# Ahzâb Sûresi, 13. Âyet (33:13)

> وَإِذْ قَالَت طَّآئِفَةٌ مِّنْهُمْ يَـٰٓأَهْلَ يَثْرِبَ لَا مُقَامَ لَكُمْ فَٱرْجِعُوا۟ ۚ وَيَسْتَـْٔذِنُ فَرِيقٌ مِّنْهُمُ ٱلنَّبِىَّ يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنَا عَوْرَةٌ وَمَا هِىَ بِعَوْرَةٍ ۖ إِن يُرِيدُونَ إِلَّا فِرَارًا

*Ve-iż kâlet tâ-ifetun minhum yâ ehle yeśribe lâ mukâme lekum ferci'û(c) veyeste/żinu ferîkun minhumu-nnebiyye yekûlûne inne buyûtenâ ‘avratun vemâ hiye bi'avra(tin)(s) in yurîdûne illâ firârâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Hani onlardan bir grup, "Ey Yesrib (Medine) halkı! Sizin burada durmak imkanınız yok. Haydi geri dönün" demişti. Onlardan bir başka grup da, "Evlerimiz açık (korumasız)" diyerek Peygamberden izin istiyorlardı. Oysa evleri açık (korumasız) değildi. Onlar sadece kaçmak istiyorlardı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/33/13

