten uzaklaşmasını ve sorumluluktan kaçınmasını gösterir."}]},{"word":"ٱلْمُجْرِمِينَ","root":"ج ر م","rootLatin":"C-R-M","meaning":"Suç işleyenler, günahkarlar, kötü fiillerde bulunanlar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Cürm (جرم), günah ve suç anlamına gelir. 'el-Mücrimîn' (المجرمين), Allah'ın emirlerine karşı gelerek, O'nun ayetlerinden yüz çevirerek büyük günahlar işleyen kimselerdir. Bu ayette, Allah'ın ayetlerini reddedenlerin bu kategoriye girdiğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Cürm (جرم), bir şeyi kesmek, ayırmak anlamına gelir. Mecazi olarak, hakikatten ayrılmak, doğru yoldan sapmak ve günah işlemek anlamında kullanılır. 'el-Mücrimîn' (المجرمين), Allah'ın ayetlerinden yüz çevirerek kendilerini haktan ayıran ve bu eylemleriyle suç işleyenlerdir."}]},{"word":"مُنتَقِمُونَ","root":"ن ق م","rootLatin":"N-K-M","meaning":"İntikam alanlar, cezalandıranlar.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İntikam (انتقام), bir suç veya haksızlığa karşılık olarak ceza vermektir. Allah'ın 'müntekim' (منتقم) olması, O'nun adaletinin bir tecellisidir; suçluları hak ettikleri şekilde cezalandıracağını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın ayetlerinden yüz çevirenlerin bu cezaya müstahak olduğunu belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Nakam (نقم), birine karşı duyulan öfke ve bu öfkenin sonucunda verilen cezadır. 'Müntekimûn' (منتقمون) ifadesi, Allah'ın suçlulara karşı adil bir şekilde ceza uygulayacağını ve onların yaptıklarının karşılığını göreceklerini kesin bir dille belirtir. Bu, ilahi adaletin kaçınılmazlığını vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstînâf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifhâm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"أَظْلَمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"أَظْلَمُ","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha zalim"},{"position":3,"surface":"مِمَّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"kimse"},{"position":4,"surface":"ذُكِّرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"z-k-r","lemma":"ذَكَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hatırlatıldı"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"آيَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"'-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetleri"},{"position":6,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbi"},{"position":6,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"sonra"},{"position":8,"surface":"أَعْرَضَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"'-r-d","lemma":"أَعْرَضَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yüz çevirdi"},{"position":9,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":9,"surface":"هَآ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":10,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":10,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"biz"},{"position":11,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":12,"surface":"ٱلْمُجْرِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ج-ر-م","rootLatin":"j-r-m","lemma":"مُجْرِم","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"suçlular"},{"position":13,"surface":"مُنتَقِمُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ق-م","rootLatin":"n-q-m","lemma":"مُنْتَقِم","form":"İfti'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"öç alanlarız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Secde Sûresi** · *32/22*
- **Secde Sûresi** · *32/22*
- **Secde Sûresi** · *32/22*
- **Secde Sûresi** · *32/22*
- **Secde Sûresi** · *22. Ayet*
- **Secde Sûresi** · *22. Ayet*
- **Secde Sûresi** · *32/22*
- **Secde Sûresi** · *32/22*
- **Secde Sûresi** · *22. Ayet*
- **Secde Sûresi** · *22. Ayet*