# Secde Sûresi, 28. Âyet (32:28)

> وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَـٰذَا ٱلْفَتْحُ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ

*Veyekûlûne metâ hâżâ-lfethu in kuntum sâdikîn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Eğer doğru söyleyenler iseniz, şu fetih ne zamanmış?" diyorlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/32/28

---

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","musrikler"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, inkarcıların kıyamet veya azap vaadinin ne zaman gerçekleşeceğine dair alaycı bir sorgulamasını ifade eder. Anahtar kavramlar, bu sorgulamanın mahiyetini ve doğruluğun önemini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يَقُولُونَ","root":"ق و ل","rootLatin":"K-V-L","meaning":"Söylemek, demek, ifade etmek anlamındadır ve burada inkarcıların alaycı sözlerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir şeyin dille ifade edilmesidir. Bu ayetteki 'yekûlûne' (يَقُولُونَ) fiili, inkarcıların, vaat edilen azabın veya kıyametin ne zaman gerçekleşeceğine dair alaycı ve meydan okuyucu bir şekilde söz söylemelerini ifade eder. Onlar bu sözleriyle, vaadin gerçekleşmeyeceğini ima etmektedirler."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kavl (قول), bir düşüncenin veya inancın sözlü olarak dışa vurulmasıdır. Ayetteki 'yekûlûne' (يَقُولُونَ), müminlerin vaatlerine karşı çıkanların, bu vaatlerin gerçekleşme zamanını sorgulayarak, aslında onların doğruluğundan şüphe ettiklerini ve alay ettiklerini gösteren bir ifade biçimidir."}]},{"word":"الْفَتْحُ","root":"ف ت ح","rootLatin":"F-T-H","meaning":"Açmak, zafer, hüküm vermek anlamlarına gelir; ayette ise ilahi hükmün veya azabın gerçekleşmesini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Feth (الفتح), bir şeyin kapalı halden açılmasıdır. Kur'an'da bu kelime, Allah'ın kulları arasında hüküm vermesi, zafer bahşetmesi veya azabın gelmesi gibi anlamlarda kullanılır. Bu ayetteki 'el-feth' (الْفَتْحُ), inkarcıların alaycı bir şekilde sordukları, Allah'ın vaat ettiği hükmün veya azabın ne zaman geleceğidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Feth (الفتح), mecazi olarak Allah'ın kulları arasında hak ile batılı ayırması, yani hüküm vermesidir. 'Metâ hâzâ'l-fethu' (مَتَىٰ هَـٰذَا ٱلْفَتْحُ) ifadesi, inkarcıların, Allah'ın vaat ettiği azabın veya kıyametin gerçekleşme zamanını sorarak, aslında bu vaadin bir aldatmaca olduğunu düşündüklerini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Feth (الفتح), bir şeyi açmak, zorlukları gidermek ve hüküm vermek anlamlarına gelir. Ayetteki 'el-feth' (الْفَتْحُ), Allah'ın vaat ettiği azabın veya kıyametin gerçekleşmesiyle hak ile batılın ayrılacağı, yani ilahi hükmün tecelli edeceği zamanı ifade eder. İnkarcılar bu hükmün ne zaman geleceğini sorgulamaktadır."}]},{"word":"صَادِقِينَ","root":"ص د ق","rootLatin":"S-D-K","meaning":"Doğru söyleyenler, dürüst olanlar anlamındadır ve burada müminlerin vaatlerinin doğruluğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sıdk (صدق), sözün veya eylemin gerçeğe uygun olmasıdır. 'Sâdikîn' (صَادِقِينَ) kelimesi, doğru sözlü olanları ifade eder. Ayetteki 'in kuntum sâdikîn' (إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ) ifadesi, inkarcıların, müminlerin vaatlerinin doğruluğundan şüphe ederek, eğer gerçekten doğru söylüyorlarsa, vaat ettikleri hükmün zamanını bildirmelerini talep etmelerini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sıdk (صدق) kavramı, Kur'an'da sadece sözün doğruluğunu değil, aynı zamanda kişinin içsel inancının ve eylemlerinin de bu doğruluğa uygun olmasını ifade eder. Ayetteki 'sâdikîn' (صَادِقِينَ) kelimesi, inkarcıların, müminlerin Allah'tan getirdikleri haberlerin ve vaatlerin gerçekten doğru olup olmadığını sorguladıklarını, yani onların 'sıdk'ına meydan okuduklarını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Sıdk (صدق), bir haberin veya sözün gerçeğe uygunluğunu ifade eder. 'Sâdikîn' (صَادِقِينَ) ise bu niteliğe sahip olanlardır. Ayetteki 'in kuntum sâdikîn' (إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ) ifadesi, inkarcıların, müminlerin kıyamet veya azap hakkındaki sözlerinin gerçekliğini sorgulayarak, eğer bu sözler doğruysa, o zamanın ne zaman olduğunu bilmeleri gerektiğini ima ettiklerini belirtir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"يَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"derler"},{"position":2,"surface":"مَتَىٰ","pos":"harf","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَتَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham edatı olduğu için mebnî","gloss":"ne zaman"},{"position":3,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işâret olduğu için mebnî","gloss":"bu"},{"position":4,"surface":"ٱلْفَتْحُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ت-ح","rootLatin":"f-t-h","lemma":"فَتْح","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"İsm-i işaretten sonra gelen elif-lamlı isim olduğu için bedel ve merfû","gloss":"fetih"},{"position":5,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":6,"surface":"كُن","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iseniz"},{"position":6,"surface":"تُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"siz"},{"position":7,"surface":"صَـٰدِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَادِق","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"doğru söyleyenler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Secde Sûresi** · *32/28*
- **Secde Sûresi** · *32/28*
- **Secde Sûresi** · *32/28*
- **Secde Sûresi** · *32/28*
- **Secde Sûresi** · *28. Ayet*
- **Secde Sûresi** · *28. Ayet*
- **Secde Sûresi** · *32/28*
- **Secde Sûresi** · *32/28*
- **Secde Sûresi** · *28. Ayetler*
- **Secde Sûresi** · *28. Ayetler*