# Ahzâb Sûresi, 51. Âyet (33:51)

> ۞ تُرْجِى مَن تَشَآءُ مِنْهُنَّ وَتُـْٔوِىٓ إِلَيْكَ مَن تَشَآءُ ۖ وَمَنِ ٱبْتَغَيْتَ مِمَّنْ عَزَلْتَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكَ ۚ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰٓ أَن تَقَرَّ أَعْيُنُهُنَّ وَلَا يَحْزَنَّ وَيَرْضَيْنَ بِمَآ ءَاتَيْتَهُنَّ كُلُّهُنَّ ۚ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ مَا فِى قُلُوبِكُمْ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَلِيمًا

*Turcî men teşâu minhunne vetu/vî ileyke men teşâ(u)(s) vemeni-bteġayte mimmen ‘azelte felâ cunâha ‘aleyk(e)(c) żâlike ednâ en tekarra a'yunuhunne velâ yahzenne veyerdayne bimâ âteytehunne kulluhun(ne)(c) va(A)llâhu ya'lemu mâ fî kulûbikum(c) vekâna(A)llâhu ‘alîmen halîmâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Ey Muhammed! Bunlardan (hanımlarından) dilediğini geri bırakırsın, dilediğini yanına alırsın. Uzak durduklarından dilediklerini yanına almanda da sana bir günah yoktur. Bu onların gözlerinin aydın olması, üzülmemeleri ve hepsinin de kendilerine verdiğine razı olmaları için daha uygundur. Allah, kalplerinizdekini bilir. Allah, hakkıyla bilendir, halimdir. (Hemen cezalandırmaz, mühlet verir.)

