# Ahzâb Sûresi, 43. Âyet (33:43)

> هُوَ ٱلَّذِى يُصَلِّى عَلَيْكُمْ وَمَلَـٰٓئِكَتُهُۥ لِيُخْرِجَكُم مِّنَ ٱلظُّلُمَـٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ ۚ وَكَانَ بِٱلْمُؤْمِنِينَ رَحِيمًا

*Huve-lleżî yusallî ‘aleykum vemelâ-iketuhu liyuḣricekum mine-zzulumâti ilâ-nnûr(i)(c) vekâne bilmu/minîne rahîmâ(n)*

**Meal (Diyanet):** O, sizi karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için size merhamet eden; melekleri de sizin için bağışlanma dileyendir. Allah, mü'minlere çok merhamet edendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/33/43

---

## Tefsir

{"topics":["iman","melekler","hidayet-dalalet","merhamet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"ki o"},{"position":3,"surface":"يُصَلِّى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-ل-و","rootLatin":"s-l-w","lemma":"صَلَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"salât eder, rahmet eder"},{"position":4,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine, için"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"مَلَـٰٓئِكَتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَائِكَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"melekleri"},{"position":5,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":6,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Ta'lil Lâmı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"يُخْرِجَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"kh-r-j","lemma":"أَخْرَجَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lâmı ile mansûb","gloss":"çıkarması"},{"position":6,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":7,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":8,"surface":"ٱلظُّلُمَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظُلْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"karanlıklardan"},{"position":9,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":10,"surface":"ٱلنُّورِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nura, aydınlığa"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile, için"},{"position":12,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"müminlere"},{"position":13,"surface":"رَحِيمًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"çok merhametli"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Ahzâb Suresi 43. ayet, Allah'ın ve meleklerinin müminlere yönelik rahmet ve istiğfarını, onları karanlıklardan aydınlığa çıkarma amacını ve Allah'ın müminlere karşı merhametli oluşunu vurgulamaktadır. Ayet, ilahi lütfun ve hidayetin temel dinamiklerini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُصَلِّي","root":"ص ل و","rootLatin":"s-l-v","meaning":"Allah'ın kullarına rahmet etmesi, meleklerin ise onlar için istiğfar etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Salât kelimesi, Allah'tan geldiğinde rahmet, meleklerden geldiğinde istiğfar, insanlardan geldiğinde ise dua ve ibadet anlamına gelir. Ayetteki 'yusallî' fiili, Allah için rahmet etme, melekler için ise istiğfar etme manasını taşır ve bu, müminlere yönelik ilahi lütfu ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Allah'ın 'yusallî' fiili, O'nun müminlere rahmet etmesi ve onları bağışlaması demektir. Bu, mecazi bir ifade olup, Allah'ın kullarına olan şefkatini ve onlara hidayet yolunu açmasını simgeler."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Salât kavramı, Kur'an'da Allah ile kul arasındaki ilişkinin temelini oluşturan bir eylemdir. Allah'ın 'salât'ı, O'nun kullarına olan lütuf ve ihsanını, onları doğru yola iletmesini ve günahlarını affetmesini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın müminlere yönelik özel bir lütuf ve himayesi söz konusudur."