# Fâtır Sûresi, 12. Âyet (35:12)

> وَمَا يَسْتَوِى ٱلْبَحْرَانِ هَـٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ سَآئِغٌ شَرَابُهُۥ وَهَـٰذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ ۖ وَمِن كُلٍّ تَأْكُلُونَ لَحْمًا طَرِيًّا وَتَسْتَخْرِجُونَ حِلْيَةً تَلْبَسُونَهَا ۖ وَتَرَى ٱلْفُلْكَ فِيهِ مَوَاخِرَ لِتَبْتَغُوا۟ مِن فَضْلِهِۦ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

*Vemâ yestevî-lbahrâni hâżâ ‘ażbun furâtun sâ-iġun şerâbuhu vehâżâ milhun ucâc(un)(s) vemin kullin te/kulûne lahmen tariyyen vetestaḣricûne hilyeten telbesûnehâ(s) veterâ-lfulke fîhi mevâḣira litebteġû min fadlihi vele'allekum teşkurûn(e)*

**Meal (Diyanet):** İki deniz aynı olmaz. Şu tatlıdır, susuzluğu giderir, içimi kolaydır. Şu ise tuzludur, acıdır. Bununla beraber her birinden taze et yersiniz ve takınacağınız süs eşyası çıkarırsınız. Allah'ın lütfundan istemeniz ve şükretmeniz için gemilerin orada suyu yara yara gittiğini görürsün.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/35/12

