# Fâtır Sûresi, 15. Âyet (35:15)

> ۞ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ أَنتُمُ ٱلْفُقَرَآءُ إِلَى ٱللَّهِ ۖ وَٱللَّهُ هُوَ ٱلْغَنِىُّ ٱلْحَمِيدُ

*Yâ eyyuhâ-nnâsu entumu-lfukarâu ila(A)llâh(i)(s) va(A)llâhu huve-lġaniyyu-lhamîd(u)*

**Meal (Diyanet):** Ey insanlar! Siz Allah'a muhtaçsınız. Allah ise her bakımdan sınırsız zengin olandır, övülmeye hakkıyla layık olandır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/35/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fâtır Suresi 15. ayet, insanın Allah'a olan mutlak bağımlılığını ve Allah'ın mutlak zenginliğini vurgular. Ayet, 'fakirlik' ve 'zenginlik' kavramları üzerinden insan-Allah ilişkisini semantik bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلنَّاسُ","root":"أ ن س","rootLatin":"e-n-s","meaning":"Bu ayette 'insanlar' genel olarak tüm insanlığı ifade eder ve Allah'a muhtaç olan varlıklar olarak konumlandırılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'insan' (إنسان) kelimesinin kökenini 'ünsiyet' (أنس) ve 'unutmak' (نسي) ile ilişkilendirir. Ayetteki 'en-nâs' (الناس) ise, bu varlıkların topluluğunu ifade eder ve onların Allah'a olan doğal bağımlılıklarını vurgular. Bu bağlamda, insanlar fıtraten Allah'a yakınlık duyan ancak aynı zamanda gaflete düşebilen varlıklardır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'insan' kavramının genellikle zayıf, aciz ve Allah'a muhtaç bir varlık olarak tasvir edildiğini belirtir. Bu ayetteki 'en-nâs' ifadesi, insanın bu ontolojik konumunu, yani Allah karşısındaki fakirliğini ve bağımlılığını genel bir hüküm olarak ortaya koyar."}]},{"word":"ٱلْفُقَرَآءُ","root":"ف ق ر","rootLatin":"f-k-r","meaning":"Bu ayette 'fakirler', maddi yoksunluktan ziyade, Allah'a karşı mutlak bir ihtiyaç ve bağımlılık içinde olan varlıklar olarak tanımlanır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fakr' (فقر) kelimesinin temel anlamının 'ihtiyaç' ve 'yoksunluk' olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-fukarâ' ifadesi, insanların Allah'a olan mutlak ihtiyaçlarını, O'nun lütfu ve desteği olmadan var olamayacaklarını ve hiçbir şeye sahip olamayacaklarını vurgular. Bu, sadece maddi değil, varoluşsal bir fakirliktir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'fakr'ı 'ihtiyaç' olarak tanımlar ve 'Allah'a fakirlik' ifadesinin, insanın Allah'ın varlığına, kudretine ve rahmetine olan mutlak bağımlılığını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'el-fukarâ' kelimesi, bu bağımlılığın evrensel ve kaçınılmaz bir gerçek olduğunu ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'fakr' kavramının sadece maddi yoksulluğu değil, aynı zamanda insanın Allah karşısındaki ontolojik zayıflığını ve bağımlılığını ifade ettiğini vurgular. Bu ayetteki 'el-fukarâ' ifadesi, insanın kendi başına hiçbir şeye sahip olamayacağını, her şeyde Allah'a muhtaç olduğunu semantik olarak güçlendirir."}]},{"word":"ٱللَّهِ","root":"ا ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Bu ayette 'Allah', mutlak zenginliğin ve övgüye layık olmanın kaynağı olarak, insanların kendisine muhtaç olduğu yüce varlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'Allah' isminin, ibadet edilen, tapınılan ve yüceltilen varlığı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, O'nun mutlak otoritesini ve insanların O'na olan bağımlılığını pekiştirir. İnsanlar O'na muhtaçken, O kimseye muhtaç değildir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'Allah' isminin, tüm kemal sıfatlarını kendinde toplayan, ibadete layık tek varlık olduğunu açıklar. Bu ayette 'Allah' ismi, insanların kendisine muhtaç olduğu, mutlak zengin ve övgüye layık olan yüce zatı ifade ederek, O'nun benzersizliğini ve üstünlüğünü vurgular."