# Ahzâb Sûresi, 38. Âyet (33:38)

> مَّا كَانَ عَلَى ٱلنَّبِىِّ مِنْ حَرَجٍ فِيمَا فَرَضَ ٱللَّهُ لَهُۥ ۖ سُنَّةَ ٱللَّهِ فِى ٱلَّذِينَ خَلَوْا۟ مِن قَبْلُ ۚ وَكَانَ أَمْرُ ٱللَّهِ قَدَرًا مَّقْدُورًا

*Mâ kâne ‘alâ-nnebiyyi min haracin fîmâ ferada(A)llâhu leh(u)(s) sunneta(A)llâhi fî-lleżîne ḣalev min kablu vekâne emru(A)llâhi kaderan makdûrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Allah'ın, kendisine farz kıldığı şeyleri yerine getirmesi konusunda peygambere bir darlık yoktur. Daha önce gelip geçen peygamberler hakkında da Allah'ın kanunu böyledir. Allah'ın emri, kesinleşmiş bir hükümdür.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/33/38

---

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","kader","hukuk-ceza"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Peygamber'e yüklenen görevlerde bir zorluk olmadığını, bunun Allah'ın önceki peygamberlere uyguladığı bir sünnet olduğunu ve Allah'ın emrinin mutlaka gerçekleşeceğini vurgulamaktadır. Ayet, ilahi iradenin mutlaklığını ve peygamberlik misyonunun doğasını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"حَرَجٍ","root":"ح ر ج","rootLatin":"h-r-j","meaning":"Peygamber'e yüklenen görevlerde karşılaşılan zorluk, sıkıntı veya darlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Harac kelimesi, daralma, sıkışma ve zorluk anlamına gelir. Ayetteki 'mâ kâne ale'n-nebiyyi min haracin' ifadesi, Peygamber'in üzerine farz kılınan şeylerde bir darlık, sıkıntı veya günah olmadığını, aksine bunların kolaylık ve hikmet içerdiğini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Harac, burada 'günah' veya 'sıkıntı' anlamındadır. Ayet, Allah'ın Peygamber'e emrettiği hususlarda O'nun için bir günah veya zorluk olmadığını ifade eder. Bu, ilahi emirlerin Peygamber için bir yük değil, bir kolaylık olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Harac kavramı, Kur'an'da genellikle 'daralma, sıkıntı, günah' anlamlarında kullanılır. Bu ayetteki kullanımı, Peygamber'in ilahi emirleri yerine getirmesinde herhangi bir içsel veya dışsal engelin, zorluğun veya vicdan azabının bulunmadığını vurgular. Bu, peygamberlik görevinin ilahi bir kolaylıkla donatıldığını gösterir."}]},{"word":"فَرَضَ","root":"ف ر ض","rootLatin":"f-r-d","meaning":"Allah'ın Peygamber'e belirli görevleri veya hükümleri zorunlu kılması, takdir etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Farz, bir şeyi kesmek, belirlemek ve zorunlu kılmak anlamlarına gelir. Ayetteki 'faraḍa Allāhu lahu' ifadesi, Allah'ın Peygamber için belirli hükümleri ve görevleri kesin olarak belirlediğini ve bunları O'na yüklediğini ifade eder. Bu, ilahi iradenin mutlaklığını ve peygamberlik görevlerinin kaynağını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Farz, bir şeyi takdir etmek, vacip kılmak ve sınırlarını çizmek demektir. Bu ayette, Allah'ın Peygamber'e farz kıldığı şeylerin, O'nun için belirlenmiş ve zorunlu kılınmış hükümler olduğunu belirtir. Bu, Peygamber'in görevlerinin keyfi değil, ilahi bir takdirin sonucu olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Farz kelimesi, Kur'an'da 'zorunlu kılmak, takdir etmek, belirlemek' anlamlarında geçer. Bu ayette, Allah'ın Peygamber'e yüklediği görevlerin, O'nun iradesiyle kesinleşmiş ve değişmez hükümler olduğunu ifade eder. Bu, peygamberlik misyonunun ilahi bir planın parçası olduğunu gösterir."}]},{"word":"سُنَّةَ","root":"س ن ن","rootLatin":"s-n-n","meaning":"Allah'ın önceki peygamberlere ve ümmetlere uyguladığı değişmez yasa, yol veya âdet.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sünnet, burada 'Allah'ın âdeti, yolu' anlamındadır. Ayetteki 'sunnata Allāhi fī'l-lezīne khalaw min qablu' ifadesi, Allah'ın önceki peygamberlere ve ümmetlere uyguladığı, değişmeyen ilahi bir kanun olduğunu belirtir. Bu, Peygamber'e yüklenen görevlerin, ilahi bir sürekliliğin parçası olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Sünnet, takip edilen yol, âdet ve şeriat anlamına gelir. Bu ayette, Allah'ın önceki peygamberlere ve onların ümmetlerine karşı uyguladığı ilahi bir prensip ve kanun olduğunu ifade eder. Bu, Peygamber'in durumunun istisnai olmadığını, aksine ilahi bir geleneğin devamı olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sünnet kavramı, Kur'an'da 'Allah'ın değişmez yasası, âdeti' anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'sünnetullah' ifadesi, Allah'ın evrensel ve değişmez kanunlarının bir parçası olarak, Peygamber'e yüklenen görevlerin ve karşılaştığı durumların, önceki peygamberlerin deneyimleriyle benzerlik gösterdiğini ve ilahi bir düzenin parçası olduğunu belirtir."