# Sebe' Sûresi, 1. Âyet (34:1)

>  ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى لَهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ وَلَهُ ٱلْحَمْدُ فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ ۚ وَهُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْخَبِيرُ

*Elhamdu li(A)llâhi-lleżî lehu mâ fî-ssemâvâti vemâ fî-l-ardi velehu-lhamdu fî-l-âḣira(ti)(c) vehuve-lhakîmu-lḣabîr(u)*

**Meal (Diyanet):** Hamd, göklerdeki ve yerdeki her şey kendisinin olan Allah'a mahsustur. Hamd ahirette de O'na mahsustur. O, hüküm ve hikmet sahibidir, (her şeyden) hakkıyla haberdardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/34/1

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","sukur","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلْحَمْدُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-م-د","rootLatin":"h-m-d","lemma":"حَمْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hamd"},{"position":2,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mebnî, Allah lafzının sıfatı konumunda","gloss":"o kimse ki"},{"position":4,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":5,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"şey"},{"position":6,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":7,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاوَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökler"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki ism-i mevsûle atfedildiği için mebnî","gloss":"şey"},{"position":9,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":10,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"لَهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":11,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":12,"surface":"ٱلْحَمْدُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-م-د","rootLatin":"h-m-d","lemma":"حَمْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"hamd"},{"position":13,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":14,"surface":"ٱلْـَٔاخِرَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-خ-ر","rootLatin":"a-kh-r","lemma":"آخِرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ahiret"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":16,"surface":"ٱلْحَكِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"hikmet sahibi"},{"position":17,"surface":"ٱلْخَبِيرُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"خ-ب-ر","rootLatin":"kh-b-r","lemma":"خَبِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"her şeyden haberdar olan"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Sebe' Suresi'nin ilk ayeti, Allah'ın mutlak hamde layık olduğunu ve evren üzerindeki egemenliğini vurgular. Ayet, Allah'ın hikmet ve ilim sıfatlarını öne çıkararak, O'nun yaratılış ve yönetimdeki eşsiz konumunu dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْحَمْدُ","root":"ح م د","rootLatin":"h-m-d","meaning":"Her türlü övgü, şükür ve yüceltmenin yalnızca Allah'a ait olduğunu ifade eden kapsamlı bir kavramdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hamd, bir nimete karşılık veya bir güzellikten dolayı yapılan övgüdür. Ayetteki 'el-Hamd', tüm övgülerin ve şükürlerin yalnızca Allah'a mahsus olduğunu, O'nun kemal sıfatlarına ve ihsanlarına layık olduğunu belirtir. Bu, sadece şükrü değil, aynı zamanda yüceltmeyi ve tazimi de içerir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hamd' kavramını 'şükür'den daha geniş bir anlamda ele alır. Şükür belirli bir nimete karşılık iken, hamd, Allah'ın zatına, kemal sıfatlarına ve genel lütuflarına yönelik mutlak bir övgüdür. Ayetteki kullanımı, Allah'ın yaratıcı ve yönetici olarak tüm evrene sahip olmasından dolayı bu mutlak övgüye layık olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'el-Hamd' ifadesini 'Allah'a şükür ve övgü' olarak açıklar. Ayetteki 'lillâhi' (Allah'a mahsustur) ibaresiyle birlikte, bu övgünün sadece O'na ait olduğunu ve başka hiçbir varlığa yöneltilemeyeceğini mecazi bir anlatımla pekiştirir."}]},{"word":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","root":"س م و","rootLatin":"s-m-w","meaning":"Yüksekte olan, gökler ve evrenin üst katmanlarını ifade eden çoğul bir isimdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'es-Semâvât' kelimesini 'yüksekte olanlar' olarak açıklar ve Kur'an'da genellikle yedi kat gök anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın mülkiyetinin sadece yeryüzüyle sınırlı olmadığını, tüm gökleri de kapsadığını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Semâ, 'yüksek olmak' kökünden gelir ve her yüksek şeye semâ denir. Kur'an'da çoğunlukla 'gökler' anlamında kullanılır. Ayetteki 'mâ fi's-semâvât' ifadesi, göklerde bulunan her şeyin Allah'a ait olduğunu, O'nun mutlak egemenliğini ve yaratıcılığını gösterir."}]},{"word":"ٱلْأَرْضِ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Yeryüzü, üzerinde yaşadığımız gezegen ve onun tüm unsurlarını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'el-Arz' kelimesini 'yeryüzü' olarak tanımlar ve Kur'an'da genellikle 'gökler' ile birlikte zikredilerek evrenin bütünlüğünü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'mâ fi'l-arz' ifadesi, yeryüzündeki tüm varlıkların ve unsurların Allah'ın mülkiyetinde olduğunu pekiştirir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'arz' kelimesinin 'genişlemek, yayılmak' anlamından geldiğini ve yeryüzünün genişliğini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın hükümranlığının sadece gökleri değil, aynı zamanda tüm yeryüzünü ve içindekileri de kapsadığını vurgular."}]},{"word":"ٱلْحَكِيمُ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Her şeyi yerli yerine koyan, hikmet sahibi, hüküm ve karar veren anlamlarına gelen Allah'ın bir ismidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hakîm, 'hikmet sahibi' demektir. Hikmet ise, eşyayı olduğu gibi bilmek ve ona göre amel etmektir. Allah için kullanıldığında, O'nun her şeyi en mükemmel şekilde yarattığını, her işinde bir gaye ve fayda olduğunu, hükümlerinin adil ve doğru olduğunu ifade eder. Ayetteki konumu, Allah'ın evren üzerindeki mutlak hamde layık olmasının nedenlerinden biridir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'Hakîm' ismini 'eşyayı en güzel şekilde yapan, her şeyi yerli yerine koyan ve hikmetle yöneten' olarak açıklar. Bu ayette, Allah'ın göklerde ve yerde olan her şeye sahip olmasının ve hamde layık olmasının, O'nun bu hikmetli yönetiminden kaynaklandığını belirtir."}]},{"word":"ٱلْخَبِيرُ","root":"خ ب ر","rootLatin":"h-b-r","meaning":"Her şeyden haberdar olan, her şeyin iç yüzünü bilen, gizli ve açık hiçbir şeyin kendisine gizli kalmadığı anlamlarına gelen Allah'ın bir ismidir.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Habîr, 'her şeyden haberdar olan, her şeyin iç yüzünü bilen' demektir. Bu isim, Allah'ın ilminin kuşatıcılığını ve detaylara vakıf oluşunu ifade eder. Ayetteki 'el-Hakîm el-Habîr' terkibi, Allah'ın sadece hikmetle iş yaptığını değil, aynı zamanda yaptığı her şeyin tüm detaylarına ve sonuçlarına da tam olarak vakıf olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Habîr' isminin 'bir şeyin iç yüzünü, gizli yönlerini ve gelecekteki sonuçlarını bilen' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın göklerde ve yerde olan her şeyin yaratıcısı ve sahibi olmasının yanı sıra, bunların tüm detaylarına ve işleyişine de tam anlamıyla vakıf olduğunu gösterir, bu da O'nun mutlak hamde layık oluşunu pekiştirir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sebe' Sûresi** · *34/1*
- **Sebe' Sûresi** · *34/1*
- **Sebe' Sûresi** · *34/1*
- **Sebe' Sûresi** · *34/1*
- **Sebe' Sûresi** · *34/1*
- **Sebe' Sûresi** · *34/1*
- **Sebe' Sûresi** · *34/1*
- **Sebe' Sûresi** · *34/1*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 1-2*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 1-2*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 1-2*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 1-2*