# Sebe' Sûresi, 10. Âyet (34:10)

> ۞ وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ مِنَّا فَضْلًا ۖ يَـٰجِبَالُ أَوِّبِى مَعَهُۥ وَٱلطَّيْرَ ۖ وَأَلَنَّا لَهُ ٱلْحَدِيدَ

*Velekad âteynâ dâvûde minnâ fadlâ(en)(s) yâ cibâlu evvibî me'ahu ve-ttayr(a)(s) veelennâ lehu-lhadîd(e)*

**Meal (Diyanet):** (10-11) Andolsun, Davud'a tarafımızdan bir lütuf verdik. "Ey dağlar! Kuşların eşliğinde onunla birlikte tespih edin" dedik ve "(Bütün vücudu örtecek) zırhlar yap, işçilikte de ölçüyü tuttur diye demiri ona yumuşattık. "Salih amel işleyin. Çünkü ben sizin yaptıklarınızı görürüm" diye vahyettik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/34/10

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-suleyman-davud","zikir","tabiat-ayetleri","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"muhakkak ki"},{"position":2,"surface":"ءَاتَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"a-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdik"},{"position":3,"surface":"دَاوُۥدَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"دَاوُۥد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Davud'a"},{"position":4,"surface":"مِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bizim katımızdan"},{"position":5,"surface":"فَضْلًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-d-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir lütuf"},{"position":6,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"ey"},{"position":6,"surface":"جِبَالُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ب-ل","rootLatin":"j-b-l","lemma":"جَبَل","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Münâdâ olduğu için merfû (damme ile mebnî)","gloss":"dağlar"},{"position":7,"surface":"أَوِّبِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ء-و-ب","rootLatin":"a-w-b","lemma":"تَأْوِيب","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"tesbih et"},{"position":8,"surface":"مَعَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"onunla birlikte"},{"position":8,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"o"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"ٱلطَّيْرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-ي-ر","rootLatin":"t-y-r","lemma":"طَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb kelimeye atfedildiği için mansûb","gloss":"kuşlar"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"أَلَنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-ي-ن","rootLatin":"l-y-n","lemma":"إِلَانَة","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yumuşattık"},{"position":11,"surface":"لَهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"için"},{"position":11,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":12,"surface":"ٱلْحَدِيدَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-د-د","rootLatin":"h-d-d","lemma":"حَدِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"demiri"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Davud'a verilen ilahi lütufları ve mucizeleri dilbilimsel olarak ele almaktadır. Özellikle 'fazl', 'evvibi' ve 'elennâ' kelimeleri, Allah'ın peygamberine bahşettiği özel ihsanları ve tabiat üzerindeki kudretini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَاتَيْنَا","root":"ء ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Allah'ın Hz. Davud'a bir lütuf ve ihsan olarak vermesi, bahşetmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İtâ (إيتاء), bir şeyi vermek demektir. Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına verdiği nimetler, lütuflar ve ihsanlar için kullanılır. Bu ayette 'âtenâ' fiili, Allah'ın Davud'a özel bir fazilet ve mucize bahşettiğini ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İtâ (إيتاء) kelimesi, bir şeyi birine ulaştırmak, vermek anlamındadır. Burada Allah'ın Davud'a fazlını, yani üstünlüğünü ve mucizesini verdiğini belirtir."}]},{"word":"فَضْلًا","root":"ف ض ل","rootLatin":"f-d-l","meaning":"Allah'ın Hz. Davud'a bahşettiği üstünlük, lütuf ve özel ihsan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fazl (فضل), bir şeyin diğerinden fazla olması, üstün gelmesi demektir. Allah'ın fazlı ise, O'nun kullarına lütfettiği nimetler, ihsanlar ve üstünlüklerdir. Bu ayette Davud'a verilen 'fazl', peygamberlik, hikmet ve demiri yumuşatma gibi mucizeleri kapsar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fazl (فضل), bir şeyin diğerinden daha iyi veya daha çok olmasıdır. Allah'ın fazlı, O'nun cömertliği ve ihsanıdır. Ayetteki 'fazl', Davud'a verilen peygamberlik, hikmet ve dağların ve kuşların onunla tesbih etmesi gibi özel lütufları ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Fazl kavramı Kur'an'da genellikle Allah'ın lütuf ve ihsanını ifade eder. Bu, hak edilmemiş bir bağış, bir üstünlük ve özel bir ayrıcalık anlamı taşır. Davud'a verilen 'fazl', onun diğer insanlardan farklı kılınmasını sağlayan ilahi bir armağandır."