# Fâtır Sûresi, 2. Âyet (35:2)

> مَّا يَفْتَحِ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ مِن رَّحْمَةٍ فَلَا مُمْسِكَ لَهَا ۖ وَمَا يُمْسِكْ فَلَا مُرْسِلَ لَهُۥ مِنۢ بَعْدِهِۦ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ

*Mâ yeftehi(A)llâhu linnâsi min rahmetin felâ mumsike lehâ(s) vemâ yumsik felâ mursile lehu min ba'dih(i)(c) vehuve-l'azîzu-lhakîm(u)*

**Meal (Diyanet):** Allah, insanlar için ne rahmet açarsa, artık onu tutacak (engelleyecek) yoktur. Neyi de tutarsa, bundan sonra onu gönderecek yoktur. O, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/35/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fâtır Suresi'nin 2. ayeti, Allah'ın mutlak kudretini ve iradesini, rahmetin verilmesi ve engellenmesi üzerinden vurgulamaktadır. Ayet, 'rahmet', 'mümsik', 'mürsil', 'aziz' ve 'hakim' gibi temel kavramlar aracılığıyla ilahi gücün sınırsızlığını ve hikmetini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يَفْتَحِ","root":"ف ت ح","rootLatin":"f-t-h","meaning":"Allah'ın insanlara bir şeyi açması, vermesi, ihsan etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'feth' kelimesinin temel anlamının 'kapalı olan bir şeyi açmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'yefteh' fiili ise, Allah'ın rahmet kapılarını açması, yani insanlara lütuf ve ihsanda bulunması, rızık ve nimetleri bahşetmesi şeklinde mecazi bir açma eylemini ifade eder. Bu, Allah'ın cömertliğini ve lütfunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'feth' kelimesinin Kur'an'da 'nasr' (yardım) ve 'rızk' (rızık) anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'yefteh' fiili, Allah'ın insanlara rahmetini açması, yani onlara yardım ve rızık kapılarını açması, lütufta bulunması anlamındadır. Bu, ilahi ihsanın bir ifadesidir."}]},{"word":"رَّحْمَةٍ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına yönelik lütfu, ihsanı, merhameti ve nimetidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rahmet' kelimesinin 'kalpteki incelik ve şefkat' anlamına geldiğini, ancak Allah'a nispet edildiğinde 'ihsan ve nimet verme' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'rahmet', Allah'ın insanlara bahşettiği her türlü iyilik, lütuf ve nimeti kapsar; bu, maddi ve manevi tüm ihsanları ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rahmet' kavramının Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biri olduğunu ve O'nun yaratılmışlara karşı olan lütufkâr ve bağışlayıcı tutumunu ifade ettiğini vurgular. Bu ayetteki 'rahmet', Allah'ın insanlara yönelik genel iyilikseverliğini ve onlara sunduğu tüm nimetleri kapsayan geniş bir anlam taşır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'rahmet'in Allah'tan geldiğinde 'ihsan ve nimet' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'rahmet', Allah'ın insanlara açtığı ve kimsenin engelleyemeyeceği her türlü iyilik, bereket ve lütfu ifade eder. Bu, ilahi cömertliğin ve merhametin bir tezahürüdür."}]},{"word":"مُمْسِكَ","root":"م س ك","rootLatin":"m-s-k","meaning":"Allah'ın verdiği rahmeti tutacak, engelleyecek veya alıkoyacak kimse.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'imsâk' fiilinin 'tutmak, alıkoymak, engellemek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mümsik', Allah'ın insanlara bahşettiği rahmeti, yani lütuf ve nimetleri kimsenin durduramayacağını, engelleyemeyeceğini ifade eden bir isimdir. Bu, Allah'ın iradesinin mutlaklığını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'imsâk'ın bir şeyi bırakmamak, tutmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'mümsik', Allah'ın açtığı rahmet kapılarını kapatmaya veya O'nun verdiği nimeti geri almaya gücü yeten hiçbir varlığın olmadığını vurgular. Bu, ilahi kudretin sınırsızlığını ortaya koyar."}]},{"word":"مُرْسِلَ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah'ın engellediği şeyi serbest bırakacak, gönderecek veya verecek kimse.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irsâl' fiilinin 'göndermek, serbest bırakmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mürsil', Allah'ın bir şeyi engellediğinde veya alıkoyduğunda, onu tekrar serbest bırakmaya veya vermeye gücü yeten hiçbir varlığın olmadığını ifade eder. Bu, Allah'ın iradesinin karşı konulamazlığını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'irsâl'ın 'salıvermek, göndermek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'mürsil', Allah'ın tuttuğu, engellediği bir şeyi O'nun izni olmadan kimsenin serbest bırakamayacağını, geri veremeyeceğini vurgular. Bu, Allah'ın mutlak hükümranlığını pekiştirir."