# Ahzâb Sûresi, 37. Âyet (33:37)

> وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِىٓ أَنْعَمَ ٱللَّهُ عَلَيْهِ وَأَنْعَمْتَ عَلَيْهِ أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَٱتَّقِ ٱللَّهَ وَتُخْفِى فِى نَفْسِكَ مَا ٱللَّهُ مُبْدِيهِ وَتَخْشَى ٱلنَّاسَ وَٱللَّهُ أَحَقُّ أَن تَخْشَىٰهُ ۖ فَلَمَّا قَضَىٰ زَيْدٌ مِّنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَـٰكَهَا لِكَىْ لَا يَكُونَ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِىٓ أَزْوَٰجِ أَدْعِيَآئِهِمْ إِذَا قَضَوْا۟ مِنْهُنَّ وَطَرًا ۚ وَكَانَ أَمْرُ ٱللَّهِ مَفْعُولًا

*Ve-iż tekûlu lilleżî en'ama(A)llâhu ‘aleyhi veen'amte ‘aleyhi emsik ‘aleyke zevceke vetteki(A)llâhe vetuḣfî fî nefsike ma(A)llâhu mubdîhi vetaḣşâ-nnâse va(A)llâhu ehakku en taḣşâh(u)(s) felemmâ kadâ zeydun minhâ vataran zevvecnâkehâ likey lâ yekûne ‘alâ-lmu/minîne haracun fî ezvâci ed'iyâ-ihim iżâ kadav minhunne vatarâ(an)(c) vekâne emru(A)llâhi mef'ûlâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Hani sen Allah'ın kendisine nimet verdiği, senin de (azat etmek suretiyle) iyilikte bulunduğun kimseye, "Eşini nikahında tut (onu boşama) ve Allah'tan sakın" diyordun. İçinde, Allah'ın ortaya çıkaracağı bir şeyi gizliyor ve insanlardan çekiniyordun. Oysa kendisinden çekinmene Allah daha layıktı. Zeyd, eşinden yana isteğini yerine getirince (eşini boşayınca), onu seninle evlendirdik ki, eşlerinden yana isteklerini yerine getirdiklerinde (onları boşadıklarında), evlatlıklarının eşleriyle evlenmeleri konusunda mü'minlere bir zorluk olmasın. Allah'ın emri mutlaka yerine getirilmiştir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/33/37

---

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","hukuk-ceza","takva","aile-nikah","kissa-diger-peygamberler"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Peygamber'in Zeyd b. Harise'nin eşiyle evlenmesi olayını ele alarak, evlatlık müessesesi ve evlilik hukukuyla ilgili önemli dilbilimsel ve kavramsal derinlikler sunmaktadır. Ayet, Allah'ın iradesi, insan korkusu ve toplumsal normların çatışmasını 'sakınma', 'gizleme' ve 'evlenme' gibi temel fiiller üzerinden işlemektedir.","keyConcepts":[{"word":"تَقُولُ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Hz. Peygamber'in Zeyd'e hitaben söylediği sözü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir şeyin ifade edilmesi, dile getirilmesidir. Ayetteki 'تقول' fiili, Hz. Peygamber'in Zeyd'e 'Eşini bırakma' şeklindeki öğüdünü, yani sözlü ifadesini belirtir. Bu, sadece bir düşünce değil, dışa vurulmuş bir beyandır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول) kelimesi, Kur'an'da bazen mecazi anlamda da kullanılır ancak bu ayetteki 'تقول' doğrudan ve gerçek anlamda 'söylemek' fiilini ifade eder. Hz. Peygamber'in Zeyd'e yönelik açık ve net bir sözünü aktarmaktadır."}]},{"word":"أَنْعَمَ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-'-m","meaning":"Allah'ın Zeyd'e verdiği nimetleri ve Hz. Peygamber'in de ona yaptığı iyilikleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ni'met (نعمة), Allah'tan gelen lütuf ve ihsan demektir. 'أنعم الله عليه' ifadesi, Allah'ın Zeyd'e İslam hidayeti gibi manevi nimetler ve kölelikten azat edilme gibi dünyevi nimetler verdiğini gösterir. 'وأنعمت عليه' ise Hz. Peygamber'in Zeyd'i azat etmesi ve evlat edinmesi gibi iyiliklerini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ni'met (نعمة), kalbin hoşlandığı, faydalı ve güzel olan her şeydir. Ayetteki kullanımı, hem ilahi lütfu hem de beşeri iyiliği kapsayarak, Zeyd'in hem Allah hem de Hz. Peygamber tarafından özel bir konuma sahip olduğunu vurgular."}]},{"word":"تُخْفِى","root":"خ ف ى","rootLatin":"h-f-y","meaning":"Hz. Peygamber'in kalbinde sakladığı, Allah'ın ise açığa çıkaracağı şeyi ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhfâ (إخفاء), bir şeyi gizlemek, saklamak demektir. Ayetteki 'تخفي في نفسك' ifadesi, Hz. Peygamber'in Zeyd'in eşiyle evlenme ihtimaline dair içsel bir düşünceyi veya Allah'ın bu evliliği takdir ettiğine dair bir bilgiyi kalbinde tuttuğunu belirtir. Bu gizleme, insanlardan çekinme ile ilişkilidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Hafâ (خفاء), bir şeyin görünmez olması, gizlenmesi halidir. 'تخفي' fiili, Hz. Peygamber'in iç dünyasında, henüz açığa çıkmamış bir durumu veya bilgiyi muhafaza ettiğini gösterir. Bu, Allah'ın 'مبديه' (açığa çıkaracağı) kelimesiyle tezat oluşturur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Gizleme (ihfâ) kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın bildiği ancak insanların bilmediği veya bilmesi istenmeyen durumlar için kullanılır. Bu ayette, Hz. Peygamber'in gizlediği şey, ilahi bir takdirin insan algısından saklanması ve zamanı geldiğinde Allah tarafından açıklanmasıdır."}]},{"word":"تَخْشَى","root":"خ ش ى","rootLatin":"h-ş-y","meaning":"Hz. Peygamber'in insanlardan duyduğu çekinme ve korkuyu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Haşyet (خشية), bir şeyin büyüklüğünden veya azametinden dolayı duyulan korkudur. Ayetteki 'تخشى الناس' ifadesi, Hz. Peygamber'in, Zeyd'in eşiyle evlenmesi durumunda insanların yapacağı dedikodulardan veya eleştirilerden duyduğu endişeyi belirtir. Bu, Allah'tan duyulması gereken haşyetten farklı bir tür korkudur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Haşyet (خشية) ve havf (خوف) arasındaki farka dikkat çekilir. Haşyet, genellikle bilginin ve idrakin getirdiği bir korku iken, havf daha çok bilinmeyenden duyulan korkudur. Hz. Peygamber'in insanlardan duyduğu haşyet, onların tepkilerini ve yargılarını bilmesinden kaynaklanan bir çekinmedir."