# Fâtır Sûresi, 13. Âyet (35:13) > يُولِجُ ٱلَّيْلَ فِى ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِى ٱلَّيْلِ وَسَخَّرَ ٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِى لِأَجَلٍ مُّسَمًّى ۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ ٱلْمُلْكُ ۚ وَٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِهِۦ مَا يَمْلِكُونَ مِن قِطْمِيرٍ *Yûlicu-lleyle fî-nnehâri veyûlicu-nnehâra fî-lleyli veseḣḣara-şşemse velkamera kullun yecrî li-ecelin musemmâ(en)(c) żâlikumu(A)llâhu rabbukum lehu-lmulk(u)(c) velleżîne ted'ûne min dûnihi mâ yemlikûne min kitmîr(in)* **Meal (Diyanet):** Allah, geceyi gündüzün içine sokar, gündüzü de gecenin içine sokar. Güneşi ve Ay'ı da koyduğu kanunlara boyun eğdirmiştir. Her biri belirli bir vakte kadar akıp gitmektedir. İşte bu, Allah'tır, Rabbinizdir. Mülk yalnızca O'nundur. Allah'ı bırakıp da ibadet ettikleriniz, bir çekirdek zarına bile hükmedemezler. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/35/13 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Fâtır Suresi 13. ayet, Allah'ın evrendeki kudretini ve birliğini vurgulayan temel kavramlar etrafında şekillenmektedir. Gece ve gündüzün iç içe geçişi, gök cisimlerinin ilahi düzene tabi oluşu ve mülkiyetin yalnızca Allah'a ait olduğu, ayetin ana dilbilimsel ve semantik eksenini oluşturur.","keyConcepts":[{"word":"يُولِجُ","root":"و ل ج","rootLatin":"v-l-c","meaning":"Bir şeyi diğerinin içine sokmak, dahil etmek, katmak anlamındadır ve burada gece ile gündüzün birbirine karışmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'v-l-c' kökünü 'bir şeyin içine girmek' veya 'bir şeyi bir şeyin içine sokmak' olarak açıklar. Ayetteki 'yûlicu' fiili, gece ve gündüzün birbirine tedricen ve düzenli bir şekilde dahil olmasını, yani birinin diğerinin yerini almasını ve sürelerinin değişmesini ifade eder. Bu, Allah'ın evrendeki kudretinin bir göstergesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yûlicu' fiilini mecazi bir ifade olarak ele alır ve 'geceyi gündüzün içine sokar' ifadesini, gecenin gündüzden, gündüzün de geceden bir parça alması, yani birinin diğerinin süresini artırıp azaltması şeklinde yorumlar. Bu, Allah'ın zaman üzerindeki mutlak tasarrufunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'v-l-c' kökünün Kur'an'daki kullanımlarını incelerken, bu fiilin sadece fiziksel bir girişi değil, aynı zamanda bir durumun veya zamanın diğerine geçişini de ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, gece ve gündüzün birbirine karışarak bir döngü oluşturmasını, bu döngünün ilahi bir düzenin parçası olduğunu vurgular."}]},{"word":"سَخَّرَ","root":"س خ ر","rootLatin":"s-h-r","meaning":"Bir şeyi emrine amade kılmak, boyun eğdirmek, hizmetine vermek anlamındadır ve burada güneş ile ayın Allah'ın iradesine tabi olduğunu belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 's-h-r' kökünü 'bir şeyi zorla veya kolayca bir işe koşmak, emrine amade kılmak' olarak tanımlar. Ayetteki 'sahhara' fiili, güneş ve ay gibi büyük gök cisimlerinin kendi iradeleri dışında, Allah'ın koyduğu yasalara göre hareket ettiğini, insanlığın faydasına hizmet ettiğini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'teshîr' kelimesinin, bir şeyi başkasının hizmetine sunmak ve onu kendi iradesi dışında hareket ettirmek anlamına geldiğini belirtir. Güneş ve ayın 'teshir edilmesi', onların belirli bir düzen içinde hareket ederek yeryüzündeki yaşam için gerekli koşulları sağlamasını, bu durumun Allah'ın kudretinin ve hikmetinin bir delili olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'teshîr' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratma ve yönetme gücünü gösteren önemli bir terim olduğunu vurgular. Gök cisimlerinin 'teshir edilmesi', onların Allah'ın mutlak iradesine tabi olduğunu ve bu sayede evrende bir düzen ve ahenk bulunduğunu, bu durumun da Allah'ın birliğini kanıtladığını ifade eder."}]},{"word":"أَجَلٍ مُّسَمًّى","root":"أ ج ل / س م و","rootLatin":"e-c-l / s-m-v","meaning":"Belirlenmiş bir süre, tayin edilmiş bir zaman dilimi anlamına gelir ve gök cisimlerinin hareketlerinin sonsuz olmadığını, belirli bir sona doğru ilerlediğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ecel' kelimesini 'belirlenmiş zaman' olarak açıklar. 