}]},{"word":"ٱلْغَنِىُّ","root":"غ ن ى","rootLatin":"ğ-n-y","meaning":"Bu ayette 'el-Ğanî', Allah'ın hiçbir şeye muhtaç olmayan, her şeyden müstağni ve mutlak zenginliğini ifade eden bir sıfatıdır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ğanî' (غني) kelimesinin 'ihtiyaçsızlık' ve 'zenginlik' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-Ğanî' sıfatı, Allah'ın zatı itibarıyla kimseye muhtaç olmadığını, her şeyin O'na muhtaç olduğunu ve O'nun her türlü eksiklikten münezzeh olduğunu ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ğanâ' (غنى) kelimesini 'ihtiyaçsızlık' olarak tanımlar. Allah'ın 'el-Ğanî' olması, O'nun hiçbir şeye muhtaç olmaması, aksine her şeyin O'na muhtaç olması demektir. Bu ayette, insanların fakirliğine karşılık Allah'ın mutlak zenginliğini ve bağımsızlığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'el-Ğanî' isminin, Allah'ın zatı ve sıfatları itibarıyla tam ve mükemmel olduğunu, hiçbir şeye ihtiyacı olmadığını ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, insanların 'fakir' oluşuna karşılık Allah'ın 'Ğanî' oluşu, O'nun mutlak üstünlüğünü ve insanların O'na olan bağımlılığını net bir şekilde ortaya koyar."}]},{"word":"ٱلْحَمِيدُ","root":"ح م د","rootLatin":"h-m-d","meaning":"Bu ayette 'el-Hamîd', Allah'ın tüm övgülere layık olduğunu, her türlü hamd ve şükrün yalnızca O'na ait olduğunu ifade eden bir sıfatıdır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hamd' (حمد) kelimesinin 'övgü' ve 'şükür' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-Hamîd' sıfatı, Allah'ın tüm fiilleri, sıfatları ve varlığı itibarıyla övgüye layık olduğunu, O'nun her türlü kemal sıfatına sahip olduğunu ve bu nedenle daima övülmesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'hamd'ı 'güzel bir fiil karşılığında yapılan övgü' olarak tanımlar. Allah'ın 'el-Hamîd' olması, O'nun tüm fiillerinin güzel ve hikmetli olması nedeniyle övgüye layık olduğunu gösterir. Bu ayette, Allah'ın 'Ğanî' oluşuyla birlikte 'Hamîd' oluşu, O'nun hem ihtiyaçsız hem de her türlü övgünün tek sahibi olduğunu pekiştirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Hamîd' isminin, Allah'ın zatında ve fiillerinde övgüye layık olduğunu, tüm nimetlerin ve güzelliklerin kaynağı olması nedeniyle sürekli övülmesi gerektiğini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'el-Hamîd' sıfatı, Allah'ın mutlak zenginliğinin yanı sıra, bu zenginliğin ve tüm yaratılışın mükemmelliğinin O'nu övgüye müstahak kıldığını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","rizik","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا أَيُّهَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nidâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"ٱلنَّاسُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"n-w-s","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra gelen münâdâ olduğu için merfû","gloss":"insanlar"},{"position":3,"surface":"أَنتُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"siz"},{"position":4,"surface":"ٱلْفُقَرَآءُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"f-q-r","rootLatin":"f-q-r","lemma":"فَقِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"muhtaçlar"},{"position":5,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"a-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":7,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"a-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Vav istinafiyye'den sonra mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah ise"},{"position":8,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"O"},{"position":9,"surface":"ٱلْغَنِىُّ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ġ-n-y","rootLatin":"gh-n-y","lemma":"غَنِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"müstağni"},{"position":10,"surface":"ٱلْحَمِيدُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"h-m-d","rootLatin":"h-m-d","lemma":"حَمِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"övülmeye layık olan"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Fâtır Sûresi** · *35/15*
- **Fâtır Sûresi** · *35/15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *35/15*
- **Muhammed Sûresi** · *35/15*
- **Fâtır Sûresi** · *35/15*
- **Muhammed Sûresi** · *35/15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *35/15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *35/15*
- **Fâtır Sûresi** · *35/15*
- **Fâtır Sûresi** · *Fâtır 35:15*
- **Fâtır Sûresi** · *Fâtır 35:15*
- **Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *35/15*