# Sebe' Sûresi, 15. Âyet (34:15)

> لَقَدْ كَانَ لِسَبَإٍ فِى مَسْكَنِهِمْ ءَايَةٌ ۖ جَنَّتَانِ عَن يَمِينٍ وَشِمَالٍ ۖ كُلُوا۟ مِن رِّزْقِ رَبِّكُمْ وَٱشْكُرُوا۟ لَهُۥ ۚ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَرَبٌّ غَفُورٌ

*Lekad kâne lisebe-in fî meskenihim âye(tun)(s) cennetâni ‘an yemînin veşimâl(in)(s) kulû min rizki rabbikum veşkurû leh(u)(c) beldetun tayyibetun verabbun ġafûr(un)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, Sebe' halkı için kendi yurtlarında bir ibret vardı: Biri sağda biri solda iki bahçe bulunuyordu. Onlara şöyle denilmişti: "Rabbinizin rızkından yiyin ve O'na şükredin. Beldeniz güzel bir belde, Rabbiniz de çok bağışlayıcı bir Rabdir."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/34/15

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","tabiat-ayetleri","rizik","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":1,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkîk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":2,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"سَبَإٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Gayr-i Munsarıf","root":"س-ب-أ","rootLatin":"s-b-ʾ","lemma":"سَبَأ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Sebe'"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"مَسْكَنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ك-ن","rootLatin":"s-k-n","lemma":"مَسْكَن","form":"Mef'al","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yurdu"},{"position":5,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"ءَايَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"ʾ-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"bir işaret"},{"position":7,"surface":"جَنَّتَانِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Tesniye","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"iki bahçe"},{"position":8,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":9,"surface":"يَمِينٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-م-ن","rootLatin":"y-m-n","lemma":"يَمِين","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sağ"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"شِمَالٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-م-ل","rootLatin":"sh-m-l","lemma":"شِمَال","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atfedildiği için mecrûr","gloss":"sol"},{"position":11,"surface":"كُلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"أ-ك-ل","rootLatin":"ʾ-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yiyin"},{"position":12,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":13,"surface":"رِّزْقِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رِزْق","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"rızkından"},{"position":14,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbinizin"},{"position":14,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"ٱشْكُرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ش-ك-ر","rootLatin":"sh-k-r","lemma":"شَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"şükredin"},{"position":16,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":16,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"o"},{"position":17,"surface":"بَلْدَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ل-د","rootLatin":"b-l-d","lemma":"بَلْدَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bir şehir"},{"position":18,"surface":"طَيِّبَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ط-ي-ب","rootLatin":"ṭ-y-b","lemma":"طَيِّب","form":"Fey'il","features":{"gender":"Müennes","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"güzel"},{"position":19,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":19,"surface":"رَبٌّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Atfedildiği için merfû","gloss":"bir Rab"},{"position":20,"surface":"غَفُورٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفُور","form":"Fa'ûl","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"bağışlayan"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Sebe' Suresi 15. ayet, Sebe halkına verilen nimetleri ve onlara yapılan şükür çağrısını ele almaktadır. Ayet, Allah'ın kudretine işaret eden bahçeler, rızık ve şükür kavramları üzerinden ilahi lütfu ve bu lütfa karşı insan sorumluluğunu vurgular.","keyConcepts":[{"word":"آيَةٌ","root":"أ ي ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Allah'ın varlığına, kudretine ve birliğine delalet eden açık bir işaret, alamet.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet, 'alamet' ve 'işaret' anlamına gelir. Kur'an'da Allah'ın kudretine delalet eden her şey için kullanılır. Bu ayette Sebe halkına verilen bahçeler, Allah'ın onlara olan lütfunun ve kudretinin açık bir göstergesi olarak zikredilmiştir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Âyet kelimesi, 'delil' ve 'ibret' anlamlarına gelir. Sebe'nin meskenlerindeki bahçeler, Allah'ın kudretine ve nimetine dair bir ibret ve delil olarak sunulmuştur. Bu, geçmiş kavimlerin akıbetinden ders çıkarılması gerektiğini de ima eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'âyet', Kur'an'da genellikle Allah'ın varlığını ve gücünü gösteren 'mucizevi işaretler' veya 'doğal fenomenler' için kullanılır. Sebe'deki bahçeler, Allah'ın yaratma gücünün ve cömertliğinin somut bir tezahürü olarak bir 'âyet'tir."