# Ahzâb Sûresi, 1. Âyet (33:1)

>  يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِىُّ ٱتَّقِ ٱللَّهَ وَلَا تُطِعِ ٱلْكَـٰفِرِينَ وَٱلْمُنَـٰفِقِينَ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا

*Yâ eyyuhâ-nnebiyyu-tteki(A)llâhe velâ tuti'i-lkâfirîne velmunâfikîn(e)(k) inna(A)llâhe kâne ‘alîmen hakîmâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Ey Peygamber! Allah'a karşı gelmekten sakın. Kafirlere ve münafıklara itaat etme. Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/33/1

---

## Tefsir

{"topics":["takva","peygamberlik","munafiklar","musrikler","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا أَيُّهَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nidâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"ٱلنَّبِىُّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ب-أ","rootLatin":"n-b-ʾ","lemma":"نَبِيّ","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için merfû","gloss":"Peygamber"},{"position":3,"surface":"ٱتَّقِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için meczûm","gloss":"sakın"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'tan"},{"position":5,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve ...me"},{"position":6,"surface":"تُطِعِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-و-ع","rootLatin":"ṭ-w-ʿ","lemma":"أَطَاعَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"uyma"},{"position":7,"surface":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"inkarcılara"},{"position":8,"surface":"وَٱلْمُنَـٰفِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ف-ق","rootLatin":"n-f-q","lemma":"مُنَافِق","form":"Mufâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"ve iki yüzlülere"},{"position":9,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Te'kid Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Te'kid harfi olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":10,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":11,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":12,"surface":"عَلِيمًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"bilen"},{"position":13,"surface":"حَكِيمًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ك-م","rootLatin":"ḥ-k-m","lemma":"حَكِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin ikinci haberi olduğu için mansûb","gloss":"hikmet sahibi"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Ahzâb Suresi'nin ilk ayeti, Peygamber'e hitaben takva, küfür ve nifaktan sakınma emrini içermekte, Allah'ın ilim ve hikmet sıfatlarına vurgu yapmaktadır. Ayet, temel olarak Peygamber'in rehberliğini ve müminler için bir örnek teşkil etmesini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلنَّبِىُّ","root":"ن ب أ","rootLatin":"n-b-a","meaning":"Allah'tan haber getiren, vahiy alan ve insanlara tebliğ eden kişi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nebî kelimesi, 'nebe'' kökünden türemiştir ve 'haber vermek' anlamına gelir. Peygamber, Allah'tan haber getiren ve insanlara tebliğ eden kişidir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın doğrudan hitabıyla Peygamber'in özel konumunu ve risalet görevini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nebî, Allah ile kulları arasında elçilik yapan, vahiy alan ve onu insanlara ulaştıran kişidir. Bu ayetteki 'Ey Peygamber!' hitabı, onun risalet makamının yüceliğini ve kendisine verilen görevin ehemmiyetini belirtir."