# Ahzâb Sûresi, 52. Âyet (33:52)

> لَّا يَحِلُّ لَكَ ٱلنِّسَآءُ مِنۢ بَعْدُ وَلَآ أَن تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْوَٰجٍ وَلَوْ أَعْجَبَكَ حُسْنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ رَّقِيبًا

*Lâ yahillu leke-nnisâu min ba'du velâ en tebeddele bihinne min ezvâcin velev a'cebeke husnuhunne illâ mâ meleket yemînuk(e)(k) vekâna(A)llâhu ‘alâ kulli şey-in rakîbâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Bundan sonra, güzellikleri hoşuna gitse bile başka kadınlarla evlenmek, eşlerini boşayıp başka eşler almak sana helal değildir. Ancak sahip olduğun cariyeler başka. Şüphesiz Allah, her şeyi gözetleyendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/33/52

---

## Tefsir

{"topics":["aile-nikah","helal-haram","peygamberlik"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Peygamber'e özel bazı evlilik ve eş değiştirme yasaklarını bildirmekte, bu yasakların istisnasını ve Allah'ın her şeyi gözetleyici olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, 'helal olmama', 'değiştirme', 'hoşa gitme' ve 'gözetleme' gibi kavramlar üzerinden özel bir hükmü ve ilahi murakabeyi ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"يَحِلُّ","root":"ح ل ل","rootLatin":"h-l-l","meaning":"Bir şeyin şer'an caiz, mübah veya serbest olması, yasak olmamasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halâl (حلّ) kelimesi, düğümü çözmek, serbest bırakmak anlamlarına gelir. Şer'î bağlamda ise, yasak olmaktan çıkmış, serbest bırakılmış şeyleri ifade eder. Ayetteki 'lâ yahıllu leke' ifadesi, Hz. Peygamber için belirli kadınlarla evlenmenin veya eş değiştirmenin şer'an yasaklandığını, yani bu fiillerin kendisine helal kılınmadığını belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Halâl, 'serbest bırakılmış, izin verilmiş' demektir. Ayetteki olumsuzluk edatıyla birlikte kullanıldığında, 'sana serbest değildir, izin verilmemiştir' anlamını taşır. Bu, Hz. Peygamber'e özel bir hüküm olup, belirli kadınlarla evlenmenin veya mevcut eşlerini boşayıp başkalarıyla değiştirmenin kendisine caiz olmadığını ifade eder."}]},{"word":"تَبَدَّلَ","root":"ب د ل","rootLatin":"b-d-l","meaning":"Bir şeyi başka bir şeyle değiştirmek, yerine koymaktır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bedel (بدل), bir şeyin yerine başka bir şeyin geçmesidir. Tebeddül (تبدّل) ise, bir şeyi başka bir şeyle değiştirmek, ikame etmektir. Ayetteki 'velâ en tebeddele bihinne min ezvâcin' ifadesi, Hz. Peygamber'in mevcut eşlerini boşayıp onların yerine başka kadınları eş olarak almasının yasaklandığını, yani eş değiştirme fiilinin kendisine helal kılınmadığını vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tebeddül, bir şeyi alıp yerine başka bir şey vermektir. Bu ayetteki kullanımı, Hz. Peygamber'in eşlerini boşayıp onların yerine yeni eşler edinmesinin yasaklandığına işaret eder. Bu, mevcut eşlerine bağlı kalması gerektiği anlamına gelir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Bedel kavramı, Kur'an'da genellikle bir şeyin yerine daha iyi veya daha kötü bir şeyin konulması anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'tebeddül' fiili, Hz. Peygamber'in mevcut eşlerini başka kadınlarla değiştirmesinin yasaklanmasıyla, onun eşlerine karşı belirli bir sorumluluk ve bağlılık içinde olması gerektiğini ima eder. Bu, bir tür 'değişim yasağı'dır."}]},{"word":"أَعْجَبَكَ","root":"ع ج ب","rootLatin":"a-j-b","meaning":"Bir şeyin hoşuna gitmesi, beğenilmesi veya hayranlık uyandırmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ucb (عجب), bir şeyin güzelliği veya iyiliği karşısında hayranlık duymaktır. 'A'cebeke' fiili, 'sana hoş geldi, seni hayran bıraktı' anlamındadır. Ayetteki 've lev a'cebeke husnuhunne' ifadesi, kadınların güzelliklerinin ne kadar hoşuna giderse gitsin, bu yasağın geçerli olduğunu belirtir. Bu, yasağın kişisel beğenilerin ötesinde ilahi bir hüküm olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Acb, bir şeyin olağanüstü güzelliği veya özelliği karşısında duyulan şaşkınlık ve beğenidir. Ayetteki kullanımı, Hz. Peygamber'in gözünde kadınların güzelliğinin ne kadar çekici olursa olsun, bu durumun ilahi yasağı değiştirmeyeceğini ifade eder. Bu, yasağın mutlakiyetini pekiştirir."