# Sebe' Sûresi, 2. Âyet (34:2)

> يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِى ٱلْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنزِلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا ۚ وَهُوَ ٱلرَّحِيمُ ٱلْغَفُورُ

*Ya'lemu mâ yelicu fî-l-ardi vemâ yaḣrucu minhâ vemâ yenzilu mine-ssemâ-i vemâ ya'rucu fîhâ(c) vehuve-rrahîmu-lġafûr(u)*

**Meal (Diyanet):** Allah, yere gireni, yerden çıkanı; gökten ineni ve oraya yükseleni bilir. O, çok merhamet edicidir, çok bağışlayıcıdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/34/2

---

## Tefsir

{"topics":["gayb","esma-i-husna","tabiat-ayetleri","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَعْلَمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"bilir"},{"position":2,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mebni","gloss":"şey, ne"},{"position":3,"surface":"يَلِجُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ل-ج","rootLatin":"w-l-j","lemma":"وَلَجَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"girer"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde, -e"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mebni","gloss":"şey, ne"},{"position":7,"surface":"يَخْرُجُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"ḫ-r-j","lemma":"خَرَجَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"çıkar"},{"position":8,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o (dişil)"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mebni","gloss":"şey, ne"},{"position":10,"surface":"يَنزِلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"نَزَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"iner"},{"position":11,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":12,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gök"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mebni","gloss":"şey, ne"},{"position":14,"surface":"يَعْرُجُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ر-ج","rootLatin":"ʿ-r-j","lemma":"عَرَجَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yükselir"},{"position":15,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde, -e"},{"position":15,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o (dişil)"},{"position":16,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":17,"surface":"ٱلرَّحِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-ḥ-m","lemma":"رَحِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"çok merhametli"},{"position":18,"surface":"ٱلْغَفُورُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"ġ-f-r","lemma":"غَفُور","form":"Fa'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"çok bağışlayıcı"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın evrendeki her şeyi, yerin derinliklerinden göğün yüceliklerine kadar olan tüm hareketleri ve varlıkları kuşatan mutlak ilmini ve kudretini vurgulamaktadır. Ayet, bu engin bilginin yanı sıra Allah'ın rahmet ve mağfiret sıfatlarını da öne çıkararak O'nun yaratılmışlara karşı şefkatini belirtir.","keyConcepts":[{"word":"يَعْلَمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Allah'ın her şeyi kuşatan, mutlak ve eksiksiz bilgisi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlim, bir şeyin hakikatini idrak etmektir. Allah'ın ilmi ise, her şeyi kuşatan, gizli ve açık hiçbir şeyin O'ndan gizli kalmadığı mutlak bilgidir. Ayetteki 'ya'lemu' ifadesi, Allah'ın yerin içine giren, ondan çıkan, gökten inen ve oraya yükselen her şeyi en ince ayrıntısına kadar bildiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ilm' kavramı, Allah'ın en temel sıfatlarından biri olarak karşımıza çıkar ve O'nun her şeyi bilmesini ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın yaratılışın tüm süreçlerine ve detaylarına nüfuz eden, hiçbir şeyi gözden kaçırmayan bir bilgiye sahip olduğunu vurgular."}]},{"word":"يَلِجُ","root":"و ل ج","rootLatin":"v-l-c","meaning":"Yerin içine giren, nüfuz eden her şey.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vücûl (girmek), bir şeyin içine dahil olmaktır. Ayetteki 'yelicu' ifadesi, tohumların toprağa girmesi, suların yerin derinliklerine sızması, madenlerin oluşumu gibi yerin içine nüfuz eden her türlü varlık ve olayı kapsar. Bu, Allah'ın yerin en derin katmanlarındaki hareketliliği dahi bildiğini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Yelicu, mecazi olarak da bir şeyin içine gizlenmesi veya kaybolması anlamında kullanılır. Ancak bu ayette, somut olarak yerin içine giren, yerle bütünleşen her şeyi ifade eder. Allah'ın bu tür gizli ve görünmez hareketleri de bildiği vurgulanır."