}]},{"word":"قَدَرًا","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Allah'ın emrinin kesin olarak belirlenmiş, takdir edilmiş ve gerçekleşecek olan kaderi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kader, bir şeyi ölçmek, takdir etmek ve belirlemek anlamlarına gelir. Ayetteki 'kaderan maqdūran' ifadesi, Allah'ın emrinin kesin olarak belirlenmiş, ölçülmüş ve mutlaka gerçekleşecek olan bir takdir olduğunu vurgular. Bu, ilahi iradenin mutlaklığını ve kaçınılmazlığını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kader, Allah'ın ezelde her şeyi takdir etmesi ve belirlemesidir. Bu ayette, Allah'ın emrinin, O'nun tarafından önceden belirlenmiş ve kesinleşmiş bir hüküm olduğunu ifade eder. Bu, Allah'ın kudretinin ve ilminin her şeyi kuşattığını ve hiçbir şeyin O'nun takdirinin dışında kalamayacağını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kader kelimesi, Kur'an'da 'takdir, ölçü, belirlenmiş zaman' anlamlarında kullanılır. Bu ayetteki 'kaderan maqdūran' ikilemesi, Allah'ın emrinin kesinlikle gerçekleşeceğini, O'nun tarafından önceden belirlenmiş ve hiçbir şekilde değişmeyecek bir hüküm olduğunu pekiştirir. Bu, ilahi iradenin mutlak gücünü ve etkinliğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"ٱلنَّبِىِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ب-ا","rootLatin":"n-b-w","lemma":"نَبِيّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Peygamber","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bir","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"حَرَجٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ر-ج","rootLatin":"h-r-j","lemma":"حَرَج","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"كَانَ'nin ismi olduğu için lafzen mecrûr, mahallen merfû","gloss":"güçlük","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin ismi"},{"position":7,"surface":"فِيمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"konusunda"},{"position":7,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"فَرَضَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ر-ض","rootLatin":"f-r-d","lemma":"فَرَضَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"farz kıldı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":9,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"A-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":10,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"ona","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"سُنَّةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ن-ن","rootLatin":"s-n-n","lemma":"سُنَّة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün mutlak olduğu için mansûb","gloss":"yasası","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":12,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"A-l-h","lemma":"ٱللَّهِ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":13,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hakkında","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":14,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"kimseler","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":15,"surface":"خَلَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-و","rootLatin":"h-l-w","lemma":"خَلَا","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geçmiş","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":16,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":17,"surface":"قَبْلُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İzafetten kesildiği ve zamme üzere mebnî olduğu için mebnî","gloss":"önce","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Zaman zarfı"},{"position":18,"surface":"وَكَانَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":18,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":19,"surface":"أَمْرُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-م-ر","rootLatin":"A-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"كَانَ'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"emri","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin ismi","izafet":"Muzâf"},{"position":20,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"A-l-h","lemma":"ٱللَّهِ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":21,"surface":"قَدَرًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدَر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"كَانَ'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"bir kader","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":22,"surface":"مَّقْدُورًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"مَقْدُور","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"takdir edilmiş","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Mâ"},{"position":2,"translit":"kâne"},{"position":3,"translit":"‘alâ"},{"position":4,"translit":"nnebiyyi"},{"position":5,"translit":"min"},{"position":6,"translit":"haracin"},{"position":7,"translit":"fîmâ"},{"position":8,"translit":"ferada"},{"position":9,"translit":"(A)llâhu"},{"position":10,"translit":"leh(u)(s)"},{"position":11,"translit":"sunneta"},{"position":12,"translit":"(A)llâhi"},{"position":13,"translit":"fî"},{"position":14,"translit":"lleżîne"},{"position":15,"translit":"ḣalev"},{"position":16,"translit":"min"},{"position":17,"translit":"kablu"},{"position":18,"translit":"vekâne"},{"position":19,"translit":"emru"},{"position":20,"translit":"(A)llâhi"},{"position":21,"translit":"kaderan"},{"position":22,"translit":"makdûrâ(n)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İbretlik Bir Değmez Dosyası Daha: Satıh İnce** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/38*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/38*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/38*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/38*
- **İbretlik Bir Değmez Dosyası Daha: Satıh İnce** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *33/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *33/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *33/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *33/38*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/38*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Ahzâb, 33:38*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Ahzâb, 33:38*