}]},{"word":"جَنَّتَانِ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Ağaçlarla örtülü, gözden gizlenmiş, verimli iki bahçe.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cennet kelimesi, 'örtmek, gizlemek' kökünden gelir. Ağaçların sık dallarıyla yeri örttüğü, gizlediği yerlere denir. Ayetteki 'cennetân' (iki bahçe), Sebe'ye verilen olağanüstü verimli ve güzel iki bahçeyi ifade eder ki bu, onların refah düzeyini gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Cennet, 'ağaçları ve suyu bol olan bahçe' demektir. Sebe'nin 'sağlı sollu iki bahçesi' onların yaşadığı coğrafyanın bereketini ve Allah'ın onlara bahşettiği zenginliği açıkça ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'cennet' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, sadece bir bahçe olmaktan öte, 'huzur, bereket ve refah' anlamlarını da içerdiğini belirtir. Sebe'deki iki bahçe, bu kavmin maddi refahının ve Allah'ın onlara olan lütfunun sembolüdür."}]},{"word":"رِزْقِ","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-k","meaning":"Allah tarafından canlılara verilen her türlü maddi ve manevi nimet, geçim kaynağı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rızık, 'verilen şey' anlamına gelir. Allah'ın kullarına bahşettiği her türlü yiyecek, içecek, mal ve mülk rızık kapsamındadır. Ayetteki 'Rabbinizin rızkından yiyin' ifadesi, Sebe'ye verilen bahçelerin ürünlerinin Allah'ın bir lütfu olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rızık, 'canlıların yaşamlarını sürdürmeleri için ihtiyaç duydukları her şey' olarak tanımlanır. Bu ayette Sebe'ye verilen bahçelerin ürünleri, onların geçim kaynağı ve Allah'ın onlara olan cömertliğinin bir göstergesi olarak zikredilmiştir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rızık' kavramının Kur'an'da sadece maddi gıdayı değil, aynı zamanda Allah'ın lütfunu, bereketini ve yaşamın devamlılığını sağlayan her şeyi kapsadığını belirtir. Sebe'ye verilen bahçelerden elde edilen ürünler, bu geniş anlamdaki rızkın bir parçasıdır."}]},{"word":"وَٱشْكُرُوا۟","root":"ش ك ر","rootLatin":"ş-k-r","meaning":"Verilen nimetlere karşılık minnettarlık göstermek, şükretmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şükür, 'nimetin sahibini bilmek ve ona minnettarlığını ifade etmek'tir. Ayetteki 'O'na şükredin' emri, Sebe halkına verilen bol rızık ve nimetlere karşılık Allah'a karşı minnettar olmaları ve bu nimetleri doğru kullanmaları gerektiğini belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Şükür, 'nimetin sahibini övmek ve ona itaat etmek' olarak açıklanır. Sebe'ye verilen nimetlere karşılık şükretmeleri emri, sadece sözlü bir teşekkürden öte, Allah'ın emirlerine uyarak ve nimetleri israf etmeyerek minnettarlıklarını göstermelerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şükür' kavramının Kur'an'da Allah'ın lütuflarına karşı bir 'karşılık verme' eylemi olduğunu vurgular. Bu, sadece sözlü bir teşekkür değil, aynı zamanda nimetleri Allah'ın rızasına uygun bir şekilde kullanma ve O'na itaat etme eylemidir. Sebe'ye yapılan çağrı da bu anlamdadır."}]},{"word":"بَلْدَةٌ","root":"ب ل د","rootLatin":"b-l-d","meaning":"Yerleşim yeri, şehir, kasaba.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Belde, 'yerleşim yeri, şehir' anlamına gelir. Bu ayette Sebe'nin yaşadığı yerin 'tayyibe' (hoş, güzel) olarak nitelendirilmesi, onların coğrafi ve yaşamsal açıdan ne kadar elverişli bir yerde yaşadıklarını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Belde, 'insanların ikamet ettiği yer'dir. Sebe'nin beldesinin 'tayyibe' olması, hem ikliminin elverişliliğine hem de Allah'ın onlara bahşettiği nimetler sayesinde yaşam kalitesinin yüksekliğine işaret eder."}]},{"word":"غَفُورٌ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Günahları çokça bağışlayan, örten.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğafûr, 'günahları örten, bağışlayan' anlamına gelir. Allah'ın 'Ğafûr' ismi, kullarının günahlarını affetme ve onlara merhamet etme sıfatını ifade eder. Ayetteki 'Rabbiniz Ğafûr' ifadesi, Sebe'ye verilen nimetlere karşılık şükretmeleri durumunda Allah'ın onların kusurlarını bağışlayacağını ima eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ğafûr, 'çok bağışlayıcı' demektir. Bu, Allah'ın kullarına karşı olan engin merhametini ve günahlarını affetme yeteneğini gösterir. Ayetteki bağlamda, Sebe'ye verilen nimetlere şükretmeleri halinde Allah'ın onlara karşı bağışlayıcı olacağı vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Ğafûr' isminin Kur'an'da Allah'ın 'affedicilik' ve 'merhamet' niteliklerini vurguladığını belirtir. Bu ayette, Allah'ın Sebe'ye sunduğu nimetlere karşılık şükür beklentisiyle birlikte, O'nun aynı zamanda bağışlayıcı bir Rab olduğu hatırlatılarak, tövbe ve dönüş kapısının açık olduğu mesajı verilir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sebe' Sûresi** · *34/15*
- **Sebe' Sûresi** · *34/15*
- **Sebe' Sûresi** · *34/15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *34/15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *34/15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *34/15*
- **Sebe' Sûresi** · *34/15*
- **Sebe' Sûresi** · *34/15*
- **Sebe' Sûresi** · *34/15*
- **Sebe' Sûresi** · *34/15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *34/15*