# Ahzâb Sûresi, 48. Âyet (33:48)

> وَلَا تُطِعِ ٱلْكَـٰفِرِينَ وَٱلْمُنَـٰفِقِينَ وَدَعْ أَذَىٰهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ وَكِيلًا

*Velâ tuti'i-lkâfirîne velmunâfikîne veda' eżâhum vetevekkel ‘ala(A)llâh(i)(c) vekefâ bi(A)llâhi vekîlâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Kafirlere ve münafıklara itaat etme! Onların eziyetlerine aldırma ve Allah'a tevekkül et. Vekil olarak Allah yeter.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/33/48

---

## Tefsir

{"topics":["tevekkul","musrikler","munafiklar","hidayet-dalalet"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müminlere inkarcı ve münafıkların etkisinden uzak durmayı, onların eziyetlerine karşı sabırlı olmayı ve yalnızca Allah'a güvenmeyi emretmektedir. Ayet, bu kavramlar üzerinden tevhid inancının pratik hayattaki yansımalarını ve mümin duruşunu vurgular.","keyConcepts":[{"word":"تُطِعِ","root":"ط و ع","rootLatin":"t-v-a","meaning":"İtaat etmek, boyun eğmek, emre uymak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tav' kökünü 'boyun eğmek, isteyerek uymak' olarak açıklar. Ayetteki 'lâ tuti'' ifadesi, inkarcı ve münafıkların sapkın görüşlerine ve yönlendirmelerine karşı gelmeyi, onların peşinden gitmemeyi emreder. Bu, Allah'ın emirlerine ters düşen her türlü çağrıya karşı duruşu ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tâ'at' kelimesini 'emre boyun eğme' olarak yorumlar. Ayetteki nehiy (yasaklama) formu, peygamberin ve dolayısıyla müminlerin, kâfir ve münafıkların batıl yollarına uymamaları gerektiğini, onların sözlerine ve eylemlerine rıza göstermemeleri gerektiğini vurgular."}]},{"word":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Hakkı örtenler, inkar edenler, nankörler.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramını 'Allah'ın nimetlerini ve hakikatini örtmek, nankörlük etmek' olarak analiz eder. Ayetteki 'el-kâfirîn' ifadesi, Allah'ın birliğini ve peygamberin risaletini reddeden, hakikati bile bile inkar eden kişileri ifade eder. Onlara itaat etmemek, onların inanç sistemlerine ve yaşam tarzlarına uymamak anlamına gelir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr'ün temel anlamının 'örtmek' olduğunu belirtir. 'Kâfir', Allah'ın varlığını, birliğini ve peygamberlerin getirdiği hakikatleri örten, gizleyen ve inkar eden kişidir. Ayetteki bağlamda, bu kişilerin batıl inançlarına ve sapkın düşüncelerine boyun eğilmemesi gerektiği vurgulanır."}]},{"word":"ٱلْمُنَـٰفِقِينَ","root":"ن ف ق","rootLatin":"n-f-q","meaning":"İkiyüzlüler, dıştan inanmış görünüp içten inkar edenler.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'nifâk' kelimesinin 'bir kapıdan girip diğerinden çıkmak' anlamından türediğini ve 'dıştan İslam'ı gösterip içten küfrü gizlemek' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-münâfikîn', Müslümanlar arasında olup da aslında İslam'a düşmanlık besleyen, ikiyüzlü davranan kişileri ifade eder. Onlara itaat etmemek, onların sinsi planlarına ve aldatıcı sözlerine kanmamak demektir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'nifâk'ı 'dıştan İslam'ı, içten küfrü izhar etmek' olarak tanımlar. 'Münâfık', bu özelliği taşıyan kişidir. Ayetteki yasaklama, müminlerin bu tür kişilerin ikiyüzlü tavırlarına ve zararlı telkinlerine karşı uyanık olmalarını, onların etkisine girmemelerini emreder."}]},{"word":"أَذَىٰهُمْ","root":"أ ذ ي","rootLatin":"e-z-y","meaning":"Onların eziyetleri, verdikleri rahatsızlıklar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ezâ' kelimesini 'nefse veya başkasına ulaşan her türlü zarar ve rahatsızlık' olarak açıklar. Ayetteki 'da' ezâhum' (eziyetlerine aldırma) ifadesi, inkarcı ve münafıkların sözlü veya fiili olarak verdikleri rahatsızlıklara karşı sabırlı olmayı, onlara karşılık vermemeyi ve bu eziyetlerin moralini bozmasına izin vermemeyi öğütler."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ezâ'yı 'zarar ve meşakkat' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, peygamberin ve müminlerin, kâfir ve münafıklardan gelen alay, hakaret, iftira gibi her türlü rahatsız edici duruma karşı metanetli olmaları, bu tür şeylere takılıp kalmamaları emredilir."}]},{"word":"وَتَوَكَّلْ","root":"و ك ل","rootLatin":"v-k-l","meaning":"Allah'a güvenmek, işlerini O'na havale etmek.