}]},{"word":"رَّقِيبًا","root":"ر ق ب","rootLatin":"r-q-b","meaning":"Gözetleyen, denetleyen, her şeyi bilen ve koruyandır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rakîb (رقيب), gözetleyen, koruyan ve denetleyen demektir. Allah'ın isimlerinden biridir. Ayetteki 've kânallâhu alâ kulli şey'in rakîbâ' ifadesi, Allah'ın her şeyi bildiğini, her fiili ve niyeti gözetlediğini, dolayısıyla bu hükümlere uyulup uyulmadığını da denetlediğini vurgular. Bu, hükmün ciddiyetini ve ilahi murakabeyi hatırlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rakîb, bir şeyi korumak ve gözetlemek için üzerinde duran kişidir. Allah için kullanıldığında, O'nun her şeyi kuşatan ilmini ve kudretini ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın Hz. Peygamber'e koyduğu bu özel yasağa uyulup uyulmadığını da gözetlediğini, hiçbir şeyin O'nun bilgisinin dışında kalmadığını belirtir. Bu, ilahi adaletin ve denetimin bir ifadesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rakîb kelimesi, Kur'an'da Allah'ın her şeyi kontrol altında tutan, gözeten ve koruyan sıfatını ifade eder. Bu ayette, Hz. Peygamber'e getirilen özel yasakların ardından Allah'ın 'Rakîb' sıfatının zikredilmesi, bu hükümlerin ilahi bir gözetim altında olduğunu ve onlara riayet etmenin önemini vurgular. Bu, aynı zamanda bir uyarı ve hatırlatmadır."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"يَحِلُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ل-ل","rootLatin":"H-L-L","lemma":"حَلَّ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"helal olur"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sana"},{"position":4,"surface":"ٱلنِّسَآءُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-س-و","rootLatin":"N-S-W","lemma":"نِسَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"kadınlar"},{"position":5,"surface":"مِنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":6,"surface":"بَعْدُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"B-'-D","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh hazfedildiği ve tenvin almadığı için mebnî damme üzere","gloss":"sonra"},{"position":7,"surface":"وَلَآ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"لَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":8,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki"},{"position":9,"surface":"تَبَدَّلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-د-ل","rootLatin":"B-D-L","lemma":"تَبَدَّلَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"değiştiresin"},{"position":10,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":10,"surface":"هِنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onları"},{"position":11,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":12,"surface":"أَزْوَٰجٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-و-ج","rootLatin":"Z-W-J","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"eşlerden"},{"position":13,"surface":"وَلَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"velev ki"},{"position":13,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":14,"surface":"أَعْجَبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ج-ب","rootLatin":"'-J-B","lemma":"أَعْجَبَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî fetha üzere","gloss":"hoşuna gitse"},{"position":14,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"senin"},{"position":15,"surface":"حُسْنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-س-ن","rootLatin":"H-S-N","lemma":"حُسْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"güzelliği"},{"position":15,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":16,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":17,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstisna edatı 'illâ'dan sonra geldiği için mebnî","gloss":"şey"},{"position":18,"surface":"مَلَكَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ل-ك","rootLatin":"M-L-K","lemma":"مَلَكَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî fetha üzere","gloss":"sahip oldu"},{"position":19,"surface":"يَمِينُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-م-ن","rootLatin":"Y-M-N","lemma":"يَمِين","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"sağ eli"},{"position":19,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":20,"surface":"وَكَانَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"K-W-N","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî fetha üzere","gloss":"oldu"},{"position":21,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"A-L-H","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":22,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":23,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"K-L-L","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":24,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"Ş-Y-ʾ","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":25,"surface":"رَّقِيبًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ق-ب","rootLatin":"R-Q-B","lemma":"رَقِيب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"gözetleyici"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ahzâb Sûresi** · *33/52*
- **Ahzâb Sûresi** · *33/52*