# Ahzâb Sûresi, 25. Âyet (33:25)

> وَرَدَّ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِغَيْظِهِمْ لَمْ يَنَالُوا۟ خَيْرًا ۚ وَكَفَى ٱللَّهُ ٱلْمُؤْمِنِينَ ٱلْقِتَالَ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ قَوِيًّا عَزِيزًا

*Veradda(A)llâhu-lleżîne keferû biġayzihim lem yenâlû ḣayrâ(an)(c) vekefa(A)llâhu-lmu/minîne-lkitâl(e)(c) vekâna(A)llâhu kaviyyen ‘azîzâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Allah, inkar edenleri, hiçbir hayra ulaşmaksızın kin ve öfkeleriyle geri çevirdi. Allah, savaşta mü'minlere kafi geldi. Allah, kuvvetlidir, mutlak güç sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/33/25

---

## Tefsir

{"topics":["cihad","musrikler","tevhid","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"رَدَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-د-د","rootLatin":"r-d-d","lemma":"رَدَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geri çevirdi"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"غَيْظِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"غ-ي-ظ","rootLatin":"gh-y-z","lemma":"غَيْظ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kinleri"},{"position":5,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":7,"surface":"يَنَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-و-ل","rootLatin":"n-w-l","lemma":"نَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'lem'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"ulaşamadılar"},{"position":8,"surface":"خَيْرًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir hayra"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"كَفَى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ي","rootLatin":"k-f-y","lemma":"كَفَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yetti"},{"position":10,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":11,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"inananlara"},{"position":12,"surface":"ٱلْقِتَالَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قِتَال","form":"Müfâ'ale","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"savaşı"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":15,"surface":"قَوِيًّا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ق-و-ي","rootLatin":"q-w-y","lemma":"قَوِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"kuvvetli"},{"position":16,"surface":"عَزِيزًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"'-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb (ikinci haber veya sıfat)","gloss":"güçlü"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Ahzâb Suresi 25. ayet, Hendek Savaşı sonrası müşriklerin hezimete uğramasını ve müminlerin Allah'ın yardımıyla zafere ulaşmasını dilbilimsel bir derinlikle anlatır. Ayet, Allah'ın kudretini, inkar edenlerin hüsranını ve müminlere olan desteğini vurgulayan temel kavramlar etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"İnkar edenler, gerçeği örtenler anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-f-r kökü, bir şeyi örtmek, gizlemek anlamına gelir. Bu ayette ise, Allah'ın birliğini ve peygamberin risaletini örtbas eden, yani inkar eden kimseler için kullanılmıştır. Hendek Savaşı bağlamında, İslam'ın hakikatini reddeden müşrikleri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu'ya göre 'küfr', Kur'an'da sadece bir inançsızlık durumu değil, aynı zamanda Allah'ın nimetlerine karşı nankörlük ve O'nun ayetlerini bile bile reddetme eylemidir. Ayetteki 'kefaru' ifadesi, müşriklerin Allah'ın yardımını ve peygamberin doğruluğunu inkar etmelerini, dolayısıyla bu nankörlüğü sergilemelerini vurgular."