}]},{"word":"قَضَىٰ","root":"ق ض ى","rootLatin":"k-d-y","meaning":"Zeyd'in eşiyle olan evlilik bağını sona erdirmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kadâ (قضاء) kelimesi, Kur'an'da farklı anlamlarda kullanılır. Bu ayetteki 'قضى منها وطراً' ifadesi, Zeyd'in eşiyle olan ilişkisini bitirmesi, yani boşanması anlamındadır. 'Vatar' (وطر) kelimesiyle birlikte kullanıldığında, bir ihtiyacın giderilmesi ve ilişkinin sona ermesi manasına gelir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kadâ (قضاء), bir işi tamamlamak, bitirmek veya hüküm vermek anlamlarına gelir. Ayetteki kullanımı, Zeyd'in evliliğini sonlandırma eylemini ve bu eylemin bir hüküm niteliğinde olduğunu gösterir. Bu, müminler için yeni bir hükmün kapısını aralamıştır."}]},{"word":"زَوَّجْنَاكَهَا","root":"ز و ج","rootLatin":"z-v-c","meaning":"Allah'ın Hz. Peygamber'i Zeyd'in boşadığı eşiyle evlendirmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zevc (زوج), eş, çift demektir. 'Zevvecnâke' (زوجناك) fiili, Allah'ın Hz. Peygamber'i Zeyd'in eşiyle evlendirmesi, yani onları bir çift yapması anlamına gelir. Bu evlilik, ilahi bir emir ve takdirle gerçekleşmiştir ve evlatlık müessesesiyle ilgili önemli bir hükmü ortaya koyar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tezvic (تزويج), birini evlendirmek, eşleştirmek demektir. Ayetteki bu fiil, Allah'ın doğrudan müdahalesiyle gerçekleşen bir evliliği ifade eder. Bu, sadece bir nikah akdi değil, aynı zamanda toplumsal bir normu değiştiren ilahi bir buyruktur."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve-iż"},{"position":2,"translit":"tekûlu"},{"position":3,"translit":"lilleżî"},{"position":4,"translit":"en'ama"},{"position":5,"translit":"(A)llâhu"},{"position":6,"translit":"‘aleyhi"},{"position":7,"translit":"veen'amte"},{"position":8,"translit":"‘aleyhi"},{"position":9,"translit":"emsik"},{"position":10,"translit":"‘aleyke"},{"position":11,"translit":"zevceke"},{"position":12,"translit":"vetteki"},{"position":13,"translit":"(A)llâhe"},{"position":14,"translit":"vetuḣfî"},{"position":15,"translit":"fî"},{"position":16,"translit":"nefsike"},{"position":17,"translit":"ma"},{"position":18,"translit":"(A)llâhu"},{"position":19,"translit":"mubdîhi"},{"position":20,"translit":"vetaḣşâ"},{"position":21,"translit":"nnâse"},{"position":22,"translit":"va(A)llâhu"},{"position":23,"translit":"ehakku"},{"position":24,"translit":"en"},{"position":25,"translit":"taḣşâh(u)(s)"},{"position":26,"translit":"felemmâ"},{"position":27,"translit":"kadâ"},{"position":28,"translit":"zeydun"},{"position":29,"translit":"minhâ"},{"position":30,"translit":"vataran"},{"position":31,"translit":"zevvecnâkehâ"},{"position":32,"translit":"likey"},{"position":33,"translit":"lâ"},{"position":34,"translit":"yekûne"},{"position":35,"translit":"‘alâ"},{"position":36,"translit":"lmu/minîne"},{"position":37,"translit":"haracun"},{"position":38,"translit":"fî"},{"position":39,"translit":"ezvâci"},{"position":40,"translit":"ed'iyâ-ihim"},{"position":41,"translit":"iżâ"},{"position":42,"translit":"kadav"},{"position":43,"translit":"minhunne"},{"position":44,"translit":"vatarâ(an)(c)"},{"position":45,"translit":"vekâne"},{"position":46,"translit":"emru"},{"position":47,"translit":"(A)llâhi"},{"position":48,"translit":"mef'ûlâ(n)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mebnî","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"تَقُولُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"diyorsun","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseye ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"أَنْعَمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"أَنْعَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"nimet verdi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":6,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"أَنْعَمْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"أَنْعَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"nimet verdin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":8,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":9,"surface":"أَمْسِكْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"م-س-ك","rootLatin":"m-s-k","lemma":"أَمْسَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"tut","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":10,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"زَوْجَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-و-ج","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"eşini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":11,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":12,"surface":"ٱتَّقِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":13,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'tan","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":14,"surface":"تُخْفِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ف-ي","rootLatin":"kh-f-y","lemma":"أَخْفَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"gizliyorsun","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":15,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":16,"surface":"نَفْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefsinde","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":16,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":17,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"şeyi","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":18,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":19,"surface":"مُبْدِي","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-د-و","rootLatin":"b-d-w","lemma":"مُبْدٍ","form":"İf'âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"açığa