# Ahzâb Sûresi, 58. Âyet (33:58)

> وَٱلَّذِينَ يُؤْذُونَ ٱلْمُؤْمِنِينَ وَٱلْمُؤْمِنَـٰتِ بِغَيْرِ مَا ٱكْتَسَبُوا۟ فَقَدِ ٱحْتَمَلُوا۟ بُهْتَـٰنًا وَإِثْمًا مُّبِينًا

*Velleżîne yu/żûne-lmu/minîne velmu/minâti biġayri mâ-ktesebû fekadi-htemelû buhtânen ve-iśmen mubînâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Mü'min erkekleri ve mü'min kadınları işlemedikleri şeyler yüzünden incitenler, bir iftira ve apaçık bir günah yüklenmişlerdir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/33/58

---

## Tefsir

{"topics":["soz-yalan","adalet","iman","hukuk-ceza"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"يُؤْذُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-ذ-ي","rootLatin":"a-dh-y","lemma":"آذَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"incitirler"},{"position":3,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"أ-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"mümin erkekleri"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلْمُؤْمِنَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"أ-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"مُؤْمِنَة","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mansûb (kesra ile)","gloss":"mümin kadınları"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"غَيْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında"},{"position":6,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"şey"},{"position":7,"surface":"ٱكْتَسَبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-س-ب","rootLatin":"k-s-b","lemma":"اِكْتَسَبَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kazandıkları/yaptıkları"},{"position":8,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":8,"surface":"قَدِ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"muhakkak ki"},{"position":9,"surface":"ٱحْتَمَلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-م-ل","rootLatin":"h-m-l","lemma":"اِحْتَمَلَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yüklendiler"},{"position":10,"surface":"بُهْتَـٰنًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ه-ت","rootLatin":"b-h-t","lemma":"بُهْتَان","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"iftira"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"إِثْمًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-ث-م","rootLatin":"a-th-m","lemma":"إِثْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"günah"},{"position":12,"surface":"مُّبِينًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"مُبِين","form":"İf'âl","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"apaçık"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, mümin erkek ve kadınlara haksız yere eziyet etmenin ve iftira atmanın büyük bir günah olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, 'eziyet etme', 'iftira' ve 'günah' kavramları üzerinden bu fiillerin ciddiyetini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُؤْذُونَ","root":"أ ذ ى","rootLatin":"e-z-y","meaning":"Müminlere fiziksel veya sözlü olarak zarar vermek, rahatsız etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'eza' kelimesini, nefse veya bedene ulaşan her türlü zarar ve rahatsızlık olarak tanımlar. Ayetteki 'يُؤْذُونَ' fiili, müminlere haksız yere yapılan her türlü incitici ve zarar verici davranışı ifade eder, bu da onların onurunu zedelemeye yönelik bir eylemdir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'eza' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir rahatsızlık, sıkıntı veya zarar verme anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, müminlere karşı yapılan haksız ithamların ve incitici sözlerin yol açtığı manevi zararı vurgular."}]},{"word":"ٱكْتَسَبُوا۟","root":"ك س ب","rootLatin":"k-s-b","meaning":"Bir şeyi kendi iradesiyle yapmak, işlemek veya kazanmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kesb' kelimesinin kişinin kendi fiiliyle elde ettiği şeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'بِغَيْرِ مَا ٱكْتَسَبُوا۟' ifadesi, müminlerin yapmadığı, işlemediği bir fiili onlara isnat etme, yani haksız yere suçlama anlamını taşır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kesb'in, insanın kendi iradesiyle bir şeyi elde etmesi veya yapması olduğunu açıklar. Bu bağlamda, 'yapmadıkları bir şeyden ötürü' ifadesi, müminlere atfedilen suçlamaların tamamen asılsız ve temelsiz olduğunu vurgular."}]},{"word":"بُهْتَـٰنًا","root":"ب ه ت","rootLatin":"b-h-t","meaning":"Asılsız, şaşırtıcı ve yalan bir iftira.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bühtan' kelimesini, kişinin karşısındakini şaşkına çeviren, hayrete düşüren, asılsız ve büyük bir yalan olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, müminlere atılan iftiranın ne kadar büyük ve şok edici bir yalan olduğunu ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'bühtan'ın, kişinin yapmadığı bir şeyi ona isnat etmek suretiyle yapılan büyük bir yalan ve iftira olduğunu belirtir. Bu ayette, müminlere karşı yapılan haksız ithamların, onları şaşkına çevirecek derecede asılsız ve ağır bir iftira olduğu vurgulanır."}]},{"word":"إِثْمًا","root":"أ ث م","rootLatin":"e-s-m","meaning":"Allah'ın emirlerine aykırı düşen, cezayı gerektiren günah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ism' kelimesini, insanı hayırdan alıkoyan ve Allah'ın rahmetinden uzaklaştıran her türlü fiil olarak açıklar. Ayetteki 'إِثْمًا مُّبِينًا' ifadesi, müminlere iftira atmanın, açıkça görülen ve sonuçları ağır olan büyük bir günah olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ism' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a karşı işlenen, ahlaki ve dini normlara aykırı olan, sonuçları itibarıyla kötü olan fiilleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, müminlere haksız yere eziyet etmenin ve iftira atmanın, Allah katında açıkça bir günah olarak kabul edildiğini vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ahzâb Sûresi** · *33/58*
- **Ahzâb Sûresi** · *33/58*
- **Ahzâb Sûresi** · *33/58*
- **Ahzâb Sûresi** · *33/58*