}]},{"word":"يَخْرُجُ","root":"خ ر ج","rootLatin":"h-r-c","meaning":"Yerden çıkan, yüzeye çıkan her şey.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hurûc (çıkmak), bir yerden ayrılıp dışarıya yönelmektir. Ayetteki 'yahrucu' ifadesi, bitkilerin yerden bitmesi, suların kaynaklardan fışkırması, madenlerin çıkarılması gibi yerin içinden dışarıya çıkan her şeyi kapsar. Bu, Allah'ın yerin verimliliğini ve ondan çıkan her şeyi bildiğini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Yerden çıkan şeyler, canlıların rızkı olan bitkiler, sular ve diğer doğal kaynaklardır. Allah'ın bu çıkışları bilmesi, O'nun rızık verici ve yaratıcı sıfatlarının bir tecellisidir. Ayet, bu döngüdeki her aşamanın Allah'ın bilgisi dahilinde olduğunu belirtir."}]},{"word":"يَنزِلُ","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Gökten inen, aşağıya doğru hareket eden her şey.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Nüzûl (inmek), yukarıdan aşağıya doğru hareket etmektir. Ayetteki 'yenzilu' ifadesi, yağmurun, karın, dolu ve benzeri göksel olayların yanı sıra, ilahi vahyin ve bereketin de gökten indiğini ifade eder. Allah'ın bu inişleri bilmesi, O'nun evreni yöneten kudretini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Gökten inen şeyler, sadece maddi unsurlarla sınırlı değildir; aynı zamanda melekler, ilahi emirler ve takdirler de bu kapsamdadır. Ayet, Allah'ın göklerden gelen her türlü faaliyeti ve oluşumu bildiğini vurgular."}]},{"word":"يَعْرُجُ","root":"ع ر ج","rootLatin":"a-r-c","meaning":"Göğe yükselen, yukarıya doğru hareket eden her şey.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Urûc (yükselmek), aşağıdan yukarıya doğru hareket etmektir. Ayetteki 'ya'rucu' ifadesi, buharın, dumanın, meleklerin, duaların ve salih amellerin göğe yükselmesini kapsar. Bu, Allah'ın sadece yeryüzündeki değil, göklerdeki hareketliliği de bildiğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Yükselen şeyler, maddi ve manevi olabilir. Maddi olarak buharlaşma, manevi olarak ise kulların duaları ve amelleri Allah'a yükselir. Ayet, Allah'ın bu yükselişlerin her birini bildiğini ve karşılığını verdiğini ima eder."}]},{"word":"ٱلرَّحِيمُ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına karşı sürekli ve sonsuz merhamet sahibi olması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet, kalpteki incelik ve şefkatten kaynaklanan iyilik ve ihsan etme arzusudur. Allah için rahmet, bu arzunun gereği olarak kullarına lütuf ve ihsanda bulunmasıdır. Ayetteki 'er-Rahîm' sıfatı, Allah'ın engin ilminin yanı sıra, bu ilmi merhametle birleştirdiğini ve yaratılmışlara karşı sürekli şefkatli olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rahîm, Allah'ın ahirette müminlere özel olarak tecelli edecek olan merhametini ifade eden bir sıfattır. Bu ayette, Allah'ın her şeyi bilmesinin ardından Rahîm sıfatının gelmesi, O'nun bu bilgiyi kullarına karşı şefkat ve lütufla kullandığını, onların iyiliğini dilediğini gösterir."}]},{"word":"ٱلْغَفُورُ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Allah'ın kullarının günahlarını bağışlayan, örten ve affeden olması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mağfiret, günahları örtmek ve affetmektir. Allah'ın 'el-Ğafûr' sıfatı, kullarının günahlarını bağışlaması, onları cezalandırmaktan vazgeçmesi ve ayıplarını örtmesidir. Ayetteki bu sıfat, Allah'ın engin ilmine rağmen kullarına karşı affedici olduğunu, hatalarını bağışladığını ve onlara tövbe kapısını açık tuttuğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Ğafûr, Kur'an'da Allah'ın en sık zikredilen sıfatlarından biridir ve O'nun affediciliğini vurgular. Bu ayette, Allah'ın evrendeki her şeyi bilmesinin ardından bu sıfatın gelmesi, O'nun bu bilgiyi sadece cezalandırmak için değil, aynı zamanda kullarına merhamet edip günahlarını bağışlamak için de kullandığını gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sebe' Sûresi** · *34/2*
- **Sebe' Sûresi** · *34/2*
- **Sebe' Sûresi** · *34/2*
- **Sebe' Sûresi** · *34/2*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *34/2*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *34/2*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *34/2*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *34/2*
- **Sebe' Sûresi** · *34/2*
- **Sebe' Sûresi** · *34/2*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 1-2*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 1-2*