}]},{"word":"لِيُخْرِجَكُمْ","root":"خ ر ج","rootLatin":"h-r-j","meaning":"Allah'ın ve meleklerinin rahmet ve istiğfarının amacı, müminleri karanlıklardan aydınlığa çıkarmaktır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhrâc (çıkarmak) fiili, bir halden başka bir hale geçişi ifade eder. Ayetteki 'liyuḫricekum' ifadesi, müminlerin küfür, cehalet ve sapkınlık gibi manevi karanlıklardan, iman, ilim ve hidayet gibi aydınlığa çıkarılmasını amaçlar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Huruç, bir şeyin bulunduğu yerden ayrılmasıdır. Kur'an'da bu fiil, genellikle manevi bir dönüşümü, kötüden iyiye, yanlıştan doğruya geçişi anlatır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın müminleri dalaletten hidayete sevk etmesi anlamındadır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İhrâc fiili, Kur'an'da sıkça kullanılan bir fiil olup, genellikle Allah'ın kudretini ve iradesini gösterir. Bu ayette, Allah'ın müminleri manevi bir kurtuluşa ulaştırma eylemini, yani onları batıl inançlardan ve kötü ahlaktan arındırıp doğru yola iletmesini ifade eder."}]},{"word":"ٱلظُّلُمَـٰتِ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Küfür, cehalet, sapkınlık ve günah gibi manevi karanlıkları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulmet, ışığın yokluğu demektir. Kur'an'da ise genellikle küfür, şirk, cehalet, sapkınlık ve günah gibi manevi karanlıkları simgeler. Bu ayette, Allah'ın müminleri bu tür olumsuz hallerden kurtarması amaçlanmaktadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zulümât kelimesi, burada mecazi anlamda kullanılmıştır. Hakikatten uzaklaşma, doğru yolu kaybetme ve batıl inançlara saplanma gibi durumları ifade eder. Allah, müminleri bu manevi karanlıklardan çıkararak onları hidayete erdirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zulmet kavramı, Kur'an'da genellikle 'nur' kavramının zıttı olarak kullanılır ve manevi bir durumu, yani Allah'tan uzaklaşmayı, doğru yolu kaybetmeyi ve cehaleti temsil eder. Ayetteki 'zulümât', müminlerin içinde bulunduğu olumsuz manevi halleri ifade eder."}]},{"word":"ٱلنُّورِ","root":"ن و ر","rootLatin":"n-v-r","meaning":"İman, hidayet, ilim ve doğru yol gibi manevi aydınlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nur, ışık demektir. Kur'an'da ise genellikle iman, hidayet, ilim, Kur'an ve İslam gibi manevi aydınlığı ifade eder. Ayetteki 'en-nûr', müminlerin ulaşması hedeflenen doğru yolu ve ilahi rehberliği simgeler."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Nur, kalplerin aydınlanması, hakikatin idrak edilmesi ve doğru yola yönelme anlamındadır. Allah, müminleri zulümattan nura çıkararak onlara doğru yolu gösterir ve kalplerini imanla aydınlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Nur, Kur'an'da Allah'ın kendisiyle özdeşleştirilen bir kavramdır ve ilahi rehberliği, hakikati ve doğru yolu temsil eder. 'Zulümâttan nura çıkarmak', müminleri cehaletten bilgiye, küfürden imana ve sapkınlıktan hidayete ulaştırma eylemini ifade eder."}]},{"word":"رَحِيمًا","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın müminlere karşı çok merhametli ve şefkatli olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet, kalpteki incelik ve şefkatten kaynaklanan iyilik ve ihsan etme arzusudur. Allah için kullanıldığında, O'nun kullarına olan lütfu, bağışlaması ve onlara iyilik etmesidir. 'Rahîm' ismi, Allah'ın rahmetinin sürekli ve geniş olduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rahîm, Allah'ın sıfatlarından olup, ahirette müminlere özel rahmetini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın müminlere olan özel şefkatini ve onlara yönelik lütfunun devamlılığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rahîm, rahmetin mübalağalı bir şeklidir ve Allah'ın kullarına olan merhametinin sonsuzluğunu ve sürekliliğini ifade eder. Ayetteki 'rahîmen' kelimesi, Allah'ın müminlere olan bu engin merhametini pekiştirir ve onların hidayete erdirilmesinin bu merhametin bir tezahürü olduğunu gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Ahzâb Suresi 43. Ayette*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Ahzâb Suresi 43. Ayette*
- **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/43*
- **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/43*
- **Ahzâb Sûresi** · *33/43*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/43*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/43*
- **Ahzâb Sûresi** · *33/43*
- **İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/43*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Ahzap suresi 43. Ayet*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Ahzab suresi 43. Ayette*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Ahzab suresi 43. Ayette*