# Sebe' Sûresi, 43. Âyet (34:43)

> وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ ءَايَـٰتُنَا بَيِّنَـٰتٍ قَالُوا۟ مَا هَـٰذَآ إِلَّا رَجُلٌ يُرِيدُ أَن يَصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ ءَابَآؤُكُمْ وَقَالُوا۟ مَا هَـٰذَآ إِلَّآ إِفْكٌ مُّفْتَرًى ۚ وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لِلْحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمْ إِنْ هَـٰذَآ إِلَّا سِحْرٌ مُّبِينٌ

*Ve-iżâ tutlâ ‘aleyhim âyâtunâ beyyinâtin kâlû mâ hâżâ illâ raculun yurîdu en yasuddekum ‘ammâ kâne ya'budu âbâukum ve kâlû mâ hâżâ illâ ifkun mufterâ(an)(c) vekâle-lleżîne keferû lilhakki lemmâ câehum in hâżâ illâ sihrun mubîn(un)*

**Meal (Diyanet):** Ayetlerimiz apaçık bir şekilde onlara okunduğunda, "Bu sadece, atalarınızın tapmakta olduğu şeylerden sizi alıkoymak isteyen bir adamdır" dediler. Bir de, "Bu (Kur'an), uydurulmuş bir yalandır" dediler. Yine hak kendilerine geldiğinde onu inkar edenler, "Bu, ancak apaçık bir büyüdür" dediler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/34/43

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müşriklerin Kur'an'a ve peygamberliğe karşı takındıkları olumsuz tavrı, çeşitli ithamlar üzerinden dile getirmektedir. Ayetteki anahtar kavramlar, onların bu inkarcı tutumlarını ve ileri sürdükleri iddiaları dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine anlamamızı sağlar.","keyConcepts":[{"word":"تُتْلَىٰ","root":"ت ل و","rootLatin":"t-l-v","meaning":"Ayetlerin okunması, tilavet edilmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tilavet (تلاوة), bir şeyi diğerinin ardınca getirmek, takip etmek demektir. Kur'an için kullanıldığında, lafızlarını doğru bir şekilde okumak ve manalarını düşünerek takip etmek anlamını taşır. Ayetteki 'tütlâ' ifadesi, Allah'ın ayetlerinin insanlara okunarak ulaştırılmasını ve onların dikkatine sunulmasını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tütlâ' kelimesini 'okunur' olarak açıklar ve bunun mecazi bir anlam taşımadığını, doğrudan lafızların telaffuz edilmesini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, müşriklerin bu okunan ayetlere karşı gösterdikleri tepkiyi anlatır."}]},{"word":"يَصُدَّكُمْ","root":"ص د د","rootLatin":"s-d-d","meaning":"Bir şeyi engellemek, alıkoymak, yüz çevirmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sad (صد), bir şeyi engellemek, mani olmak demektir. 'Sadde an' (صد عن) ise bir şeyden yüz çevirmek, alıkoymak anlamına gelir. Ayetteki 'yesuddeküm' ifadesi, müşriklerin peygamberi, kendilerini atalarının taptığı şeylerden alıkoymaya çalışmakla itham etmelerini yansıtır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sad' kökünün hem engelleme hem de yüz çevirme anlamlarını içerdiğini belirtir. Ayetteki kullanımında, peygamberin insanları atalarının dininden uzaklaştırma çabası olarak algılanan eylemini ifade eder."}]},{"word":"إِفْكٌ","root":"أ ف ك","rootLatin":"e-f-k","meaning":"Yalan, iftira, uydurma anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ifk' kelimesini 'yalan' ve 'uydurma' olarak açıklar. Müşriklerin Kur'an'ı 'iftira edilmiş bir yalan' olarak nitelemelerini ifade eder ki bu, onların vahye karşı takındıkları inkarcı tavrın bir göstergesidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İfk (إفك), bir şeyi hakikatinden saptırmak, onu tersine çevirmek demektir. Bu nedenle yalan ve iftira için kullanılır. Ayetteki 'ifkün müfterâ' (uydurulmuş bir iftira) ifadesi, Kur'an'ın Allah katından değil, peygamber tarafından uydurulduğu şeklindeki asılsız iddialarını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ifk' kavramının Kur'an'da genellikle hakikatin çarpıtılması, yalan ve iftira anlamında kullanıldığını belirtir. Müşriklerin Kur'an'ı 'ifk' olarak nitelendirmesi, onun ilahi menşeini reddetme ve beşerî bir uydurma olarak görme çabalarını gösterir."}]},{"word":"مُفْتَرًى","root":"ف ر ي","rootLatin":"f-r-y","meaning":"Uydurulmuş, iftira edilmiş anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'müfterâ' kelimesini 'uydurulmuş' olarak açıklar. 'İfkün müfterâ' terkibi, yalanın özellikle bir kişi tarafından kasıtlı olarak uydurulduğunu ve başkasına isnat edildiğini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fery (فري), bir şeyi kesmek, yarmak demektir. Buradan türeyen 'iftira' (افتراء) ise bir şeyi asılsız olarak uydurmak, yalan yere isnat etmek anlamını kazanmıştır. Ayetteki 'müfterâ', Kur'an'ın Allah'tan gelmediği, aksine peygamber tarafından uydurulduğu şeklindeki iddiayı pekiştirir."}]},{"word":"سِحْرٌ","root":"س ح ر","rootLatin":"s-h-r","meaning":"Büyü, sihir anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sihr' kelimesini 'gözbağcılık' ve 'gerçeği olduğundan farklı gösterme' olarak tanımlar. Müşriklerin Kur'an'ı 'sihr-i mübîn' (apaçık büyü) olarak nitelendirmeleri, onun etkileyiciliğini kabul etmekle birlikte, bu etkiyi ilahi bir kaynaktan değil, beşerî bir aldatmacadan geldiğine yormaya çalışmalarını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sihr (سحر), bir şeyi gizli ve ince yollarla değiştirmek, hakikatini gizlemek demektir. Bu nedenle gözbağcılık ve aldatma anlamında kullanılır. Ayetteki 'sihr-i mübîn' ifadesi, Kur'an'ın insanları etkileme gücünü inkar edemeyen müşriklerin, bu etkiyi açıklamak için başvurdukları bir ithamdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sihr' kavramının Kur'an'da genellikle hakikati gizleyen, aldatıcı ve yanıltıcı bir güç olarak tasvir edildiğini belirtir. Müşriklerin Kur'an'ı sihir olarak görmesi, onun mucizevi yönünü reddetme ve onu insanları yoldan çıkaran bir aldatmaca olarak gösterme çabasıdır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sebe' Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *34/43*
- **Sebe' Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *34/43*
- **Sebe' Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *34/43*
- **Sebe' Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *34/43*
- **Sebe' Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *34/43*
- **Sebe' Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *34/43*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*