# Ahzâb Sûresi, 17. Âyet (33:17)

> قُلْ مَن ذَا ٱلَّذِى يَعْصِمُكُم مِّنَ ٱللَّهِ إِنْ أَرَادَ بِكُمْ سُوٓءًا أَوْ أَرَادَ بِكُمْ رَحْمَةً ۚ وَلَا يَجِدُونَ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا

*Kul men żâ-lleżî ya'simukum mina(A)llâhi in erâde bikum sû-en ev erâde bikum rahme(ten)(c) velâ yecidûne lehum min dûni(A)llâhi veliyyen velâ nasîrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Eğer Allah size bir kötülük dilese, sizi Allah'tan koruyacak kimdir? Yahut size bir rahmet dilese, buna engel olacak kimdir?" Onlar kendilerine Allah'tan başka hiçbir dost ve hiçbir yardımcı bulamazlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/33/17

---

## Tefsir

{"topics":["kader","tevhid","tevekkul","rizik"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Ahzâb Suresi'nin 17. ayeti, Allah'ın mutlak kudretini ve iradesini vurgulayarak, O'nun dilemesi dışında hiçbir gücün insanı koruyamayacağını veya ona yardım edemeyeceğini dilbilimsel bir kesinlikle ortaya koymaktadır. Ayet, 'ısmet', 'sû'' ve 'rahmet' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi takdirin ve kulluk bilincinin önemini işlemektedir.","keyConcepts":[{"word":"يَعْصِمُكُم","root":"ع ص م","rootLatin":"a-s-m","meaning":"Allah'ın iradesine karşı kimsenin koruyamayacağını, engel olamayacağını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsmet (عصمة), bir şeyi onu bozan şeylerden korumaktır. Allah'ın kulunu koruması, onu günahlardan uzak tutması veya belalardan muhafaza etmesidir. Ayetteki 'kim sizi koruyabilir' ifadesi, Allah'ın iradesi karşısında hiçbir gücün koruyucu olamayacağını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ye'simukum (يعصمكم), 'yemna'ukum' (يمنعكم) yani 'sizi engeller, korur' anlamındadır. Ayetteki kullanımı, Allah'ın takdir ettiği bir şeye karşı hiçbir kimsenin engel olamayacağı, koruma sağlayamayacağı mecazını taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İsmet kavramı, Kur'an'da genellikle ilahi koruma ve günahlardan sakınma anlamında kullanılır. Bu ayette ise, Allah'ın iradesi karşısında insanın acizliğini ve O'nun mutlak koruyucu gücünü ifade eder; yani O'nun dilemediği bir korumanın mümkün olmadığını belirtir."}]},{"word":"سُوٓءًا","root":"س و ء","rootLatin":"s-w-'-","meaning":"Allah'ın dilediği her türlü kötülük, zarar veya musibet anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sû' (سوء), insanı üzen, kederlendiren her şeydir. Bu, hem bedensel hem de ruhsal olabilir. Ayetteki 'sûen' ifadesi, Allah'ın takdir ettiği her türlü olumsuz durumu, zararı veya musibeti kapsar ve O'nun iradesi dışında bundan korunmanın imkansızlığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Sû' (سوء), bir şeyin çirkinleşmesi, kötüleşmesi ve hoşa gitmeyen bir hal almasıdır. Ayetteki 'bir kötülük dilese' ifadesi, Allah'ın takdir ettiği her türlü olumsuzluğun, musibetin veya zararın gerçekleşeceğini ve buna kimsenin engel olamayacağını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Sû' kelimesi, Kur'an'da genellikle 'şer', 'zarar', 'musibet' ve 'kötülük' anlamlarında kullanılır. Bu ayette, Allah'ın iradesiyle gerçekleşebilecek her türlü olumsuz durumu ifade ederek, insanın bu tür durumlara karşı acizliğini ve ilahi kudretin mutlaklığını vurgular."}]},{"word":"رَحْمَةً","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına yönelik lütfu, ihsanı ve merhametidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet (رحمة), Allah'tan geldiğinde ihsan ve lütuf, insanlardan geldiğinde ise acıma ve şefkat anlamındadır. Ayetteki 'rahmet dilese' ifadesi, Allah'ın kullarına bahşetmek istediği her türlü iyiliği, nimeti ve lütfu kapsar ve O'nun bu dileğine kimsenin engel olamayacağını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rahmet (رحمة), Allah'ın kullarına yönelik rızık, afiyet, hidayet gibi her türlü iyiliği ve lütfu ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın bir kuluna rahmet etmeyi dilediğinde, kimsenin buna mani olamayacağını ve bu rahmetin mutlaka gerçekleşeceğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rahmet, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve Allah'ın yaratılmışlara karşı gösterdiği şefkat, merhamet ve lütfu ifade eder. Bu ayette, Allah'ın mutlak iradesiyle bahşettiği iyilikleri ve nimetleri kapsar; O'nun rahmetini engellemenin veya ona mani olmanın imkansızlığını belirtir."}]},{"word":"وَلِيًّا","root":"و ل ي","rootLatin":"w-l-y","meaning":"Allah'tan başka sığınılacak, yardım istenecek veya işleri emanet edilecek dost ve koruyucu.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Velî (ولي), yakınlık ve dostluk ifade eder. Allah için kullanıldığında, kullarının işlerini üstlenen, onları koruyan ve onlara yardım eden anlamındadır. Ayetteki 'Allah'tan başka veli' ifadesi, Allah'ın dışında hiçbir varlığın gerçek dost ve koruyucu olamayacağını vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Velî (ولي), 'nasîr' (yardımcı) ve 'muhibb' (seven, dost) anlamlarına gelir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın iradesine karşı insanı koruyacak, ona destek olacak veya işlerini üstlenecek hiçbir dostun veya koruyucunun bulunmadığını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Velî (ولي), hem 'yardımcı' hem de 'işleri üzerine alan' anlamlarını taşır. Ayetteki 'Allah'tan başka veli bulamazlar' ifadesi, Allah'ın mutlak otoritesini ve kullarının O'ndan başka gerçek bir destekçi ve koruyucu bulamayacaklarını kesin bir dille belirtir."