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/33/51

---

## Tefsir

{"topics":["aile-nikah","peygamberlik","adalet","esma-i-husna"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Ahzâb Suresi 51. ayeti, Hz. Peygamber'in eşleriyle olan ilişkilerini düzenleyen ilahi bir hükümdür. Ayet, 'tercih etme', 'barındırma', 'geri isteme', 'günah olmama', 'göz aydınlığı' ve 'razı olma' gibi kavramlar üzerinden Peygamber'e tanınan esnekliği ve bu esnekliğin hikmetini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تُرْجِى","root":"ر ج و","rootLatin":"r-c-v","meaning":"Hz. Peygamber'in eşlerinden dilediğini ertelemesi, sırasını geri bırakması veya ondan uzak durması anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ercâ' fiilinin 'tehir etmek, geciktirmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'türcî' kelimesi, Hz. Peygamber'in eşlerinden dilediğinin sırasını erteleme veya ondan uzak durma yetkisini ifade eder. Bu, Peygamber'e eşleri arasındaki muamelede bir esneklik tanındığını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'türcî' kelimesini 'te'haru' (geciktirirsin) olarak açıklar. Bu bağlamda, Hz. Peygamber'in eşlerinden dilediğinin sırasını erteleme veya ondan uzak durma yetkisine sahip olduğunu vurgular. Bu, ayetin Peygamber'e tanıdığı özel bir ruhsatı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'recâ' kökünün 'ümit etmek' anlamının yanı sıra 'erteleme' ve 'geri bırakma' gibi anlamlara da geldiğini belirtir. Ayetteki 'türcî' kelimesi, Peygamber'in eşleri arasındaki ilişkilerde bir öncelik veya erteleme hakkına sahip olduğunu, bu durumun ilahi bir izinle gerçekleştiğini gösterir."}]},{"word":"تُـْٔوِىٓ","root":"أ و ى","rootLatin":"e-v-y","meaning":"Hz. Peygamber'in eşlerinden dilediğini yanına alması, barındırması veya ona yakınlık göstermesi anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'âvâ' fiilinin 'barındırmak, sığınmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tü'vî' kelimesi, Hz. Peygamber'in eşlerinden dilediğini yanına alması, ona yakınlık göstermesi veya onunla birlikte kalması yetkisini ifade eder. Bu, Peygamber'e eşleri arasındaki muamelede bir tercih hakkı tanındığını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'evâ' kökünün 'bir yere sığınmak, barınmak' anlamını taşıdığını ve 'îvâ'nın 'birini barındırmak' olduğunu açıklar. Ayetteki 'tü'vî' kelimesi, Hz. Peygamber'in eşlerinden dilediğini yanına alması ve ona özel bir ilgi göstermesi yetkisini vurgular. Bu, ilahi bir izinle Peygamber'e tanınan bir ayrıcalıktır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'îvâ'nın 'bir şeyi kendine yaklaştırmak ve barındırmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'tü'vî' kelimesi, Hz. Peygamber'in eşlerinden dilediğini yanına alması ve ona özel bir yakınlık göstermesi yetkisini ifade eder. Bu, Peygamber'in eşleri arasındaki ilişkilerde ilahi bir esneklik ve tercih hakkına sahip olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱبْتَغَيْتَ","root":"ب غ ى","rootLatin":"b-ğ-y","meaning":"Hz. Peygamber'in daha önce uzak durduğu veya ertelediği eşlerinden dilediğini tekrar istemesi veya ona yönelmesi anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ibtigâ' kelimesinin 'talep etmek, arzu etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ibteğayte' kelimesi, Hz. Peygamber'in daha önce uzak durduğu eşlerinden dilediğini tekrar isteme veya ona yönelme hakkını ifade eder. Bu, Peygamber'e tanınan bir geri dönüş ve tercih yetkisidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'bağâ' kökünün 'istemek, aramak' anlamlarına geldiğini ve 'ibtigâ'nın da bu anlamı pekiştirdiğini belirtir. Ayetteki 'ibteğayte' kelimesi, Hz. Peygamber'in daha önce ertelediği eşlerinden dilediğini tekrar yanına alma veya ona yönelme arzusunu ifade eder. Bu, ilahi bir izinle Peygamber'e tanınan bir esnekliktir."}]},{"word":"جُنَاحَ","root":"ج ن ح","rootLatin":"c-n-h","meaning":"Hz. Peygamber'in eşleri arasındaki bu tercihlerinden dolayı herhangi bir günah, sorumluluk veya sakınca taşımaması anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cünâh' kelimesinin 'meyletmek, eğilmek' anlamından türediğini ve 'günah, suç' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'felâ cünâha aleyke' ifadesi, Hz. Peygamber'in eşleri arasındaki tercihlerinden dolayı herhangi bir günah veya sorumluluk taşımadığını, bu durumun ilahi bir izinle gerçekleştiğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'cünâh'ın 'günah, hata' anlamına geldiğini ve 'lâ cünâha' ifadesinin 'bir sakınca yoktur' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki bu ifade, Hz. Peygamber'in eşleri arasındaki muamelede kendisine tanınan esneklik ve tercih hakkının ilahi olarak onaylandığını ve bu konuda bir sorumluluk yüklenmediğini gösterir."}]},{"word":"تَقَرَّ","root":"ق ر ر","rootLatin":"k-r-r","meaning":"Eşlerinin gözlerinin aydın olması, sevinmeleri ve gönüllerinin huzur bulması anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'karrat aynuhu' ifadesinin 'gözü aydın oldu, sevindi' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'en tekarra a'yunuhunne' ifadesi, Peygamber'in eşlerinin bu düzenlemeler sayesinde gönüllerinin huzur bulmasını, sevinmelerini ve gözlerinin aydın olmasını ifade eder. Bu, ilahi hikmetin bir sonucudur."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'karra' fiilinin 'sakinleşmek, yerleşmek' anlamından türediğini ve 'kurratu'l-ayn'ın 'gözün sakinleşmesi, sevinç' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'en tekarra a'yunuhunne' ifadesi, eşlerin gönüllerinin huzur bulmasını, üzüntülerinin giderilmesini ve sevinç duymalarını amaçlar. Bu, ilahi düzenlemenin bir hikmetidir."}]},{"word":"يَرْضَيْنَ","root":"ر ض ى","rootLatin":"r-d-y","meaning":"Eşlerinin, kendilerine verilen bu hükümlere ve Peygamber'in tercihlerine razı olmaları, hoşnutluk duymaları anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'radıye' fiilinin 'razı olmak, hoşnut olmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 've yerdayne bimâ âteytehunne' ifadesi, Peygamber'in eşlerinin kendilerine verilen bu hükümlere ve Peygamber'in tercihlerine gönülden razı olmalarını, bu durumdan hoşnutluk duymalarını ifade eder. Bu, ilahi düzenlemenin bir amacıdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rıdâ'nın 'bir şeyden hoşnut olmak, kabul etmek' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 've yerdayne' kelimesi, eşlerin Peygamber'in kendilerine yönelik tasarruflarına ve ilahi hükümlere tam bir teslimiyet ve hoşnutlukla yaklaşmalarını ifade eder. Bu, onların manevi olgunluğunu ve ilahi iradeye boyun eğmelerini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rıdâ' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın kuldan veya kulun Allah'tan hoşnutluğunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise eşlerin Peygamber'in tasarruflarına ve ilahi hükümlere razı olmaları, bu durumun onların iç huzurunu ve memnuniyetini sağlayacağını vurgular. Bu, ilahi hikmetin bir yansımasıdır."