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fâtır Suresi'nin 12. ayeti, iki farklı deniz türü üzerinden Allah'ın kudretini ve nimetlerini vurgular. Tatlı ve tuzlu suyun karşıtlığı, her ikisinden elde edilen faydalar (yiyecek, süs eşyası) ve deniz ulaşımı gibi unsurlar, insanın şükretmesi gereken lütuflar olarak sunulur. Ayet, bu zıtlıklar ve faydalar aracılığıyla tefekkür ve şükür çağrısı yapar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْبَحْرَانِ","root":"ب ح ر","rootLatin":"b-h-r","meaning":"Ayette, biri tatlı diğeri tuzlu olmak üzere iki farklı su kütlesini, yani denizleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bahr' kelimesini geniş su kütlesi olarak tanımlar ve tatlı veya tuzlu olabileceğini belirtir. Bu ayetteki 'bahran' ifadesi, iki farklı deniz türünü, yani tatlı ve tuzlu suları temsil eden büyük su kütlelerini ifade eder ve Allah'ın kudretinin bir delili olarak sunulur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'bahr' kelimesinin mecazi kullanımlarına değinse de, bu ayetteki 'bahran' ifadesini gerçek anlamıyla, yani iki farklı deniz olarak yorumlar. Biri içilebilir, diğeri ise acı ve tuzlu olan bu iki denizin varlığı, Allah'ın yaratmasındaki çeşitliliği ve hikmeti gösterir."}]},{"word":"عَذْبٌ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"İçimi kolay, tatlı ve hoş suya işaret eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'azb' kelimesini 'şirin, lezzetli, içimi kolay su' olarak açıklar. Ayetteki 'azbün furâtün' ifadesi, tatlı suyun sadece tatlı olmakla kalmayıp aynı zamanda boğazdan kolayca geçen, ferahlatıcı bir özelliğe sahip olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'azb' kelimesinin 'hoş, lezzetli ve içimi kolay su' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, tatlı suyun insan için bir nimet olduğunu ve tuzlu suyun zıttı olarak sunulduğunu ifade eder."}]},{"word":"مِلْحٌ","root":"م ل ح","rootLatin":"m-l-h","meaning":"Tuzlu ve acı suya işaret eder, içilemez nitelikte olduğunu belirtir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'milh' kelimesini 'tuzlu su' olarak tanımlar ve 'ücâc' kelimesiyle birlikte kullanıldığında, aşırı tuzlu ve acı, içilemez suyu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bu kullanım, tatlı suyun karşıtı olarak, insan için doğrudan faydası olmayan ancak başka faydaları olan bir su türünü gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'milh' kelimesinin 'tuz' ve 'tuzlu su' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki 'milhun ücâc' ifadesi, suyun içilemeyecek kadar tuzlu ve acı olduğunu vurgulayarak, Allah'ın yaratmasındaki zıtlıkları ve bu zıtlıklardaki hikmetleri ortaya koyar."}]},{"word":"تَأْكُلُونَ","root":"أ ك ل","rootLatin":"e-k-l","meaning":"Denizlerden elde edilen taze balık etini yeme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ekl' kelimesinin 'yemek, gıda almak' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, denizlerden elde edilen 'lahmen tariyyen' (taze et) ile birlikte kullanılarak, Allah'ın insanlara denizlerden sağladığı beslenme nimetini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'ekl' kavramının sadece fiziksel yeme eylemini değil, aynı zamanda rızıklanma ve faydalanma anlamlarını da içerdiğini belirtir. Bu ayette, denizlerden elde edilen balık etinin insanlar için bir rızık ve nimet olduğunu gösterir."}]},{"word":"تَسْتَخْرِجُونَ","root":"خ ر ج","rootLatin":"h-r-c","meaning":"Denizlerden süs eşyaları (inci, mercan vb.) çıkarma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'istihrâc' fiilinin 'bir şeyi bir yerden çıkarmak, elde etmek' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'tastahricûne hilyeten' ifadesi, insanların denizlerin derinliklerinden değerli süs eşyalarını (inci, mercan gibi) çıkararak faydalandıklarını ve bunun da Allah'ın bir lütfu olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hurûc' kökünden türeyen 'istihrâc'ın, bir şeyin gizli olduğu yerden açığa çıkarılması anlamını taşıdığını ifade eder. Bu bağlamda, denizlerden çıkarılan süs eşyaları, Allah'ın insanlara bahşettiği gizli hazineler olarak sunulur ve onların giyim ve süslenme ihtiyaçlarını karşılar."}]},{"word":"تَشْكُرُونَ","root":"ش ك ر","rootLatin":"ş-k-r","meaning":"Allah'ın verdiği nimetlere karşılık minnettarlık ve şükran duyma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şükür' kelimesini 'nimet verenin nimetini bilmek ve onu övmek' olarak tanımlar. Ayetin sonunda yer alan 'leallekum teşkurûn' ifadesi, Allah'ın insanlara sunduğu tüm bu nimetlerin (tatlı su, tuzlu su, balık, süs eşyaları, deniz ulaşımı) amacının, insanların bu nimetleri idrak edip Allah'a şükretmeleri olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'şükür' kavramının, Allah'ın lütuflarını tanıma, takdir etme ve bu lütuflara uygun bir şekilde karşılık verme anlamını taşıdığını belirtir. Bu ayette, denizlerin sunduğu çeşitli faydalar aracılığıyla Allah'ın kudretini ve cömertliğini gören insanın, O'na karşı şükran borcunu yerine getirmesi gerektiği mesajı verilir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","sukur","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve, değil"},{"position":2,"surface":"يَسْتَوِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"اِسْتَوَى","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"bir değildir"},{"position":3,"surface":"ٱلْبَحْرَانِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ح-ر","rootLatin":"b-h-r","lemma":"بَحْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"iki deniz"},{"position":4,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"bu"},{"position":5,"surface":"عَذْبٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"tatlı"},{"position":6,"surface":"فُرَاتٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ف-ر-ت","rootLatin":"f-r-t","lemma":"فُرَات","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"kolay içimli"},{"position":7,"surface":"سَآئِغٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-و-غ","rootLatin":"s-w-gh","lemma":"سَائِغ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"içimi kolay"},{"position":8,"surface":"شَرَابُهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ر-ب","rootLatin":"sh-r-b","lemma":"شَرَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Sâiğ ism-i fâilinin fâili olduğu için merfû","gloss":"suyu"},{"position":8,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":9,"surface":"وَهَـٰذَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"bu"},{"position":10,"surface":"مِلْحٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ح","rootLatin":"m-l-h","lemma":"مِلْح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"tuzlu"},{"position":11,"surface":"أُجَاجٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"أ-ج-ج","rootLatin":"a-j-j","lemma":"أُجَاج","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"acı"},{"position":12,"surface":"وَمِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"-den, -dan"},{"position":13,"surface":"كُلٍّۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her birinden"},{"position":14,"surface":"تَأْكُلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"yersiniz"},{"position":15,"surface":"لَحْمًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ح-م","rootLatin":"l-h-m","lemma":"لَحْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"et"},{"position":16,"surface":"طَرِيًّۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ط-ر-ي","rootLatin":"t-r-y","lemma":"طَرِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"taze"},{"position":17,"surface":"وَتَسْتَخْرِجُونَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"تَسْتَخْرِجُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"kh-r-j","lemma":"اِسْتَخْرَجَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"çıkarırsınız"},{"position":18,"surface":"حِلْيَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ل-ي","rootLatin":"h-l-y","lemma":"حِلْيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"süs"},{"position":19,"surface":"تَلْبَسُونَهَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ل-ب-س","rootLatin":"l-b-s","lemma":"لَبِسَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"giyersiniz"},{"position":19,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":20,"surface":"وَتَرَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"تَرَى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-a-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için takdiren merfû","gloss":"görürsün"},{"position":21,"surface":"ٱلْفُلْكَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ل-ك","rootLatin":"f-l-k","lemma":"فُلْك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"gemileri"},{"position":22,"surface":"فِيهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"içinde"},{"position":22,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":23,"surface":"مَوَاخِرَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil Cemi","root":"م-خ-ر","rootLatin":"m-kh-r","lemma":"مَاخِرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"yararak giden"},{"position":24,"surface":"لِتَبْتَغُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Ta'lil harfi","gloss":"için"},{"position":24,"surface":"تَبْتَغُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"اِبْتَغَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Gizli 'en' ile mansûb olan 'li' harf-i cerinden sonra geldiği için mansûb","gloss":"arayasınız"},{"position":25,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"-den, -dan"},{"position":26,"surface":"فَضْلِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-d-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"lütfu"},{"position":26,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":27,"surface":"وَلَعَلَّكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":27,"surface":"لَعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve Temenni","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"İsim cümlesini nasb eden harf","gloss":"belki"},{"position":27,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Lalle'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"siz"},{"position":28,"surface":"تَشْكُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ك-ر","rootLatin":"sh-k-r","lemma":"شَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Lalle'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"şükredersiniz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Fâtır Sûresi** · *35/12*
- **Fâtır Sûresi** · *35/12*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *35/12*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *35/12*
- **Fâtır Sûresi** · *35/12*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *35/12*
- **Fâtır Sûresi** · *35/12*
- **Fâtır Sûresi** · *35/12*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *35/12*
- **Fâtır Sûresi** · *35/12*