'Müsemmâ' ise 'adlandırılmış, tayin edilmiş' demektir. Ayetteki 'ecelin müsemmâ' ifadesi, güneş ve ayın hareketlerinin rastgele olmadığını, Allah tarafından belirlenmiş bir sona doğru ilerlediğini, bu sona ulaştıklarında ise mevcut düzenin değişeceğini belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ecel'i 'bir şeyin sonu için belirlenen zaman' olarak tanımlar. 'Müsemmâ' ise bu zamanın Allah katında bilindiğini ve değişmez olduğunu vurgular. Bu ifade, evrenin ve içindeki her şeyin geçici olduğunu, Allah'ın kudretiyle var edildiği gibi, yine O'nun belirlediği bir zamanda sona ereceğini hatırlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'ecel'in hem ömür hem de bir şeyin sonu için belirlenen zaman dilimi anlamına geldiğini belirtir. 'Müsemmâ' sıfatıyla birlikte kullanıldığında, bu sürenin Allah tarafından kesin olarak belirlendiğini ve hiçbir şekilde değiştirilemeyeceğini ifade eder. Bu, Allah'ın evren üzerindeki mutlak kontrolünü ve her şeyin O'nun takdirine bağlı olduğunu gösterir."}]},{"word":"الْمُلْكُ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Mülkiyet, egemenlik, hükümranlık anlamına gelir ve burada tüm evrenin ve içindekilerin mutlak sahibinin ve yöneticisinin Allah olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'm-l-k' kökünü 'bir şeye sahip olmak, üzerinde tasarruf yetkisine sahip olmak' olarak açıklar. 'el-Mülk' kelimesi ise mutlak egemenliği, hükümranlığı ve her şeyin üzerindeki tam yetkiyi ifade eder. Ayetteki 'lehu'l-mülk' ifadesi, tüm varoluşun Allah'a ait olduğunu ve O'nun dışında hiçbir varlığın gerçek bir mülkiyete veya egemenliğe sahip olmadığını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'mülk' kelimesinin Kur'an'daki kullanımlarını incelerken, bu kelimenin Allah'a nispet edildiğinde, O'nun yaratma, yönetme ve hükmetme yetkisinin sınırsız olduğunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın evrenin tek hakimi olduğunu ve O'ndan başkasına ibadet etmenin anlamsızlığını ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mülk' kavramının Kur'an'da Allah'ın 'Rab' sıfatıyla yakından ilişkili olduğunu belirtir. Allah'ın 'mülk' sahibi olması, O'nun hem yaratıcı hem de yönetici olduğunu, evrendeki her şeyin O'nun iradesine tabi olduğunu gösterir. Bu, tevhid inancının temelini oluşturan bir kavramdır ve ayetteki bağlamda, Allah'ın dışındaki varlıklara tapınmanın geçersizliğini vurgular."}]},{"word":"قِطْمِيرٍ","root":"ق ط م ر","rootLatin":"k-t-m-r","meaning":"Hurma çekirdeğinin üzerindeki ince zar anlamına gelir ve burada en önemsiz, en değersiz şeyi bile ifade etmek için kullanılır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kıtmîr' kelimesini 'hurma çekirdeğinin üzerindeki ince zar' olarak açıklar. Bu, Arapların en küçük ve değersiz şeyi ifade etmek için kullandığı bir deyimdir. Ayetteki kullanımı, Allah'tan başka taptıkları ilahların, en önemsiz bir şeye bile sahip olma gücünden yoksun olduğunu, dolayısıyla ibadete layık olmadıklarını vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"es-Sicistânî, 'kıtmîr'i 'hurma çekirdeğinin sırtındaki ince zar' olarak tanımlar ve bu kelimenin Kur'an'da genellikle 'hiçbir şey' veya 'çok az bir şey' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, müşriklerin taptığı putların veya varlıkların, Allah'ın kudreti karşısında ne kadar aciz olduğunu ve hiçbir şeye malik olamadıklarını göstermek için kullanılmıştır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kıtmîr'in hurma çekirdeğinin üzerindeki ince zar olduğunu ve bu kelimenin 'hiçbir şey' anlamında mecazi olarak kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'tan başka ibadet edilen varlıkların, en küçük bir mülkiyete bile sahip olamayacak kadar güçsüz ve değersiz olduğunu, dolayısıyla ibadete layık olmadıklarını kesin bir dille belirtir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["tevhid","tabiat-ayetleri","esma-i-husna","musrikler"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"يُولِجُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ل-ج","rootLatin":"w-l-j","lemma":"أَوْلَجَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"katar"},{"position":2,"surface":"ٱلَّيْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ي-ل","rootLatin":"l-y-l","lemma":"لَيْل","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"geceyi"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içine"},{"position":4,"surface":"ٱلنَّهَارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهَار","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gündüzün"},{"position":5,"surface":"وَيُولِجُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ل-ج","rootLatin":"w-l-j","lemma":"أَوْلَجَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"ve