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Turcî"},{"position":2,"translit":"men"},{"position":3,"translit":"teşâu"},{"position":4,"translit":"minhunne"},{"position":5,"translit":"vetu/vî"},{"position":6,"translit":"ileyke"},{"position":7,"translit":"men"},{"position":8,"translit":"teşâ(u)(s)"},{"position":9,"translit":"vemeni"},{"position":10,"translit":"bteġayte"},{"position":11,"translit":"mimmen"},{"position":12,"translit":"‘azelte"},{"position":13,"translit":"felâ"},{"position":14,"translit":"cunâha"},{"position":15,"translit":"‘aleyk(e)(c)"},{"position":16,"translit":"żâlike"},{"position":17,"translit":"ednâ"},{"position":18,"translit":"en"},{"position":19,"translit":"tekarra"},{"position":20,"translit":"a'yunuhunne"},{"position":21,"translit":"velâ"},{"position":22,"translit":"yahzenne"},{"position":23,"translit":"veyerdayne"},{"position":24,"translit":"bimâ"},{"position":25,"translit":"âteytehunne"},{"position":26,"translit":"kulluhun(ne)(c)"},{"position":27,"translit":"va(A)llâhu"},{"position":28,"translit":"ya'lemu"},{"position":29,"translit":"mâ"},{"position":30,"translit":"fî"},{"position":31,"translit":"kulûbikum(c)"},{"position":32,"translit":"vekâna"},{"position":33,"translit":"(A)llâhu"},{"position":34,"translit":"‘alîmen"},{"position":35,"translit":"halîmâ(n)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"تُرْجِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-و","rootLatin":"r-j-w","lemma":"أَرْجَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"erteleyebilirsin, bırakabilirsin","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kimseyi, olanı","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"تَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"sh-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"istersin","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":4,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar (kadınlar)","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"تُـْٔوِىٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-و-ي","rootLatin":"ʾ-w-y","lemma":"آوَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki fiile atfedildiği için merfû","gloss":"barındırırsın, yanına alırsın","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"إِلَيْكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a"},{"position":6,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sen","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kimseyi, olanı","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":8,"surface":"تَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"sh-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"istersin","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":9,"surface":"مَنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih mukaddem olduğu için mahallen mansûb; kelime mebnîdir","gloss":"kimseyi, her kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mübteda"},{"position":10,"surface":"ٱبْتَغَيْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"اِبْتَغَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"istedin, arzu ettin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":11,"surface":"مِمَّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":11,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kimse, olan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"عَزَلْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ز-ل","rootLatin":"ʿ-z-l","lemma":"عَزَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ayırdın, uzaklaştırdın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":13,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":13,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy-i Cins İçin Lâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yoktur","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cinsini nefyeden lâ"},{"position":14,"surface":"جُنَاحَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ح","rootLatin":"j-n-ḥ","lemma":"جُنَاح","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Lâ nefy-i cinsin ismi olduğu için mansûb","gloss":"günah, sakınca","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cinsini nefyeden lâ'nın ismi"},{"position":15,"surface":"عَلَيْكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":15,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sen","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":16,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":17,"surface":"أَدْنَىٰٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"أَدْنَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha yakın, daha uygun","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":18,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-mesi, -ması","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":19,"surface":"تَقَرَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ر-ر","rootLatin":"q-r-r","lemma":"قَرَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı (أَن) ile mansûb","gloss":"aydınlansın, ferahlasın","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":20,"surface":"أَعْيُنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ي-ن","rootLatin":"ʿ-y-n","lemma":"عَيْن","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"gözler","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":20,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onlar (kadınlar)","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":21,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":21,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil, -mez","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":22,"surface":"يَحْزَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ز-ن","rootLatin":"ḥ-z-n","lemma":"حَزَنَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nûn-i nisve ile mebnî","gloss":"üzülmesinler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":23,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":23,"surface":"يَرْضَيْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ض-و","rootLatin":"r-ḍ-y","lemma":"رَضِيَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nûn-i nisve ile mebnî","gloss":"razı olsunlar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":24,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile, -e","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":24,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey, olan","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":25,"surface":"ءَاتَيْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"آتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdiklerin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":25,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlar (kadınlar)","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":26,"surface":"كُلُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Tekid olduğu için merfû","gloss":"hepsi","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Te'kîd","izafet":"Muzâf"},{"position":26,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onlar (kadınlar)","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":27,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":27,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":28,"surface":"يَعْلَمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bilir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":29,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şey, olan","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":30,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":31,"surface":"قُلُوبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلْب","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kalpler","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":31,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":32,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":32,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî (Nâkıs)","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":33,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin ismi"},{"position":34,"surface":"عَلِيمًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"çok bilen","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":35,"surface":"حَلِيمًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ل-م","rootLatin":"ḥ-l-m","lemma":"حَلِيم","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin ikinci haberi olduğu için mansûb","gloss":"halim, yumuşak huylu","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/51*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/51*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/51*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/51*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/51*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/51*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/51*
