# Secde Sûresi, 24. Âyet (32:24)

> وَجَعَلْنَا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا لَمَّا صَبَرُوا۟ ۖ وَكَانُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا يُوقِنُونَ

*Vece'alnâ minhum e-immeten yehdûne bi-emrinâ lemmâ saberû(s) vekânû bi-âyâtinâ yûkinûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Sabredip ayetlerimize kesin olarak inandıkları zaman, içlerinden emrimizle doğru yola ileten önderler çıkardık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/32/24

---

## Tefsir

{"topics":["sabir","peygamberlik","iman","hidayet-dalalet"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Secde Suresi 24. ayet, ilahi önderliğin ve hidayetin temelini oluşturan sabır ve yakîn kavramlarını vurgulamaktadır. Ayet, bu iki niteliğin, Allah'ın emriyle insanlara yol gösteren imamların seçilmesindeki rolünü dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"وَجَعَلْنَا","root":"ج ع ل","rootLatin":"C-A-L","meaning":"Allah'ın bir şeyi var etmesi, kılması veya tayin etmesi anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ceale' fiilinin bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek, bir şeyi yaratmak veya bir şeyi bir konumda tayin etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 've cealnâ minhum eimmeten' ifadesi, Allah'ın sabreden ve yakîn sahibi olanlardan önderler tayin etmesi, onları bu makama getirmesi anlamındadır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ceale' fiilinin Kur'an'da 'halk' (yaratma) ve 'sayrûret' (bir şeyi bir şeye dönüştürme) anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Burada, Allah'ın belirli niteliklere sahip kişileri önderler olarak 'kılması', yani onları bu göreve ataması ve bu vasfı onlara vermesi kastedilir."}]},{"word":"أَئِمَّةً","root":"أ م م","rootLatin":"E-M-M","meaning":"Öncelik eden, yol gösteren, kendisine uyulan liderler veya önderler anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'imam' kelimesinin kendisine uyulan, peşinden gidilen kişi veya şey olduğunu belirtir. Ayetteki 'eimmeten' ifadesi, İsrailoğulları'ndan seçilen ve Allah'ın emriyle insanlara doğru yolu gösteren rehberleri, liderleri ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'imam'ın, kendisine uyulan, ister insan olsun ister kitap olsun, her şey için kullanıldığını açıklar. Buradaki 'eimmeten' ise, Allah'ın emirleri doğrultusunda insanlara rehberlik eden, onları hidayete ulaştıran manevi ve dünyevi liderleri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'imam' kavramının Kur'an'da sadece dini liderleri değil, aynı zamanda bir topluluğun öncüsü ve rehberi olan kişileri de kapsadığını belirtir. Bu ayetteki 'eimmeten', Allah'ın iradesiyle insanlara doğru yolu gösteren, örnek alınan şahsiyetleri ifade eder."}]},{"word":"يَهْدُونَ","root":"ه د ي","rootLatin":"H-D-Y","meaning":"Doğru yolu göstermek, rehberlik etmek, hidayete erdirmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hedâ' fiilinin Kur'an'da 'beyân' (açıklama) ve 'irşâd' (doğru yola yönlendirme) anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yehdûne bi-emrinâ' ifadesi, bu önderlerin Allah'ın emriyle insanlara doğru yolu gösterdiklerini, onları hidayete sevk ettiklerini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'hidâyet'in, lütuf ve ihsanla doğru yola iletmek olduğunu ifade eder. Buradaki 'yehdûne', önderlerin Allah'ın izni ve emriyle insanları hakka, doğruya ve kurtuluşa yönlendirme görevini üstlendiklerini gösterir."}]},{"word":"صَبَرُوا۟","root":"ص ب ر","rootLatin":"S-B-R","meaning":"Zorluklar karşısında dayanmak, tahammül etmek, sebat göstermek ve kendini tutmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'sabr'ın, nefsi hoşlanmadığı şeylerden alıkoymak olduğunu belirtir. Ayetteki 'lemmâ saberû' ifadesi, önderlerin, Allah'ın emirlerini yerine getirme ve yasaklarından kaçınma yolunda karşılaştıkları zorluklara karşı gösterdikleri metaneti ve dayanıklılığı vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sabr'ın, nefsi sıkıntı ve musibetlere karşı tutmak, şikâyeti terk etmek olduğunu açıklar. Bu ayetteki sabır, önderlerin ilahi görevi ifa ederken karşılaştıkları her türlü engellemeye, eziyete ve zorluğa karşı gösterdikleri direnci ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sabr'ın Kur'an'da sadece pasif bir dayanıklılık değil, aynı zamanda aktif bir irade gücü ve sebatkârlık olduğunu belirtir. Ayetteki 'saberû', önderlerin hidayet yolunda karşılaştıkları tüm zorluklara rağmen azimle ve kararlılıkla yollarına devam etmelerini ifade eder."}]},{"word":"يُوقِنُونَ","root":"ي ق ن","rootLatin":"Y-K-N","meaning":"Kesin olarak bilmek, şüpheye yer bırakmayacak şekilde inanmak, tam bir güvene sahip olmak demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'yakîn'in, şüpheyi gideren ve gerçeği tam olarak kavratan bilgi olduğunu açıklar. Ayetteki 've kânû bi-âyâtinâ yûkinûn' ifadesi, önderlerin Allah'ın ayetlerine dair tam bir bilgiye, şüphesiz bir inanca ve kesin bir güvene sahip olduklarını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'yakîn'in, bilginin en üst derecesi olduğunu, zannın ve şüphenin tamamen ortadan kalktığı durumu ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'yûkinûn', önderlerin Allah'ın ayetlerinin hakikatine dair derin ve sarsılmaz bir imana sahip olmalarını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'yakîn' kavramının Kur'an'da bilginin kesinlik ve şüpheden arınmışlık boyutunu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yûkinûn', önderlerin sadece inanmakla kalmayıp, Allah'ın ayetlerinin doğruluğuna dair tam bir içselleşmiş bilgi ve güvene sahip olduklarını gösterir ki bu da onların hidayet rehberliği için temel bir niteliktir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaptık"},{"position":2,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":3,"surface":"أَئِمَّةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-م","rootLatin":"a-m-m","lemma":"إِمَام","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"önderler"},{"position":4,"surface":"يَهْدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"doğru yola götürürler"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"أَمْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"buyruk"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":6,"surface":"لَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ne zaman ki, -dığı zaman"},{"position":7,"surface":"صَبَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","lemma":"صَبَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sabrettiler"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":9,"surface":"بِـَٔايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetler"},{"position":9,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":10,"surface":"يُوقِنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ي-ق-ن","rootLatin":"y-q-n","lemma":"أَيْقَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"kesin olarak inanırlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Secde Sûresi** · *32/24*
- **Secde Sûresi** · *32/24*
- **Secde Sûresi** · *32/24*
- **Secde Sûresi** · *32/24*
- **Secde Sûresi** · *24. Ayet*
- **Secde Sûresi** · *24. Ayet*
- **Secde Sûresi** · *32/24*
- **Secde Sûresi** · *32/24*