# Sebe' Sûresi, 24. Âyet (34:24)

> ۞ قُلْ مَن يَرْزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ قُلِ ٱللَّهُ ۖ وَإِنَّآ أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلَىٰ هُدًى أَوْ فِى ضَلَـٰلٍ مُّبِينٍ

*Kul men yerzukukum mine-ssemâvâti vel-ard(i)(s) kuli(A)llâh(u)(s) ve-innâ ev iyyâkum le'alâ huden ev fî dalâlin mubîn(in)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Size göklerden ve yerden kim rızık verir?" De ki: "Allah. O halde, ya biz hidayet veya apaçık bir sapıklık üzereyiz, ya da siz!"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/34/24

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, rızık verenin kim olduğu sorusu üzerinden tevhid inancını vurgulamakta ve hak ile batıl arasındaki keskin ayrımı ortaya koymaktadır. Dilbilimsel olarak, rızık, hidayet ve dalalet gibi temel kavramlar, Kur'an'ın ana mesajını oluşturan semantik bir ağ içinde sunulmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَرْزُقُكُم","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-q","meaning":"Rızıklandırmak, geçimini sağlamak, Allah'ın kullarına lütfettiği her türlü nimeti ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rızık (رزق), hem dünyevi hem de uhrevi nimetleri kapsayan geniş bir kavramdır. Ayetteki 'men yerzuku-kum' ifadesi, rızkın yalnızca maddi gıdadan ibaret olmadığını, aynı zamanda manevi lütufları da içerdiğini ve bu rızkın yegane kaynağının Allah olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rızık (رزق), Allah'ın canlılara bahşettiği, yaşamlarını sürdürmeleri için gerekli olan her şeydir. Bu ayetteki kullanımı, rızkın göklerden (yağmur, güneş vb.) ve yerden (bitkiler, madenler vb.) geldiğini, ancak bunların hepsinin Allah'ın kudretiyle gerçekleştiğini ifade eder."}]},{"word":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","root":"س م و","rootLatin":"s-m-w","meaning":"Gökler, Allah'ın kudretinin ve yaratıcılığının tecelli ettiği üst âlemleri ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Semâvât (سماوات), Kur'an'da genellikle 'yüksek olan' anlamında kullanılır ve Allah'ın kudretinin ve azametinin bir göstergesi olarak zikredilir. Ayetteki 'min es-semâvât' ifadesi, rızkın kaynağının sadece yeryüzü olmadığını, aynı zamanda göksel unsurları da içerdiğini belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Semâ (سما), lügatte 'yükselmek' anlamındadır. Çoğulu olan semâvât ise, yedi kat gök veya genel olarak yeryüzünün üzerindeki her şeyi ifade eder. Bu ayette, rızkın göksel kaynaklardan (yağmur, güneş ışığı gibi) geldiğine işaret ederek Allah'ın yaratma ve rızıklandırma gücünün genişliğini gösterir."}]},{"word":"ٱلْأَرْضِ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Yeryüzü, canlıların üzerinde yaşadığı ve rızıklandığı mekânı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Arz (أرض), yeryüzü demektir. Kur'an'da genellikle göklerle birlikte zikredilerek Allah'ın yaratma kudretinin ve rızıklandırma nimetlerinin kapsamını vurgular. Ayetteki 've'l-ard' ifadesi, rızkın hem göksel hem de yeryüzü kaynaklarından geldiğini, dolayısıyla Allah'ın rızıklandırma gücünün her yeri kuşattığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Arz (أرض) kelimesi, Kur'an'da genellikle 'yaşam alanı' ve 'rızık kaynağı' olarak geçer. Bu ayette, göklerle birlikte anılması, rızkın sadece gökten inen yağmurla değil, aynı zamanda toprağın bereketiyle de sağlandığını, her iki kaynağın da Allah'ın kontrolünde olduğunu belirtir."}]},{"word":"هُدًى","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yol, hakikat, Allah'ın insanlara gösterdiği doğru istikamet.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hüda (هدى), doğru yolu göstermek, rehberlik etmek anlamındadır. Ayetteki 'alâ hüden' ifadesi, hakikat üzere olmak, doğru inanç ve amellere sahip olmak anlamında kullanılır. Bu, Allah'ın birliğine iman edenlerin içinde bulunduğu durumu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hüda (هدى), Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve 'doğru yolu bulma, Allah'ın rehberliği' anlamını taşır. Ayetteki kullanımı, tevhid inancına sahip olanların 'hidayet üzere' olduğunu, yani Allah'ın gösterdiği doğru yolda bulunduğunu net bir şekilde ortaya koyar."}]},{"word":"ضَلَـٰلٍ","root":"ض ل ل","rootLatin":"d-l-l","meaning":"Sapıklık, doğru yoldan ayrılma, hakikatten uzaklaşma.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Dalâl (ضلال), doğru yoldan sapmak, kaybolmak anlamına gelir. Ayetteki 'fî dalâlin mübîn' ifadesi, apaçık bir sapıklık içinde olmayı, yani tevhid inancından uzaklaşarak şirke düşmeyi ifade eder. Bu, hidayetin zıttı olarak sunulur."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Dalâl (ضلال), hakikatten uzaklaşmak, doğru yolu şaşırmak demektir. Ayetteki 'mübîn' (apaçık) sıfatıyla birlikte kullanılması, bu sapıklığın gizli veya şüpheli olmadığını, aksine herkes tarafından anlaşılabilecek kadar belirgin olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","tevhid","hidayet-dalalet","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"İsm-i istifham olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":3,"surface":"يَرْزُقُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رِزْق","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"rızıklandırır"},{"position":3,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi"},{"position":4,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":5,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökler"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":7,"surface":"قُلِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"أ-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"إِنَّآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":9,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"biz"},{"position":10,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"veya"},{"position":11,"surface":"إِيَّاكُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki zamire atfedildiği için mahallen mansûb","gloss":"siz"},{"position":12,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":12,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerinde"},{"position":13,"surface":"هُدًى","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدًى","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için takdiren mecrûr","gloss":"doğru yol"},{"position":14,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"veya"},{"position":15,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":16,"surface":"ضَلَـٰلٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"d-l-l","lemma":"ضَلَال","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sapıklık"},{"position":17,"surface":"مُّبِينٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"مُبِين","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"apaçık"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sebe' Sûresi** · *34/24*
- **Sebe' Sûresi** · *34/24*
- **Sebe' Sûresi** · *34/24*
- **Sebe' Sûresi** · *34/24*
- **Sebe' Sûresi** · *34/24*
- **Sebe' Sûresi** · *34/24*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*