}]},{"word":"ٱلْعَزِيزُ","root":"ع ز ز","rootLatin":"a-z-z","meaning":"Her şeye galip gelen, kudretli, izzet sahibi ve yenilmez olan Allah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'aziz' kelimesinin 'galip gelmek, yenilmez olmak, güçlü olmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-Azîz', Allah'ın rahmetini açtığında kimsenin engelleyemeyeceği, engellediğinde de kimsenin serbest bırakamayacağı mutlak güce ve kudrete sahip olduğunu ifade eder. O, her şeye galiptir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Azîz' isminin Kur'an'da Allah'ın mutlak gücünü, yenilmezliğini ve üstünlüğünü ifade eden temel isimlerden biri olduğunu belirtir. Bu ayette 'el-Azîz', Allah'ın iradesinin karşı konulamaz olduğunu ve O'nun hükmünün her şeyin üzerinde olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْحَكِيمُ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Her şeyi yerli yerince yapan, hikmet sahibi, hüküm ve karar veren Allah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hakîm' kelimesinin 'hikmet sahibi, her şeyi yerli yerince yapan, sağlam ve kusursuz iş yapan' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-Hakîm', Allah'ın rahmeti vermesi veya engellemesinin rastgele değil, mutlak bir hikmet ve adaletle gerçekleştiğini ifade eder. O'nun her fiilinde bir hikmet vardır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Hakîm' isminin Allah'ın ilim ve hikmetinin sonsuzluğunu, her şeyi en doğru ve en uygun şekilde yarattığını ve yönettiğini gösterdiğini belirtir. Bu ayette 'el-Hakîm', Allah'ın rahmeti açma ve engelleme eylemlerinin ardında derin bir ilahi plan ve hikmetin bulunduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","esma-i-husna","tevhid","tevekkul"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart edatı olduğu için mebnî","gloss":"ne zaman ki / her ne"},{"position":2,"surface":"يَفْتَحِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ت-ح","rootLatin":"f-t-h","lemma":"فَتَحَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (مَا) tarafından meczûm edildiği için","gloss":"açarsa / verirse"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fiil-i muzâri (يَفْتَحِ) 'nin fâili olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cer (لِ) 'den sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insanlara"},{"position":5,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den / -dan"},{"position":6,"surface":"رَّحْمَةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cer (مِن) 'den sonra geldiği için mecrûr","gloss":"rahmetten"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Fâ-i Cezâiye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cezâ edatı olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Lâ-i Nefy-i Cins","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy-i cins edatı olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":8,"surface":"مُمْسِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"م-س-ك","rootLatin":"m-s-k","lemma":"مُمْسِك","form":"İf'âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Lâ-i nefy-i cins'in ismi olduğu için mansûb","gloss":"tutucu / engelleyici"},{"position":9,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":9,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cer (لَ) 'den sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onu"},{"position":10,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart edatı olduğu için mebnî","gloss":"ve her ne"},{"position":11,"surface":"يُمْسِكْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-س-ك","rootLatin":"m-s-k","lemma":"أَمْسَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (مَا) tarafından meczûm edildiği için","gloss":"tutarsa / engellerse"},{"position":12,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Fâ-i Cezâiye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cezâ edatı olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":12,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Lâ-i Nefy-i Cins","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy-i cins edatı olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":13,"surface":"مُرْسِلَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"مُرْسِل","form":"İf'âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Lâ-i nefy-i cins'in ismi olduğu için mansûb","gloss":"salıveren / gönderen"},{"position":14,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cer (لَ) 'den sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onu"},{"position":15,"surface":"مِنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den / -dan"},{"position":16,"surface":"بَعْدِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cer (مِن) 'den sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra"},{"position":16,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":18,"surface":"ٱلْعَزِيزُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"'-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"üstün / güçlü"},{"position":19,"surface":"ٱلْحَكِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكِيم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"hikmet sahibi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Fâtır Sûresi** · *Fâtır, 35/2*
- **Fâtır Sûresi** · *Fâtır, 35/2*
- **Fâtır Sûresi** · *35/2*
- **Zümer Sûresi** · *35/2*
- **Fâtır Sûresi** · *35/2*
- **Fâtır Sûresi** · *35/2*
- **Zümer Sûresi** · *35/2*
- **Fâtır Sûresi** · *35/2*