katar"},{"position":6,"surface":"ٱلنَّهَارَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهَار","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"gündüzü"},{"position":7,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içine"},{"position":8,"surface":"ٱلَّيْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ي-ل","rootLatin":"l-y-l","lemma":"لَيْل","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gecenin"},{"position":9,"surface":"وَسَخَّرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-خ-ر","rootLatin":"s-ḫ-r","lemma":"سَخَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ve buyruk altına aldı"},{"position":10,"surface":"ٱلشَّمْسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-م-س","rootLatin":"š-m-s","lemma":"شَمْس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"güneşi"},{"position":11,"surface":"وَٱلْقَمَرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-م-ر","rootLatin":"q-m-r","lemma":"قَمَر","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"ve ayı"},{"position":12,"surface":"كُلٌّۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hepsi"},{"position":13,"surface":"يَجْرِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ر-ي","rootLatin":"j-r-y","lemma":"جَرَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"hareket eder"},{"position":14,"surface":"لِأَجَلٍۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"أَجَلٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ج-ل","rootLatin":"ʾ-j-l","lemma":"أَجَل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir süre"},{"position":15,"surface":"مُّسَمًّۭى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"مُسَمًّى","form":"Tef'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"belirlenmiş"},{"position":16,"surface":"ذَٰلِكُمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"işte bu"},{"position":17,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Allah'tır"},{"position":18,"surface":"رَبُّكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Rabbiniz"},{"position":18,"surface":"كُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":19,"surface":"لَهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"onun için"},{"position":19,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":20,"surface":"ٱلْمُلْكُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مُلْك","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hükümranlık"},{"position":21,"surface":"وَٱلَّذِينَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":21,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":22,"surface":"تَدْعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-ʿ-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"tapıyorsunuz"},{"position":23,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":24,"surface":"دُونِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'ndan başka"},{"position":24,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":25,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değildir"},{"position":26,"surface":"يَمْلِكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَكَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"sahip değillerdir"},{"position":27,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":28,"surface":"قِطْمِيرٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ط-م-ر","rootLatin":"q-ṭ-m-r","lemma":"قِطْمِير","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"çekirdek kabuğu"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Fâtır Sûresi** · *35/13* - **Kamer Sûresi** · *35/13* - **Kamer Sûresi** · *35/13* - **Kamer Sûresi** · *35/13* - **Kamer Sûresi** · *35/13* - **Kamer Sûresi** · *35/13* - **Fâtır Sûresi** · *35/13* - **Kamer Sûresi** · *35/13* - **Fâtır Sûresi** · *35/13* - **Fâtır Sûresi** · *35/13* - **Kamer Sûresi** · *35/13* - **Kamer Sûresi** · *35/13*