}]},{"word":"بِغَيْظِهِمْ","root":"غ ي ظ","rootLatin":"ğ-y-z","meaning":"Kinleri, öfkeleri ve içlerindeki hiddet ile geri çevrilmeleri anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ğayz, kalpte biriken öfke ve hiddettir. Ayetteki 'biğayzihim' ifadesi, inkar edenlerin müminlere karşı besledikleri düşmanlık ve kin duygusuyla, amaçlarına ulaşamadan geri dönmelerini mecazi olarak anlatır. Bu, onların içsel durumlarının dışsal bir yenilgiye yol açtığını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ğayz, kalpteki şiddetli öfke ve hiddettir ki, bu öfke kişiyi kötü fiillere sevk edebilir. Ayette, müşriklerin müminlere karşı duydukları bu şiddetli kin ve öfkenin, Allah tarafından kendilerine bir hüsran olarak geri döndürüldüğünü, bu kinin onlara hiçbir fayda sağlamadığını belirtir."}]},{"word":"خَيْرًا","root":"خ ي ر","rootLatin":"h-y-r","meaning":"İnkar edenlerin hiçbir iyiliğe, faydaya veya zafere ulaşamadıklarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hayr, genel olarak faydalı ve iyi olan her şeyi kapsar. Bu ayette 'lem yenâlû hayran' ifadesi, müşriklerin Hendek Savaşı'nda hiçbir başarı, ganimet veya umdukları bir faydaya erişemediklerini, aksine hüsrana uğradıklarını anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hayr' kelimesinin Kur'an'da hem maddi hem de manevi faydaları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, inkar edenlerin savaşta ne maddi bir kazanç (ganimet) ne de manevi bir üstünlük (zafer) elde edemediğini, yani tam bir başarısızlık yaşadıklarını vurgular."}]},{"word":"ٱلْقِتَالَ","root":"ق ت ل","rootLatin":"k-t-l","meaning":"Savaşma, çarpışma eylemini ifade eder ve Allah'ın müminleri bu eylemden koruduğunu belirtir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-t-l kökü, öldürmek ve savaşmak anlamlarına gelir. Ayetteki 'el-kıtâl' kelimesi, Hendek Savaşı'nda fiili olarak gerçekleşen çarpışmayı ve mücadeleyi ifade eder. Allah'ın müminleri bu zorlu savaştan koruduğunu, onlara yardım ederek savaşın şiddetinden kurtardığını belirtir."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kıtâl' kelimesinin karşılıklı savaşma eylemini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kefâllahu'l-mu'minîne'l-kıtâle' ifadesi, Allah'ın müminleri müşriklerle doğrudan ve şiddetli bir savaşa girmekten koruduğunu, onlara manevi ve maddi destek sağlayarak bu yükü üzerlerinden aldığını anlatır."}]},{"word":"قَوِيًّا","root":"ق و ي","rootLatin":"k-v-y","meaning":"Allah'ın her şeye gücü yeten, kudretli olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-v-y kökü, güç, kuvvet ve kudret anlamına gelir. 'Kaviyy' sıfatı, Allah'ın mutlak gücünü, hiçbir şeye muhtaç olmadığını ve her şeye kadir olduğunu ifade eder. Ayette, Allah'ın inkar edenleri geri çevirme ve müminlere yardım etme kudretini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kaviyy, tam ve eksiksiz güce sahip olandır. Bu ayette, Allah'ın 'Kaviyy' olması, O'nun düşmanları yenilgiye uğratma ve dostlarına yardım etme konusundaki sınırsız kudretini gösterir. Hendek Savaşı'nda müşriklerin yenilgisi, Allah'ın bu sıfatının bir tecellisidir."}]},{"word":"عَزِيزًا","root":"ع ز ز","rootLatin":"a-z-z","meaning":"Allah'ın yüce, üstün, yenilmez ve her şeye galip olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"A-z-z kökü, izzet, yücelik ve galibiyet anlamlarına gelir. 'Azîz' sıfatı, Allah'ın mutlak üstünlüğünü, yenilmezliğini ve her şeye galip olduğunu ifade eder. Ayette, Allah'ın inkar edenleri mağlup etme ve müminlere zafer kazandırma konusundaki yüce kudretini pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'Azîz' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak gücünü ve yenilmezliğini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'Azîz' sıfatı, Allah'ın düşmanlara karşı üstünlüğünü ve müminlere verdiği desteğin kaynağını gösterir; O'nun iradesinin asla engellenemeyeceğini vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ahzâb Sûresi** · *33/25*
- **Ahzâb Sûresi** · *33/25*
- **Ahzâb Sûresi** · *33/25*
- **Ahzâb Sûresi** · *33/25*