# Sebe' Sûresi, 32. Âyet (34:32)

> قَالَ ٱلَّذِينَ ٱسْتَكْبَرُوا۟ لِلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوٓا۟ أَنَحْنُ صَدَدْنَـٰكُمْ عَنِ ٱلْهُدَىٰ بَعْدَ إِذْ جَآءَكُم ۖ بَلْ كُنتُم مُّجْرِمِينَ

*Kâle-lleżîne-stekberû lilleżîne-stud'ifû enahnu sadednâkum ‘ani-lhudâ ba'de iż câekum(s) bel kuntum mucrimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Büyüklük taslayanlar, zayıf ve güçsüz görülenlere, "Size hidayet geldikten sonra, biz mi sizi ondan alıkoyduk? Hayır, suçlu olanlar sizlerdiniz" derler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/34/32

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kıyamet gününde büyüklük taslayanlar ile zayıf bırakılanlar arasındaki diyaloğu aktarır. Temel kavramlar, kibir, zayıflatma, engelleme ve suçluluk üzerine odaklanarak, sorumluluğun reddi ve kaderin bireysel seçime bağlanması temasını işler.","keyConcepts":[{"word":"ٱسْتَكْبَرُوا۟","root":"ك ب ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Büyüklük taslayanlar, kibirlenenler, kendilerini üstün görenler anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'k-b-r' kökünden türeyen 'istikbâr'ı, kişinin kendisini büyük görmesi, başkalarını küçük görmesi ve hakkı kabul etmemesi olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, dünyada kendilerini üstün gören ve bu yüzden başkalarını saptırmaya çalışan lider zümreyi ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'istikbâr'ın, kişinin haddini aşarak Allah'a karşı veya insanlara karşı büyüklük taslaması olduğunu belirtir. Ayette, zayıf bırakılanları saptırdıklarını inkâr eden, ancak aslında kendi kibirleri yüzünden hakikatten yüz çevirmiş olan kişileri tanımlar."}]},{"word":"ٱسْتُضْعِفُوٓا۟","root":"ض ع ف","rootLatin":"d-'-f","meaning":"Zayıf bırakılanlar, güçsüz sayılanlar, ezilenler anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'istid'âf'ın, birini zayıf ve güçsüz kılmak, onu ezmek veya zayıf düşürmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'üstud'ifû' pasif yapısıyla, başkaları tarafından zayıf bırakılmış, ezilmiş ve yönlendirilmeye açık hale getirilmiş kimseleri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'istid'âf'ı, bir topluluğun diğer bir topluluk tarafından güçsüzleştirilmesi ve iradelerinin kırılması olarak açıklar. Ayette, büyüklük taslayanların etkisi altında kalmış, kendi iradeleriyle değil, başkalarının yönlendirmesiyle hareket etmiş gibi görünen kesimi temsil eder."}]},{"word":"صَدَدْنَـٰكُمْ","root":"ص د د","rootLatin":"s-d-d","meaning":"Sizi alıkoyduk, engelledik, yüz çevirttik anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sadd' fiilinin, bir şeyi engellemek, yolunu kesmek veya birinden yüz çevirmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'sadadnâkum' ifadesi, büyüklük taslayanların, zayıf bırakılanları hidayetten alıkoyma iddialarını reddetmelerini yansıtır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sadd' kavramının Kur'an'da genellikle 'Allah yolundan alıkoymak', 'engellemek' veya 'yüz çevirmek' anlamlarında kullanıldığını vurgular. Bu ayette, büyüklük taslayanların, kendilerine yöneltilen 'hidayetten alıkoyma' suçlamasını reddetmek için bu fiili kullandıklarını gösterir."}]},{"word":"ٱلْهُدَىٰ","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yol, rehberlik, hidayet anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'hüdâ'yı, doğru yolu göstermek, yol göstermek ve doğru yola iletmek olarak tanımlar. Ayette, Allah tarafından gönderilen vahiy ve peygamberler aracılığıyla gelen ilahi rehberliği ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hüdâ'nın Kur'an'da hem yol gösterme eylemini hem de gösterilen doğru yolu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, büyüklük taslayanların, zayıf bırakılanların hidayete ulaşma fırsatına sahip olduklarını, ancak kendi seçimleriyle sapmayı tercih ettiklerini ima eder."}]},{"word":"مُّجْرِمِينَ","root":"ج ر م","rootLatin":"j-r-m","meaning":"Suçlu kimseler, günahkarlar, cürüm işleyenler anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'cürüm' kelimesinin, bir şeyi kesmek, koparmak ve bu bağlamda hayırdan kesilmek, günahta ısrar etmek anlamlarına geldiğini belirtir. 'Mücrimîn' ise, bu tür günahları işleyen, suçlu olan kimselerdir. Ayette, büyüklük taslayanların, zayıf bırakılanların kendi iradeleriyle suç işlediklerini ve sapkınlıklarının sorumluluğunu üstlenmeleri gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'cürüm' ve 'mücrim' kavramlarının Kur'an'da genellikle Allah'ın emirlerine karşı gelme, günah işleme ve ahirette cezayı hak etme anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'mücrimîn' ifadesi, zayıf bırakılanların, büyüklük taslayanların etkisi altında kalsalar bile, kendi iradeleriyle işledikleri günahlar nedeniyle suçlu olduklarını belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kibir-hased","hidayet-dalalet","musrikler","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"ٱسْتَكْبَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"اِسْتِكْبَار","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"büyüklük tasladılar"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"لَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":5,"surface":"ٱسْتُضْعِفُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"d-'-f","lemma":"اِسْتِضْعَاف","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zayıf sayıldılar"},{"position":6,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı?"},{"position":6,"surface":"نَحْنُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Ortak","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"biz"},{"position":7,"surface":"صَدَدْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-د-د","rootLatin":"s-d-d","lemma":"صَدّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Ortak","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"alıkoyduk"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi"},{"position":8,"surface":"عَنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":9,"surface":"ٱلْهُدَىٰ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدَى","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hidayet"},{"position":10,"surface":"بَعْدَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"sonra"},{"position":11,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"zaman"},{"position":12,"surface":"جَاءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-'","lemma":"مَجِيء","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":12,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"size"},{"position":13,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İbtidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bilakis"},{"position":14,"surface":"كُنْتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiniz"},{"position":15,"surface":"مُجْرِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ج-ر-م","rootLatin":"j-r-m","lemma":"مُجْرِم","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"suçlular"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sebe' Sûresi** · *34/32*
- **Sebe' Sûresi** · *34/32*
- **Sebe' Sûresi** · *34/32*
- **Sebe' Sûresi** · *34/32*
- **Sebe' Sûresi** · *34/32*
- **Sebe' Sûresi** · *34/32*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*