# Sebe' Sûresi, 51. Âyet (34:51)

> وَلَوْ تَرَىٰٓ إِذْ فَزِعُوا۟ فَلَا فَوْتَ وَأُخِذُوا۟ مِن مَّكَانٍ قَرِيبٍ

*Velev terâ iż fezi'û felâ fevte veuḣiżû min mekânin karîb(in)*

**Meal (Diyanet):** Sen onları, dehşetli bir korkuya kapılıp da kaçıp kurtulamayacakları ve yakın bir yerden yakalanacakları zaman bir görsen!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/34/51

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kıyamet gününde veya ölüm anında inkarcıların içine düşeceği çaresizliği ve kaçış imkanının olmadığını tasvir etmektedir. 'Fazi'a' kelimesi ani korkuyu ve şaşkınlığı, 'fevt' kelimesi ise kurtuluş imkanının kalmamasını vurgular. 'Uḫiẕū' kelimesi ise onların kolayca ve kaçınılmaz bir şekilde yakalanışını ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"فَزِعُوا۟","root":"ف-ز-ع","rootLatin":"f-z-'-","meaning":"Onların ani bir korku ve dehşetle sarsılmaları, çaresiz kalmaları.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fez' (فزع), ani bir korkuyla sarsılmak ve bu korkunun etkisiyle şaşkınlığa düşmektir. Ayetteki 'fazi'û' ifadesi, inkarcıların kıyamet anında veya ölümle yüzleştiklerinde yaşayacakları dehşeti ve çaresizliği anlatır; bu, beklenmedik ve kaçınılmaz bir durum karşısındaki ani şoku ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Fez' (فزع) kelimesi, burada 'korktular' anlamında kullanılmıştır. Ayetteki bağlamda, onların kaçış imkanı olmayan bir durumla karşılaştıklarında hissettikleri şiddetli korkuyu ve dehşeti mecazi olarak ifade eder; bu korku, onları çaresiz bırakır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'feza'' (فزع) kavramı, genellikle kıyamet sahnelerinde veya ilahi azapla yüzleşme anlarında ortaya çıkan ani ve şiddetli korkuyu ifade eder. Bu ayetteki 'fazi'û' fiili, inkarcıların dünyevi güçlerinin ve kaçış yollarının tükendiği, ilahi adaletin tecelli ettiği andaki dehşetlerini vurgular."}]},{"word":"فَوْتَ","root":"ف-و-ت","rootLatin":"f-v-t","meaning":"Kaçış, kurtuluş veya fırsatın kalmaması, elden kaçması durumu.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fevt (فوت), bir şeyin elden kaçması, yetişilememesi veya geçip gitmesi demektir. Ayetteki 'felâ fevte' ifadesi, inkarcıların yakalandıkları anda artık kurtuluş veya kaçış imkanlarının kalmadığını, ilahi azaptan kaçamayacaklarını kesin bir dille belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Fevt (فوت), bir şeyin geçip gitmesi ve ona yetişilememesi anlamındadır. Bu ayetteki 'felâ fevte' ibaresi, onların yakalandıkları zaman artık hiçbir şekilde kurtulma veya kaçma şanslarının olmadığını, ilahi takdirin kesinleştiğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Fevt (فوت) kelimesi, Kur'an'da genellikle bir fırsatın kaçırılması veya bir şeyin elden çıkması anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'felâ fevte' ifadesi, inkarcıların azaptan kaçma veya kurtulma imkanlarının tamamen ortadan kalktığını, artık hiçbir çıkış yolunun kalmadığını vurgular."}]},{"word":"أُخِذُوا۟","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"'-h-dh","meaning":"Onların yakalanması, ele geçirilmesi veya tutuklanması.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ahz (أخذ), bir şeyi ele geçirmek, yakalamak demektir. Ayetteki 'uḫiẕū' (yakalandılar) ifadesi, inkarcıların ilahi kudret tarafından kolayca ve kaçınılmaz bir şekilde ele geçirildiğini, hiçbir direnç gösteremeden yakalandıklarını anlatır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ahz (أخذ) fiili, burada 'yakalanmak' anlamındadır. Ayetteki 'uḫiẕū' ifadesi, onların ilahi azaptan kaçamayacakları bir durumda, kolayca ve kesin bir şekilde ele geçirildiklerini, bu yakalanışın ani ve beklenmedik olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ahz (أخذ) kelimesi, bir şeyi zorla veya kolayca ele geçirme anlamını taşır. Ayetteki 'uḫiẕū' fiili, inkarcıların ilahi kudret karşısında hiçbir güçlerinin olmadığını ve yakın bir yerden, yani kaçış imkanı olmayan bir konumdan kolayca yakalandıklarını ifade eder."}]},{"word":"قَرِيبٍ","root":"ق-ر-ب","rootLatin":"k-r-b","meaning":"Yakın, mesafesi az olan veya kolayca erişilebilir olan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kurb (قرب), bir şeye mesafenin az olmasıdır. Ayetteki 'mekânin karîbin' (yakın bir yerden) ifadesi, inkarcıların yakalandıkları yerin onlara çok yakın olduğunu, yani kaçış imkanlarının olmadığını ve azabın onlara çok yakın olduğunu mecazi olarak anlatır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kurb (قرب), yakınlık ve erişilebilirlik anlamlarını taşır. Ayetteki 'mekânin karîbin' ifadesi, onların yakalandıkları yerin, kaçış için yeterli mesafeyi sunmadığını, dolayısıyla azabın onlara çok yakın ve kaçınılmaz olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Karîb (قريب) kelimesi, Kur'an'da hem fiziksel yakınlığı hem de zaman veya durum açısından yakınlığı ifade eder. Bu ayette 'min mekânin karîbin' ifadesi, inkarcıların azaptan kaçamayacakları kadar yakın bir yerden, yani çaresiz bir konumdan yakalandıklarını, kurtuluş umutlarının olmadığını belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","hesap-mizan","ahiret-mukafat","iman","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve eğer"},{"position":2,"surface":"تَرَىٰٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ء-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"görsen"},{"position":3,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":4,"surface":"فَزِعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ز-ع","rootLatin":"f-z-ʿ","lemma":"فَزِعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"korktukları"},{"position":5,"surface":"فَلَا","pos":"harf","posDetail":"Lâ-i Nefy-i Cins","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"artık yoktur"},{"position":6,"surface":"فَوْتَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-و-ت","rootLatin":"f-w-t","lemma":"فَوْت","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Lâ-i Nefy-i Cins'in ismi olduğu için mansûb","gloss":"kurtuluş"},{"position":7,"surface":"وَأُخِذُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-خ-ذ","rootLatin":"'-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yakalanmışlardır"},{"position":8,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":9,"surface":"مَّكَانٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"مَكَان","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":10,"surface":"قَرِيبٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ق-ر-ب","rootLatin":"q-r-b","lemma":"قَرِيب","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"yakın"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sebe' Sûresi** · *34/51*
- **Sebe' Sûresi** · *34/51*
- **Sebe' Sûresi** · *34/51*
- **Sebe' Sûresi** · *34/51*
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Baba 19-53*