# Fâtır Sûresi, 38. Âyet (35:38)

> إِنَّ ٱللَّهَ عَـٰلِمُ غَيْبِ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ إِنَّهُۥ عَلِيمٌۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ

*İnna(A)llâhe ‘âlimu ġaybi-ssemâvâti vel-ard(i)(c) innehu ‘alîmun biżâti-ssudûr(i)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz Allah, göklerin ve yerin gaybını bilendir. Şüphesiz O, göğüslerin özünü (kalplerde olanı) hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/35/38

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fâtır Suresi 38. ayet, Allah'ın mutlak ilmini, özellikle de görünen ve görünmeyen âlemlere, hatta kalplerdeki sırlara vâkıf olduğunu vurgular. Ayet, Allah'ın ilminin kapsamını 'gayb' ve 'sadır' kavramları üzerinden derinlemesine ele alır.","keyConcepts":[{"word":"ٱللَّهَ","root":"أ ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Varlığı zorunlu, tüm noksan sıfatlardan münezzeh, tüm kemal sıfatlarla muttasıf, ibadete layık tek yaratıcı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Allah lafzı, tüm kemal sıfatları kendinde toplayan, ibadete layık olan zatın özel ismidir. Bu ayette, göklerin ve yerin gaybını bilen ve kalplerde olanı kuşatan mutlak ilim sahibi olarak zikredilmesi, O'nun eşsiz ve benzersiz ilahlığını pekiştirir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Allah ismi, zat-ı vâcibu'l-vücûd'a delalet eder ve diğer isimlerin tümünü kapsar. Ayetteki 'Allah şüphesiz bilir' ifadesi, O'nun ilminin zatî ve küllî olduğunu, hiçbir şeyin bu ilmin dışında kalamayacağını gösterir."}]},{"word":"عَـٰلِمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilen, ilim sahibi olan, her şeyi kuşatan bilgiye sahip bulunan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlim, bir şeyi olduğu gibi idrak etmektir. Allah için 'âlim' sıfatı, O'nun her şeyi, gizli ve açık, geçmiş ve gelecek, tüm detaylarıyla bilmesini ifade eder. Ayette 'gaybı bilen' olarak gelmesi, O'nun ilminin insan idrakini aşan alanları da kapsadığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Âlim, ilim sıfatına sahip olandır. Allah'ın âlim olması, O'nun ilminin ezelî, ebedî, küllî ve cüz'î her şeyi kuşattığı anlamına gelir. Bu ayette, 'göklerin ve yerin gaybını' bilmesi, O'nun ilminin sınırsızlığını ve mutlaklığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ilm' kavramı, Allah'ın en temel sıfatlarından biri olarak karşımıza çıkar ve O'nun her şeyi kuşatan, mutlak ve eksiksiz bilgisine işaret eder. Bu ayetteki 'âlim' kelimesi, Allah'ın sadece görüneni değil, aynı zamanda insan idrakinin ötesindeki 'gayb'ı da bildiğini vurgulayarak, O'nun ilminin aşkınlığını ortaya koyar."}]},{"word":"غَيْبِ","root":"غ ي ب","rootLatin":"ğ-y-b","meaning":"Gizli olan, görünmeyen, insan duyularının ve idrakinin ötesinde kalan her şey.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Gayb, gözden kaybolan, gizli kalan her şeydir. Ayette 'göklerin ve yerin gaybı' ifadesi, bu iki âlemde insan bilgisinin ulaşamadığı, ancak Allah'ın tam olarak bildiği tüm sırları, olayları ve varlıkları kapsar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Gayb, insanların idrakinden uzak olan, bilinmeyen şeylerdir. Allah'ın 'gaybı bilmesi', O'nun ilminin sadece zahiri değil, batıni ve gizli olan her şeyi de kuşattığını mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Gayb, duyuların idrak edemediği, gözden uzak olan şeydir. Kur'an'da gayb, genellikle Allah'ın ilmine mahsus olan, insanların bilgisine kapalı olan âlemleri ve olayları ifade eder. Bu ayette, Allah'ın göklerde ve yerde gizli olan her şeyi bildiği vurgulanarak, O'nun ilminin sınırsızlığına dikkat çekilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'gayb' kavramı, insan aklının ve duyularının erişemediği, ancak Allah tarafından bilinen ve bazen peygamberler aracılığıyla bildirilen gerçeklik alanını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın 'göklerin ve yerin gaybını' bilmesi, O'nun mutlak ve aşkın ilminin en önemli göstergelerinden biridir."