---

## Tefsir

{"topics":["munafiklar","cihad","kibir-hased"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":2,"surface":"قَالَت","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":3,"surface":"طَّآئِفَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ط-و-ف","rootLatin":"ṭ-w-f","lemma":"طَائِفَة","form":"Fâ'ile","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir grup"},{"position":4,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":5,"surface":"يَـٰٓأَهْلَ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ey"},{"position":5,"surface":"أَهْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ه-ل","rootLatin":"a-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Münâdâ olduğu için mansûb","gloss":"halkı"},{"position":6,"surface":"يَثْرِبَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ث-ر-ب","rootLatin":"th-r-b","lemma":"يَثْرِب","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"Yesrib"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi (Cinsini Nefy Eden)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yok"},{"position":8,"surface":"مُقَامَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar/İsm-i Mekân","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"مُقَام","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Lâ'nın ismi olduğu için mansûb","gloss":"duracak yer"},{"position":9,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":10,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":10,"surface":"ٱرْجِعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"رَجَعَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"geri dönün"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"يَسْتَـْٔذِنُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-ذ-ن","rootLatin":"a-dh-n","lemma":"اِسْتَأْذَنَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"izin istiyor"},{"position":12,"surface":"فَرِيقٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","lemma":"فَرِيق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir topluluk"},{"position":13,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":13,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":14,"surface":"ٱلنَّبِىَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ب-أ","rootLatin":"n-b-ʾ","lemma":"نَبِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Peygamberi"},{"position":15,"surface":"يَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"diyorlar"},{"position":16,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":17,"surface":"بُيُوتَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ي-ت","rootLatin":"b-y-t","lemma":"بَيْت","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"evler"},{"position":17,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":18,"surface":"عَوْرَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-و-ر","rootLatin":"ʿ-w-r","lemma":"عَوْرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"açık"},{"position":19,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":19,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":20,"surface":"هِىَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِىَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":21,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":21,"surface":"عَوْرَةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-و-ر","rootLatin":"ʿ-w-r","lemma":"عَوْرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"açık"},{"position":22,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":23,"surface":"يُرِيدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"istiyorlar"},{"position":24,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisnâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":25,"surface":"فِرَارًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ر-ر","rootLatin":"f-r-r","lemma":"فِرَار","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kaçmak"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Ahzâb Suresi'nin 13. ayeti, Hendek Savaşı sırasında münafıkların sergilediği tutumu, özellikle de savaştan kaçma eğilimlerini ve bunun için ileri sürdükleri bahaneleri dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır. Ayet, 'mukâm', 'ircı'û', 'ye'ste'zin' ve 'avrah' gibi anahtar kavramlar üzerinden bu psikolojik ve sosyal durumu tasvir eder.","keyConcepts":[{"word":"مُقَامَ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Bu kelime, ayette 'kalınacak yer', 'tutunulacak yer' veya 'direnilecek yer' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mukâm' kelimesini 'kıyâm' kökünden türemiş olarak, bir yerde durma, ikamet etme ve kalma anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda ise, savaş alanında direniş gösterecek, tutunacak bir yerin kalmadığına dair münafıkların ileri sürdüğü bir iddiayı ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mukâm' kelimesinin burada 'ikamet edilecek yer' veya 'durulacak yer' manasında olduğunu, ancak mecazi olarak 'savaşta sebat edilecek yer' anlamını taşıdığını ifade eder. Münafıklar, Medine'nin savunulamaz olduğunu ima ederek kaçışlarına gerekçe sunmaktadırlar."}]},{"word":"فَٱرْجِعُوا۟","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-c-a","meaning":"Bu kelime, 'geri dönün', 'vazgeçin' veya 'savaştan çekilin' emrini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'rücû'' fiilinin asıl anlamının 'geri dönmek' olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, münafıkların diğer insanları savaştan vazgeçirerek evlerine dönmeye çağırmalarını, yani cepheden ayrılmalarını teşvik etmelerini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'rücû'' kelimesinin bir halden başka bir hale geçişi de ifade ettiğini belirtir. Burada ise, savaşma halinden vazgeçip pasif bir duruma, yani evlere dönme haline geçişi emretme anlamındadır."}]},{"word":"وَيَسْتَـْٔذِنُ","root":"أ ذ ن","rootLatin":"e-z-n","meaning":"Bu kelime, 'izin istemek', 'müsaade talep etmek' anlamındadır ve münafıkların Peygamber'den savaştan ayrılmak için bahane uydurarak izin taleplerini ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'iste'zene' fiilinin 'izin talep etmek' anlamına geldiğini ve bu talebin genellikle bir mazeretle birlikte yapıldığını açıklar. Ayette, münafıkların savaştan kaçmak için Peygamber'den izin isteme eylemini, yani bir tür hileli bir talepte bulunmalarını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'izn' kökünün 'bilgi vermek' ve 'müsaade etmek' anlamlarını içerdiğini belirtir. 'İste'zene' ise, bir şeyin yapılmasına dair müsaade istemek demektir. Ayette, münafıkların evlerinin tehlikede olduğu bahanesiyle savaştan ayrılma izni isteme girişimlerini anlatır."}]},{"word":"عَوْرَةٌ","root":"ع و ر","rootLatin":"a-v-r","meaning":"Bu kelime, 'açık', 'korunmasız', 'tehlikede' veya 'kusurlu' anlamlarına gelir ve münafıkların evlerinin düşmana karşı savunmasız olduğu yönündeki yalan bahanelerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'avret' kelimesinin aslen 'açıkta kalan, korunmasız yer' anlamına geldiğini ve genellikle örtülmesi gereken yerler için kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda ise, evlerin düşman saldırısına karşı savunmasız olduğu, yani 'açıkta' kaldığı iddiasını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'avret' kavramının Kur'an'da hem fiziksel hem de mecazi anlamda 'açıklık', 'kusur' ve 'korunmasızlık' anlamlarını taşıdığını belirtir. Bu ayette, münafıkların evlerinin 'açıkta' olduğu bahanesiyle savaştan kaçma girişimlerini, yani aslında bir kusuru örtme çabalarını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'avret' kelimesinin 'eksiklik, kusur, korunmasızlık' gibi anlamlara geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, münafıkların evlerinin düşman saldırısına karşı savunmasız olduğu yönündeki iddialarını, aslında kendi korkaklıklarını gizlemek için uydurdukları bir bahane olarak açıklar."}]},{"word":"فِرَارًا","root":"ف ر ر","rootLatin":"f-r-r","meaning":"Bu kelime, 'kaçmak', 'firar etmek' anlamındadır ve münafıkların asıl niyetlerinin savaştan kaçmak olduğunu açıkça ortaya koyar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"es-Sicistânî, 'firâr' kelimesinin 'kaçmak, uzaklaşmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, münafıkların ileri sürdükleri bahanelerin aksine, gerçek amaçlarının savaştan ve sorumluluktan kaçmak olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'firâr'ın bir şeyden uzaklaşmak, ondan kaçmak olduğunu ifade eder. Bu ayette, münafıkların savaşın zorluklarından ve tehlikelerinden kaçma arzusunu, yani korkaklıklarını açıkça ortaya koyan bir eylemi tanımlar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/13*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *33/13*
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/13*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/13*
- **Ra'd Sûresi** · *33/13*
- **Ahzâb Sûresi** · *33/13*
- **Ahzâb Sûresi** · *33/13*
- **Ra'd Sûresi** · *33/13*
- **Ahzâb Sûresi** · *33/13*
- **Ahzâb Sûresi** · *33/13*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/13*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *33/13*