çıkaracak","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber","izafet":"Muzâf"},{"position":19,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":20,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":20,"surface":"تَخْشَى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ش-ي","rootLatin":"kh-sh-y","lemma":"خَشِيَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"korkuyorsun","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":21,"surface":"ٱلنَّاسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"insanlardan","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":22,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"oysa","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":22,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":23,"surface":"أَحَقُّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"أَحَقّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha layık","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":24,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":25,"surface":"تَخْشَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ش-ي","rootLatin":"kh-sh-y","lemma":"خَشِيَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı (أَن) ile mansûb","gloss":"korkasın","irabMarker":"takdîrî fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":25,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ondan","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":26,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":26,"surface":"لَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"ne zaman ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":27,"surface":"قَضَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ض-ي","rootLatin":"q-d-y","lemma":"قَضَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ilişiğini kesti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":28,"surface":"زَيْدٌ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ز-ي-د","rootLatin":"z-y-d","lemma":"زَيْد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Zeyd","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":29,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":29,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":30,"surface":"وَطَرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ط-ر","rootLatin":"w-t-r","lemma":"وَطَر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ihtiyacını","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":31,"surface":"زَوَّجْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ز-و-ج","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوَّجَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"evlendirdik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":31,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"seni","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":31,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":32,"surface":"لِكَىْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِكَىْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":33,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"olmasın","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":34,"surface":"يَكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı (لِكَىْ) ile mansûb","gloss":"olsun","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs muzâri fiil"},{"position":35,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":36,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"müminlerin","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":37,"surface":"حَرَجٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ر-ج","rootLatin":"h-r-j","lemma":"حَرَج","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"كَانَ'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"bir zorluk","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin ismi"},{"position":38,"surface":"فِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":39,"surface":"أَزْوَٰجِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-و-ج","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"eşleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":40,"surface":"أَدْعِيَآئِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعِيّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"evlatlıklarının","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":40,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":41,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":42,"surface":"قَضَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ض-ي","rootLatin":"q-d-y","lemma":"قَضَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ilişiklerini kestiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":43,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":43,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlardan","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":44,"surface":"وَطَرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ط-ر","rootLatin":"w-t-r","lemma":"وَطَر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ihtiyaçlarını","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":45,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":45,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":46,"surface":"أَمْرُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"كَانَ'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"emri","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin ismi","izafet":"Muzâf"},{"position":47,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":48,"surface":"مَفْعُولًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-'-l","lemma":"مَفْعُول","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"كَانَ'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"yerine getirilmiş","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/37*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/37*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/37*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/37*