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tevekkül' kavramını 'Allah'a tam bir güvenle teslim olmak, işleri O'na bırakmak ve O'nun yardımına inanmak' olarak tanımlar. Ayetteki 'tevekkül alallâh' emri, inkarcı ve münafıkların tehditleri karşısında korkuya kapılmamayı, tüm işlerde ve zorluklarda yalnızca Allah'a dayanmayı ve O'ndan yardım beklemeyi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tevekkül'ü 'bir işi başkasına havale etmek, ona güvenmek' olarak açıklar. Allah'a tevekkül etmek ise, tüm işlerde O'na güvenmek, O'nu vekil edinmek ve O'nun kudretine sığınmaktır. Ayetteki bu emir, müminlerin zor zamanlarda dahi Allah'a olan inançlarını ve güvenlerini kaybetmemeleri gerektiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tevekkül'ün 'bir şeye dayanmak, güvenmek, işi başkasına bırakmak' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'tevekkül alallâh' ifadesi, müminlerin, kâfir ve münafıkların düşmanlıkları karşısında kendi güçlerine değil, Allah'ın sonsuz kudretine ve yardımına sığınmalarını, O'na tam bir teslimiyetle güvenmelerini emreder."}]},{"word":"وَكِيلًا","root":"و ك ل","rootLatin":"v-k-l","meaning":"Vekil, işleri kendisine havale edilen, güvenilen.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'vekil' kelimesini 'işleri kendisine havale edilen, güvenilen ve işleri yürüten' olarak açıklar. Ayetteki 've kefâ billâhi vekîlâ' ifadesi, Allah'ın her şeye kâfi olduğunu, O'nun vekil olarak yeterli olduğunu ve müminlerin tüm işlerini O'na bırakabileceklerini, O'nun her türlü koruma ve yardımı sağlayacağını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vekil'in 'işleri kendisine havale edilen kişi' olduğunu belirtir. Allah'ın 'Vekil' olması, O'nun kullarının işlerini üstlenen, onları koruyan ve onlara yardım eden olduğu anlamına gelir. Ayetteki bu ifade, müminlere Allah'ın her durumda kendilerine yeterli bir destekçi ve koruyucu olduğunu hatırlatır."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve, -me","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":2,"surface":"تُطِعِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-و-ع","rootLatin":"ṭ-w-ʿ","lemma":"أَطَاعَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi olan 'lâ'dan sonra geldiği için meczûm","gloss":"itaat etme","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"inkarcılar","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"وَٱلْمُنَـٰفِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ف-ق","rootLatin":"n-f-q","lemma":"مُنَافِق","form":"Mufâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"ve ikiyüzlüler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":5,"surface":"وَدَعْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-د-ع","rootLatin":"w-d-ʿ","lemma":"وَدَعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnî","gloss":"ve bırak","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":6,"surface":"أَذَىٰهُمْ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-ذ-ي","rootLatin":"ʾ-ḏ-y","lemma":"أَذًى","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"eziyetleri","irabMarker":"takdîrî fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"وَتَوَكَّلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ك-ل","rootLatin":"w-k-l","lemma":"تَوَكَّلَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnî","gloss":"ve güven","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":8,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine, -e","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"وَكَفَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ي","rootLatin":"k-f-y","lemma":"كَفَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî, takdirî fetha üzere mebnî","gloss":"ve yetti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":11,"surface":"بِٱللَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (lafzen mecrûr, mahallen merfû fâil)","gloss":"Allah","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":12,"surface":"وَكِيلًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ك-ل","rootLatin":"w-k-l","lemma":"وَكِيل","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"vekil olarak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Temyîz"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Velâ"},{"position":2,"translit":"tuti'i"},{"position":3,"translit":"lkâfirîne"},{"position":4,"translit":"velmunâfikîne"},{"position":5,"translit":"veda'"},{"position":6,"translit":"eżâhum"},{"position":7,"translit":"vetevekkel"},{"position":8,"translit":"‘ala"},{"position":9,"translit":"(A)llâh(i)(c)"},{"position":10,"translit":"vekefâ"},{"position":11,"translit":"bi(A)llâhi"},{"position":12,"translit":"vekîlâ(n)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/48*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/48*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/48*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/48*
