# Ahzâb Sûresi, 68. Âyet (33:68)

> رَبَّنَآ ءَاتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ ٱلْعَذَابِ وَٱلْعَنْهُمْ لَعْنًا كَبِيرًا

*Rabbenâ âtihim di'feyni mine-l'ażâbi vel'anhum la'nen kebîrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** "Ey Rabbimiz! Onlara iki kat azap ver ve onları büyük bir lanete uğrat."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/33/68

---

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat","musrikler"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kıyamet gününde sapıtanların, kendilerini saptıran liderlerine karşı Allah'tan iki kat azap ve büyük bir lanet talep etmelerini ifade eder. Ayet, 'azap' ve 'lanet' kavramlarının şiddetini ve büyüklüğünü vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ضِعْفَيْنِ","root":"ض ع ف","rootLatin":"d-'-f","meaning":"Bir şeyin iki katı, misli veya katlanmış hali anlamına gelir ve burada azabın şiddetinin artırılmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ضعف' kelimesinin bir şeyin misli veya katlanmış hali olduğunu belirtir. Ayetteki 'ضعفين' ifadesi, azabın normalden iki kat daha fazla olmasını, yani şiddetinin katlanarak artırılmasını talep etmeyi ifade eder. Bu, saptıranların suçlarının büyüklüğüne işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ضعف' kelimesinin bir şeyin benzeri veya katı olduğunu, bazen de bir şeyin üzerine eklenen fazlalığı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, talep edilen azabın sadece bir kat değil, iki kat olması, yani cezanın katlanarak ağırlaştırılması anlamını taşır."}]},{"word":"ٱلْعَذَابِ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"'-z-b","meaning":"Bir şeyi yapmaktan alıkoyan, engelleyen veya acı veren şey anlamına gelir; burada Allah'ın saptıranlara vereceği cezayı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'عذاب' kelimesinin kökeninin 'azb' (tatlı su) kelimesinden geldiğini ve tatlı sudan mahrum bırakmak anlamında kullanıldığını belirtir. Mecazi olarak, kişiyi rahat ve huzurdan mahrum bırakan, acı veren her türlü cezayı ifade eder. Ayette, saptıranlara verilecek olan ilahi cezayı ve bu cezanın şiddetini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'عذاب' kelimesinin bir şeyi yapmaktan alıkoyan veya engelleyen şey olduğunu, aynı zamanda acı veren her türlü cezayı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın saptıranlara uygulayacağı, onları rahat ve huzurdan mahrum bırakacak olan şiddetli cezayı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'azab' kavramının genellikle Allah'ın gazabının bir tezahürü olarak, günahkarlara verilen ilahi cezayı ifade ettiğini belirtir. Bu ceza hem dünyevi hem de uhrevi olabilir ve genellikle fiziksel veya ruhsal acı ile ilişkilidir. Ayette, saptıranlara yönelik talep edilen cezanın şiddetli ve katlanmış olmasını vurgular."}]},{"word":"وَٱلْعَنْهُمْ","root":"ل ع ن","rootLatin":"l-'-n","meaning":"Allah'ın rahmetinden uzaklaştırmak, kovmak veya lanetlemek anlamına gelir ve burada saptıranların ilahi rahmetten mahrum bırakılmasını talep etmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'لعن' kelimesinin Allah'tan uzaklaştırma ve rahmetinden mahrum bırakma anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'والعنهم' ifadesi, saptıranların Allah'ın rahmetinden tamamen uzaklaştırılmasını ve ilahi gazaba uğramalarını talep etmeyi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'لعن' kelimesinin asıl anlamının uzaklaştırmak olduğunu, Allah'tan lanetlemenin ise rahmetinden uzaklaştırmak, insanlardan lanetlemenin ise beddua etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Allah'tan saptıranları rahmetinden uzaklaştırması ve onlara büyük bir beddua etmesi istenmektedir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'lanet' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın gazabını ve rahmetinden uzaklaştırmayı ifade ettiğini belirtir. Bu, sadece bir beddua değil, aynı zamanda ilahi bir hüküm ve cezadır. Ayetteki 'والعنهم' ifadesi, saptıranların ilahi rahmetten tamamen mahrum bırakılmasını ve ebedi bir uzaklaşmayı talep etmeyi vurgular."}]},{"word":"لَعْنًا","root":"ل ع ن","rootLatin":"l-'-n","meaning":"Lanetlemenin kendisi, Allah'ın rahmetinden uzaklaştırma eylemi anlamına gelir ve burada bu eylemin büyüklüğünü ve şiddetini vurgular.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'لعن' kelimesinin Allah'ın rahmetinden uzaklaştırma ve kovma anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'لعناً كبيراً' ifadesi, bu uzaklaştırmanın ve lanetlemenin sıradan değil, çok büyük ve kapsamlı olmasını talep etmeyi ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'لعن' masdarının, fiilin anlamını pekiştirdiğini ve burada 'büyük bir lanet' ifadesiyle, istenen lanetlemenin şiddetini ve kapsamını artırdığını belirtir. Bu, saptıranlara yönelik duyulan öfkenin ve onlara verilen cezanın büyüklüğünün bir göstergesidir."}]},{"word":"كَبِيرًا","root":"ك ب ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Büyük, yüce, önemli veya şiddetli anlamına gelir ve burada lanetin büyüklüğünü ve kapsamını vurgular.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'كبر' kökünün büyüklük, yücelik ve azamet ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'كبيراً' kelimesi, talep edilen lanetin sıradan değil, çok büyük, kapsamlı ve şiddetli olmasını ifade eder. Bu, saptıranların hak ettiği cezanın büyüklüğünü vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'كبر' kelimesinin hem maddi hem de manevi büyüklüğü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'لعناً كبيراً' ifadesiyle, istenen lanetin sadece bir beddua olmaktan öte, ilahi rahmetten tamamen uzaklaştıran ve sonuçları çok ağır olan büyük bir lanet olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Rabbenâ"},{"position":2,"translit":"âtihim"},{"position":3,"translit":"di'feyni"},{"position":4,"translit":"mine-l'"},{"position":5,"translit":"ażâbi"},{"position":6,"translit":"vel'anhum"},{"position":7,"translit":"la'nen"},{"position":8,"translit":"kebîrâ(n)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş münâdâ olduğu için mansûb","gloss":"Rabb","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Münâdâ","izafet":"Muzâf"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":2,"surface":"ءَاتِ","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ا-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"ver","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":2,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"ضِعْفَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"ḍ-ʿ-f","lemma":"ضِعْف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"iki kat","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"ٱلْعَذَابِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"azap","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"ٱلْعَنْ","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ل-ع-ن","rootLatin":"l-ʿ-n","lemma":"لَعْن","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"lanet et","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"لَعْنًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-ع-ن","rootLatin":"l-ʿ-n","lemma":"لَعْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"lanetle","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":8,"surface":"كَبِيرًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"كَبِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"büyük","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/68*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/68*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/68*
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *33/68*