# Fâtır Sûresi, 19. Âyet (35:19)

> وَمَا يَسْتَوِى ٱلْأَعْمَىٰ وَٱلْبَصِيرُ

*Vemâ yestevî-l-a'mâ velbasîr(u)*

**Meal (Diyanet):** Kör ile gören bir olmaz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/35/19

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, zıtlıklar üzerinden hakikat ile batıl arasındaki farkı vurgulamaktadır. 'Kör' ve 'gören' kavramları, manevi idrakin yokluğu ve varlığı arasındaki temel ayrımı dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يَسْتَوِى","root":"س و ى","rootLatin":"s-v-y","meaning":"Eşit olmak, denk olmak, aynı seviyede bulunmak anlamındadır ve ayette zıtlıkların bir olamayacağını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'sevâ' kelimesinin 'eşitlik' ve 'denklik' anlamına geldiğini belirtir. 'İstevâ' fiili ise bir şeyin diğerine denk olması, aynı seviyede bulunması demektir. Ayetteki 'mâ yestevî' ifadesi, kör ile görenin, karanlık ile ışığın asla eşit olamayacağını, aralarında temel bir fark olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'istivâ'nın bir şeyin diğerine denk olması, aralarındaki farkın ortadan kalkması anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki olumsuz kullanım, bu denkliğin mümkün olmadığını, zıtların asla bir araya gelemeyeceğini ve aynı hükme tabi tutulamayacağını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sevâ' kökünün Kur'an'da 'eşitlik, denklik, orta yol' gibi anlamlarda kullanıldığını belirtir. 'Yestevî' fiilinin olumsuz kullanımı, ayetteki zıtlıkların (kör-gören, karanlık-ışık) mahiyetleri itibarıyla asla bir olamayacağını, aralarında niteliksel bir fark olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْأَعْمَىٰ","root":"ع م ى","rootLatin":"'-m-y","meaning":"Gözleri görmeyen, kör olan kişi anlamına gelir ve ayette manevi idrakten yoksun olanı temsil eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'a'mâ' kelimesinin hem fiziksel körlük hem de kalbin körlüğü, yani hakikati görememe anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, özellikle manevi körlüğü, hakikati idrak edemeyen kimseyi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'a'mâ' kelimesinin hem gözün görmemesi hem de basiretin, yani kalbin idrakinin olmaması anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'a'mâ', hakikati göremeyen, manevi idrakten yoksun olan kimseyi sembolize eder ve 'basîr'in zıddı olarak kullanılır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'a'mâ' kavramının sadece fiziksel körlüğü değil, aynı zamanda 'kalp körlüğünü', yani Allah'ın ayetlerini ve hakikati idrak edememeyi ifade ettiğini vurgular. Bu ayette 'a'mâ', manevi anlamda doğru yolu göremeyen, hakikate karşı kapalı olan kişiyi temsil eder."}]},{"word":"وَٱلْبَصِيرُ","root":"ب ص ر","rootLatin":"b-s-r","meaning":"Gören, idrak eden, basiret sahibi kişi anlamına gelir ve ayette manevi idrak sahibi olanı temsil eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'basîr' kelimesinin hem gözle gören hem de kalbiyle idrak eden anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'basîr', 'a'mâ'nın zıddı olarak, hakikati gören, manevi idrak ve basiret sahibi olan kimseyi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'basar' kelimesinin hem gözle görme hem de kalple idrak etme, anlama yeteneği olduğunu açıklar. 'Basîr' ise bu yeteneğe sahip olan kişidir. Ayetteki 'basîr', hakikati idrak eden, doğru yolu gören, manevi aydınlığa sahip olan kişiyi temsil eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'basar' ve 'basîr' kavramlarının Kur'an'da sadece fiziksel görmeyi değil, aynı zamanda 'kalp gözüyle görmeyi', yani hakikati, Allah'ın ayetlerini ve delillerini idrak etmeyi ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'basîr', manevi anlamda aydınlanmış, hakikati gören kişiyi sembolize eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","tabiat-ayetleri","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değildir"},{"position":2,"surface":"يَسْتَوِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"اِسْتَوَى","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bir olmaz"},{"position":3,"surface":"ٱلْأَعْمَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ع-م-ي","rootLatin":"'-m-y","lemma":"أَعْمَى","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kör"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلْبَصِيرُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-s-r","lemma":"بَصِير","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki merfû isme atfedildiği için merfû","gloss":"gören"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Rûm Sûresi** · *35/19-21*
- **Fâtır Sûresi** · *35/19*
- **Fâtır Sûresi** · *35/19-21*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/19-21*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/19-21*
- **Fâtır Sûresi** · *35/19*
- **Fâtır Sûresi** · *35/19-21*
- **Rûm Sûresi** · *35/19-21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *35/19-21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *35/19-21*
- **Fâtır Sûresi** · *35/19*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/19*