}]},{"word":"أَوِّبِى","root":"أ و ب","rootLatin":"e-v-b","meaning":"Dağların ve kuşların Hz. Davud ile birlikte Allah'ı tesbih etmesi, ona eşlik etmesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Evvibi (أوّبي), 'tekrar et, geri dön' anlamındadır. Burada dağlara ve kuşlara hitaben, Davud'un tesbihini tekrar etmeleri, ona eşlik etmeleri emredilmektedir. Bu, Davud'un sesinin güzelliği ve mucizevi etkisiyle tabiatın da ona katılmasıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Evvibi (أوّبي) kelimesi, 'tesbih et' veya 'geri dönerek tekrar et' anlamında mecazi bir kullanımdır. Dağların ve kuşların Davud'un tesbihine katılması, onunla birlikte Allah'ı yüceltmesi demektir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Evvibi (أوّبي) fiili, 'avb' kökünden gelir ve 'geri dönmek, tekrar etmek' anlamındadır. Burada dağlara ve kuşlara, Davud'un tesbihini tekrar etmeleri, onunla birlikte Allah'ı zikretmeleri emredilmektedir. Bu, Davud'un sesinin yankılanması ve tabiatın ona uyum sağlaması mucizesidir."}]},{"word":"ٱلطَّيْرَ","root":"ط ي ر","rootLatin":"t-y-r","meaning":"Hz. Davud'un tesbihine katılan kuşlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tayr (طير), uçan varlıklar, kuşlar demektir. Bu ayette 'tayr' kelimesi, Davud'un tesbihine katılan, onunla birlikte Allah'ı yücelten kuşları ifade eder. Bu, Davud'a verilen mucizevi bir yetenektir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tayr (طير) kelimesi, bilinen kuşlar anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, Davud'un tesbihine eşlik eden, onunla birlikte Allah'ı zikreden kuşları anlatır. Bu, Davud'un peygamberliğinin bir mucizesidir."}]},{"word":"وَأَلَنَّا","root":"ل ي ن","rootLatin":"l-y-n","meaning":"Allah'ın Hz. Davud için demiri yumuşatması, ona şekil verme yeteneği vermesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Elennâ (ألنّا), 'yumuşattık' demektir. Bu, Allah'ın Davud'a demiri ateşe ihtiyaç duymadan, elleriyle şekil verebilecek kadar yumuşak kılması mucizesidir. Bu sayede Davud zırh yapımında ustalaşmıştır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Lîn (لين), yumuşaklık demektir. 'Elennâ' fiili, Allah'ın demiri Davud için yumuşak kıldığını, ona kolayca şekil verme imkanı verdiğini ifade eder. Bu, Davud'a verilen özel bir mucize ve sanatsal yetenektir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Lîn kökü, Kur'an'da genellikle yumuşaklık, kolaylık ve esneklik anlamlarında kullanılır. 'Elennâ' fiili, Allah'ın kudretinin bir göstergesi olarak, normalde sert olan demirin Davud için kolayca işlenebilir hale getirildiğini vurgular. Bu, hem bir mucize hem de Davud'un sanatındaki üstünlüğün kaynağıdır."}]},{"word":"ٱلْحَدِيدَ","root":"ح د د","rootLatin":"h-d-d","meaning":"Allah'ın Hz. Davud için yumuşattığı maden, demir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Hadîd (حديد), bilinen maden olan demirdir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın Davud için bu sert madeni yumuşatarak ona zırh yapma sanatını kolaylaştırdığını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hadîd (حديد), sertliği ve dayanıklılığı ile bilinen bir madendir. Ayette 'elennâ lehu'l-hadîd' ifadesi, Allah'ın bu sert madeni Davud için mucizevi bir şekilde yumuşattığını, ona kolayca şekil verme imkanı verdiğini gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Dâvûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *34/10*
- **Kelime-i Dâvûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *34/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *34/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *34/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *34/10*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *34/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *34/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *34/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *34/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *34/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *34/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *34/10*