}]},{"word":"عَلِيمٌۢ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Çok iyi bilen, ilmi sonsuz ve kuşatıcı olan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Alîm, ilmi çok olan, her şeyi bilen demektir. 'Âlim' kelimesinden daha mübalağalıdır. Ayette 'kalplerde olanı bilendir' ifadesiyle kullanılması, Allah'ın ilminin en gizli düşüncelere, niyetlere ve duygulara dahi nüfuz ettiğini, hiçbir şeyin O'ndan gizli kalmadığını pekiştirir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Alîm sıfatı, Allah'ın ilminin kemalini ve şümulünü ifade eder. 'Bizzat kalplerde olanı' bilmesi, O'nun ilminin sadece dış âlemi değil, insanın iç dünyasının en derin katmanlarını da kuşattığını gösterir. Bu, Allah'ın mutlak murakabesini ve her şeye vakıf oluşunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Alîm, Allah'ın ilminin sonsuzluğunu ve her şeyi kuşatıcılığını ifade eden bir sıfattır. Ayette 'bi-zâti's-sudûr' (kalplerde olanı) ifadesiyle birlikte kullanılması, Allah'ın sadece zahiri değil, batıni ve en gizli niyetleri dahi bildiğini, bu bilginin tam ve eksiksiz olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلصُّدُورِ","root":"ص د ر","rootLatin":"s-d-r","meaning":"Göğüsler, kalpler, insanın iç dünyası, niyetlerin ve düşüncelerin merkezi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sadr (çoğulu sudûr), göğüs demektir. Kur'an'da mecazi olarak kalbin, yani düşüncelerin, niyetlerin ve sırların merkezi olarak kullanılır. Ayette 'kalplerde olanı' ifadesi, Allah'ın sadece dışa vuran eylemleri değil, aynı zamanda insanın iç dünyasındaki en gizli niyetleri ve duyguları da bildiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sadr, göğüs anlamına gelir ve mecazen kalbin, yani sırların ve niyetlerin mahalli olarak kullanılır. 'Bi-zâti's-sudûr' ifadesi, kalplerin özünde, derinliklerinde saklı olan her şeyi, yani insanın en gizli düşüncelerini ve niyetlerini ifade eder. Allah'ın bunu bilmesi, O'nun ilminin mutlak derinliğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'sadr' (göğüs) kelimesi, genellikle kalbin, yani insanın iç dünyasının, niyetlerinin, inançlarının ve duygularının sembolik merkezi olarak kullanılır. 'Allah'ın kalplerde olanı bilmesi' ifadesi, O'nun sadece dışsal eylemleri değil, aynı zamanda insanın en derin ve gizli düşüncelerini, niyetlerini de tam olarak bildiğini vurgular. Bu, Allah'ın her şeyi kuşatan ilminin bir başka boyutudur."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["gayb","esma-i-husna","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz, muhakkak"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":3,"surface":"عَـٰلِمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"bilen"},{"position":4,"surface":"غَيْبِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"غ-ي-ب","rootLatin":"ğ-y-b","lemma":"غَيْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"gaybı"},{"position":5,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاوَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göklerin"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":7,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":7,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb (mahallen)","gloss":"O"},{"position":8,"surface":"عَلِيمٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"çok iyi bilen"},{"position":9,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile, hakkında"},{"position":9,"surface":"ذَاتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-و-ت","rootLatin":"z-w-t","lemma":"ذَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sahip olan, özü"},{"position":10,"surface":"ٱلصُّدُورِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-د-ر","rootLatin":"s-d-r","lemma":"صَدْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göğüsler, kalpler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Fâtır Sûresi** · *35/38*
- **Fâtır Sûresi** · *35/38*
- **Fâtır Sûresi** · *35/38*
- **Fâtır Sûresi** · *35/38*