}]},{"word":"ٱتَّقِ","root":"و ق ى","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak kendini korumak, sakınmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takva, 'vikaye' kökünden gelir ve bir şeyi korumak, muhafaza etmek demektir. Allah'tan sakınmak ise, O'nun azabından korunmak için emirlerine uymak ve yasaklarından kaçınmaktır. Ayetteki 'İttaki' emri, Peygamber'e ve dolayısıyla tüm müminlere Allah'ın hududuna riayet etme çağrısıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Takva, Kur'an'da merkezi bir kavram olup, Allah'a karşı duyulan derin saygı, korku ve sorumluluk bilincini ifade eder. Bu, sadece bir korku değil, aynı zamanda Allah'ın rızasını kazanma çabasıdır. Ayetteki 'Allah'tan sakın' ifadesi, Peygamber'in dahi bu ahlaki erdeme sürekli riayet etmesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takva, nefsi korkulan şeylerden korumaktır. Şeriat dilinde ise, nefsi günahlardan korumakla olur. Ayetteki emir, Peygamber'in dahi bu koruma bilincini daima canlı tutması gerektiğini gösterir."}]},{"word":"تُطِعِ","root":"ط و ع","rootLatin":"t-v-'-","meaning":"İtaat etmek, boyun eğmek, emrine uymak.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tâat, 'tav'' kökünden gelir ve bir şeye boyun eğmek, onun emrine girmek demektir. Ayetteki 'La tuti'' (itaat etme) emri, kafirlerin ve münafıkların görüşlerine, isteklerine veya yönlendirmelerine uymaktan sakınmayı ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tâat, irade ve istekle bir şeye boyun eğmektir. Burada 'tuti'' fiilinin nehy sigasıyla kullanılması, Peygamber'in, Allah'ın emirlerine aykırı düşecek hiçbir kimsenin sözüne veya eylemine uymaması gerektiğini kesin bir dille belirtir."}]},{"word":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Hakkı örten, Allah'ın varlığını ve birliğini, peygamberliğini ve getirdiği dini inkar edenler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Küfür, bir şeyi örtmek anlamına gelir. Şeriat dilinde ise, Allah'ın nimetlerini veya varlığını inkar etmek, hakkı örtmektir. Ayetteki 'kafirler', Allah'ın birliğini ve Peygamber'in risaletini inkar edenlerdir ve onlara itaat edilmemesi emredilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Küfür, Kur'an'da sadece inançsızlık değil, aynı zamanda Allah'ın lütuflarını ve işaretlerini görmezden gelme, nankörlük etme anlamlarını da taşır. Ayetteki 'kafirler', Peygamber'in tebliğine karşı çıkan, hakikati reddeden ve bu nedenle kendilerine itaat edilmemesi gereken kişilerdir."}]},{"word":"ٱلْمُنَـٰفِقِينَ","root":"ن ف ق","rootLatin":"n-f-q","meaning":"İçinden inanmadığı halde dışından inanmış gibi görünen, ikiyüzlü davranan kişiler.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Nifak, 'nefak' kökünden gelir ve yer altındaki tünel, delik anlamına gelir. Münafık ise, bir kapıdan girip diğerinden çıkan, yani dışından Müslüman görünüp içinden kafir olan kişidir. Ayetteki 'münafıklar', iç yüzleri farklı olan, bu nedenle güvenilmemesi ve sözlerine uyulmaması gereken kişilerdir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Nifak, dinde ikiyüzlülük, dıştan İslam'ı kabul edip içten inkar etmektir. Münafıklar, Müslümanlar arasında fitne çıkarmaya çalışan, gizli düşmanlardır. Ayetteki 'münafıklar', Peygamber'in onlara itaat etmemesi gereken, içten pazarlıklı kimseler olarak tanımlanır."}]},{"word":"حَكِيمًا","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Her şeyi yerli yerince yapan, hikmet sahibi, hüküm ve karar veren.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hakîm, 'hükm' kökünden gelir ve hikmet sahibi demektir. Hikmet ise, bir şeyi en doğru şekilde bilmek ve en uygun biçimde yapmaktır. Allah'ın 'Hakîm' olması, O'nun tüm emirlerinin ve yasaklarının, yarattığı her şeyin bir hikmet üzere olduğunu gösterir. Ayetteki bu sıfat, Peygamber'e verilen emirlerin de hikmetli olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hakîm, her şeyi yerli yerince yapan, işleri sağlam ve kusursuz olan demektir. Allah'ın 'Hakîm' olması, O'nun hükümlerinin ve takdirinin tam isabetli olduğunu, hiçbir eksiklik veya yanlışlık içermediğini ifade eder. Bu, Peygamber'e verilen talimatların da mutlak doğru ve hikmetli olduğunu pekiştirir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ahzâb Sûresi** · *33/1*
- **Ahzâb Sûresi** · *33/1*