# Secde Sûresi, 25. Âyet (32:25)

> إِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ فِيمَا كَانُوا۟ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ

*İnne rabbeke huve yafsilu beynehum yevme-lkiyâmeti fîmâ kânû fîhi yaḣtelifûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz Rabbin kıyamet günü, üzerinde ayrılığa düşmekte oldukları şeyler konusunda onlar arasında hüküm verecektir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/32/25

---

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","hesap-mizan","adalet"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın kıyamet günü insanlar arasında, özellikle de ihtilaf ettikleri konularda nihai hükmü vereceğini bildirmektedir. Ayetteki anahtar kavramlar, Rabbin hükmediciliğini, kıyamet gününü ve ihtilafın doğasını vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"رَبَّكَ","root":"ر ب ب","rootLatin":"R-B-B","meaning":"Ayetteki 'Rabbin', Allah'ın terbiye edici, sahip ve hükmedici sıfatını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin aslen terbiye etmek, bir şeyi tedricen kemale erdirmek anlamına geldiğini belirtir. Allah için kullanıldığında, yaratma, rızık verme, terbiye etme ve sahip olma gibi tüm ilahi sıfatları kapsar. Ayetteki 'Rabbin' ifadesi, O'nun kulları üzerindeki mutlak otoritesini ve nihai hükümranlığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' kelimesinin hem malik (sahip) hem de mürebbi (terbiye edici) anlamlarını içerdiğini ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın insanlar arasındaki anlaşmazlıkları çözme yetkisinin, O'nun yaratıcı ve terbiye edici sıfatlarından kaynaklandığına işaret eder."}]},{"word":"يَفْصِلُ","root":"ف ص ل","rootLatin":"F-S-L","meaning":"Bu kelime, Allah'ın insanlar arasında, özellikle de ihtilaf ettikleri konularda kesin hüküm vermesi ve ayırması anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fasl' kelimesinin ayırmak, hüküm vermek ve iki şeyin arasını açmak anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yefsilu' ifadesi, Allah'ın kıyamet günü hak ile batılı, doğru ile yanlışı birbirinden ayırarak adil bir hüküm vereceğini açıklar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'fasl' kelimesinin mecazi olarak hüküm vermek anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'yefsilu beynehum' ifadesi, Allah'ın insanlar arasındaki anlaşmazlıkları çözüme kavuşturacağını ve her birine hak ettikleri karşılığı vereceğini mecazi bir dille anlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'fasl'ın bir şeyi diğerinden ayırmak, hüküm vermek ve karara bağlamak anlamlarını taşıdığını vurgular. Ayetteki kullanım, Allah'ın kıyamet günü, insanların dünyada üzerinde anlaşamadıkları konularda nihai ve kesin hükmü verecek tek merci olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","root":"ق و م","rootLatin":"K-V-M","meaning":"Kıyamet, ölülerin diriltilip Allah'ın huzurunda hesap vermek üzere ayağa kalktığı büyük günü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kıyamet' kelimesinin 'kıyâm' (ayağa kalkmak) kökünden geldiğini ve ölülerin dirilip hesap vermek üzere ayağa kalktığı günü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yevme'l-kıyâmeti' ifadesi, Allah'ın hükmünün tecelli edeceği zaman dilimini net bir şekilde ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'kıyamet' kavramının sadece bir zaman dilimi olmaktan öte, ilahi adaletin mutlak surette gerçekleşeceği, tüm gizliliklerin açığa çıkacağı ve her amelin karşılığının verileceği nihai hesap günü olduğunu vurgular. Ayetteki bağlamda, bu günün, ihtilafların çözüme kavuştuğu son merci olduğu belirtilir."}]},{"word":"يَخْتَلِفُونَ","root":"خ ل ف","rootLatin":"H-L-F","meaning":"Bu kelime, insanların bir konuda farklı görüşlere sahip olmaları, anlaşmazlığa düşmeleri ve ayrılığa düşmeleri anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ihtilaf' kelimesinin bir konuda farklı yönlere gitmek, muhalif olmak ve anlaşmazlığa düşmek anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki 'fîmâ kânû fîhi yahtelifûn' ifadesi, insanların dünyada inanç, şeriat veya diğer konularda yaşadıkları tüm ayrılıkları kapsar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ihtilaf'ın, bir şeyin diğerine muhalif olması, zıt düşmesi ve farklılık göstermesi olduğunu belirtir. Ayetteki kullanım, Allah'ın kıyamet günü, insanların dünyada üzerinde tartıştıkları, ayrılığa düştükleri ve farklı görüşler benimsedikleri her konuda nihai gerçeği ortaya koyacağını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ihtilaf' kavramının Kur'an'da genellikle hakikatten sapma, doğru yoldan ayrılma ve bölücülük anlamlarında da kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, bu ihtilafların sadece görüş ayrılıkları değil, aynı zamanda inanç ve amel farklılıklarını da içerdiği ve bunların kıyamet günü Allah tarafından çözüme kavuşturulacağı vurgulanır."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":2,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Rab"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":3,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için mebnî, ancak burada mübteda olarak da kabul edilebilir","gloss":"o"},{"position":4,"surface":"يَفْصِلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ص-ل","rootLatin":"f-s-l","lemma":"فَصَلَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"hükmeder"},{"position":5,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":7,"surface":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قِيَامَة","form":"Fi'âle","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kıyamet"},{"position":8,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":9,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":10,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":10,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":11,"surface":"يَخْتَلِفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"اِخْتَلَفَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"ihtilaf ediyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Secde Sûresi** · *32/25*
- **Secde Sûresi** · *32/25*
- **Secde Sûresi** · *32/25*
- **Secde Sûresi** · *32/25*
- **Secde Sûresi** · *25. Ayet*
- **Secde Sûresi** · *25. Ayet*
- **Secde Sûresi** · *32/25*
- **Secde Sûresi** · *32/25*