}]},{"word":"نَصِيرًا","root":"ن ص ر","rootLatin":"n-s-r","meaning":"Allah'tan başka yardım edecek, destek olacak kimse.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nasr (نصر), düşmana karşı yardım etmektir. Nasîr (نصير) ise çokça yardım eden demektir. Ayetteki 'Allah'tan başka nasîr' ifadesi, Allah'ın iradesi karşısında veya O'nun dışında hiçbir varlığın gerçek ve yeterli bir yardımcı olamayacağını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nasîr (نصير), 'mu'în' (yardımcı) demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın takdir ettiği bir şeye karşı veya O'nun dilemesi dışında kimsenin yardım edemeyeceği, destek olamayacağı mecazını taşır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nasîr (نصير), yardım eden, destek olan demektir. Ayetteki 'Allah'tan başka nasîr bulamazlar' ifadesi, Allah'ın mutlak kudretini ve kullarının O'ndan başka gerçek bir yardımcıya sahip olamayacaklarını, dolayısıyla sadece O'na güvenmeleri gerektiğini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":2,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i istifham olduğu için mebnî","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i istifhâm)","gorev":"Mübteda"},{"position":3,"surface":"ذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"bu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Haber"},{"position":4,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimse ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Bedel"},{"position":5,"surface":"يَعْصِمُكُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ص-م","rootLatin":"'-s-m","lemma":"عَصَمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"sizi korur","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":5,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":9,"surface":"أَرَادَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"diledi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"بِكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"سُوٓءًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-و-ا","rootLatin":"s-w-'","lemma":"سُوء","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kötülük","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":12,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"veya","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":13,"surface":"أَرَادَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"diledi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":14,"surface":"بِكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":14,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":15,"surface":"رَحْمَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"rahmet","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":16,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":16,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":17,"surface":"يَجِدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bulamazlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":18,"surface":"لَهُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":18,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":19,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":20,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"başka","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":21,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":22,"surface":"وَلِيًّۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"وَلِيّ","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"dost","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":23,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":23,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":24,"surface":"نَصِيرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-s-r","lemma":"نَصِير","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf yoluyla mansûb","gloss":"yardımcı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kul"},{"position":2,"translit":"men"},{"position":3,"translit":"żâ"},{"position":4,"translit":"lleżî"},{"position":5,"translit":"ya'simukum"},{"position":6,"translit":"mina"},{"position":7,"translit":"(A)llâhi"},{"position":8,"translit":"in"},{"position":9,"translit":"erâde"},{"position":10,"translit":"bikum"},{"position":11,"translit":"sû-en"},{"position":12,"translit":"ev"},{"position":13,"translit":"erâde"},{"position":14,"translit":"bikum"},{"position":15,"translit":"rahme(ten)(c)"},{"position":16,"translit":"velâ"},{"position":17,"translit":"yecidûne"},{"position":18,"translit":"lehum"},{"position":19,"translit":"min"},{"position":20,"translit":"dûni"},{"position":21,"translit":"(A)llâhi"},{"position":22,"translit":"veliyyen"},{"position":23,"translit":"velâ"},{"position":24,"translit":"nasîrâ(n)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/17*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/17*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/17*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/17*