# Fâtır Sûresi, 41. Âyet (35:41)

> ۞ إِنَّ ٱللَّهَ يُمْسِكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ أَن تَزُولَا ۚ وَلَئِن زَالَتَآ إِنْ أَمْسَكَهُمَا مِنْ أَحَدٍ مِّنۢ بَعْدِهِۦٓ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا

*İnna(A)llâhe yumsiku-ssemâvâti vel-arda en tezûlâ(c) vele-in zâletâ in emsekehumâ min ehadin min ba'dih(i)(c) innehu kâne halîmen ġafûrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz Allah, gökleri ve yeri, yok olup gitmesinler diye (kurduğu düzende) tutuyor. Andolsun, eğer onlar (yörüngelerinden sapıp) yok olur giderlerse, O'ndan başka hiç kimse onları tutamaz. Şüphesiz O, halimdir (hemen cezalandırmaz, mühlet verir), çok bağışlayandır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/35/41

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fâtır Suresi 41. ayet, Allah'ın evreni ayakta tutan mutlak kudretini ve bu kudretin devamlılığını vurgular. Ayet, göklerin ve yerin zeval bulmamasını sağlayan ilahi iradeyi ve Allah'ın Halim ve Gafûr sıfatlarıyla olan ilişkisini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يُمْسِكُ","root":"م س ك","rootLatin":"m-s-k","meaning":"Allah'ın gökleri ve yeri düşmekten, yok olmaktan alıkoyması, tutması ve muhafaza etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İmsâk (إمساك), bir şeyi tutmak, alıkoymak, bırakmamak demektir. Ayetteki 'yumsiku' (يمسك) fiili, Allah'ın gökleri ve yeri, belirlenmiş düzenlerinden sapmadan, dağılıp yok olmaktan koruduğunu ifade eder. Bu, ilahi bir kudret ve idame ettirme eylemidir. (el-Müfredât, s. 777)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yumsiku' (يمسك) ifadesini, Allah'ın gökleri ve yeri düşmekten ve yok olmaktan alıkoyması olarak açıklar. Bu, mecazi bir tutma değil, bilakis Allah'ın kudretiyle varlıklarını sürdürmelerini sağlamasıdır. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 165)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'imsâk' kavramının Kur'an'daki kullanımının, Allah'ın evren üzerindeki mutlak kontrolünü ve düzenleyici gücünü gösterdiğini belirtir. Bu bağlamda 'yumsiku', Allah'ın kozmik düzeni sürdüren, onu dağılmaktan koruyan aktif bir fiilidir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 189)"}]},{"word":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","root":"س م و","rootLatin":"s-m-w","meaning":"Yüksekliği ve yüceliği ifade eden, Allah'ın kudretinin tecelligahı olan gökler anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Semâ (سماء) kelimesi, 'sumuvv' (سمو) kökünden gelir ve yücelik, yükseklik anlamına gelir. Kur'an'da 'es-semâvât' (السماوات) çoğul haliyle, genellikle yedi kat gökleri veya genel olarak üst âlemi ifade eder. Ayette, Allah'ın kudretinin kapsayıcılığını gösteren geniş bir varlık alanını temsil eder. (el-Müfredât, s. 427)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, semâ kelimesinin hem maddi gök cisimlerini hem de manevi yücelikleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'es-semâvât', Allah'ın kudretiyle ayakta duran, düzen içinde hareket eden kozmik varlıkları işaret eder. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 3, s. 248)"}]},{"word":"تَزُولَا","root":"ز و ل","rootLatin":"z-w-l","meaning":"Göklerin ve yerin yerinden oynaması, yok olması, dağılması veya düzeninin bozulması anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zevâl (زوال), bir şeyin yerinden ayrılması, yok olması veya ortadan kalkmasıdır. Ayetteki 'en tezûlâ' (أن تزولا) ifadesi, göklerin ve yerin kendi düzenlerinden saparak yok olmalarını veya dağılmalarını engellemek için Allah'ın onları tuttuğunu belirtir. Bu, ilahi bir koruma ve idame eylemidir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 385)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'zevâl' kelimesinin, bir şeyin sabitliğini yitirip hareket etmesi veya yok olması anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın müdahalesi olmaksızın göklerin ve yerin kendi başlarına varlıklarını sürdüremeyeceklerini, dağılıp yok olacaklarını vurgular. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 235)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zevâl'in Kur'an'da genellikle bir şeyin kalıcı olmaması, geçiciliği veya yok oluşu anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise Allah'ın kudretiyle göklerin ve yerin bu zevalden korunduğu, yani varlıklarının devamlılığının sağlandığı ifade edilir. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 312)"}]},{"word":"حَلِيمًا","root":"ح ل م","rootLatin":"h-l-m","meaning":"Allah'ın aceleci olmayan, kullarına karşı sabırlı, cezalandırmakta acele etmeyen ve hilim sahibi olması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hilim (حلم), öfke anında kendini tutmak, acele etmemek ve cezayı ertelemektir. Allah'ın 'Halîm' (حليم) olması, kullarının günahlarına rağmen onlara hemen ceza vermeyip mühlet tanıması, sabır ve müsamaha göstermesidir. Bu ayette, Allah'ın evreni tutan kudretinin yanı sıra, kullarına karşı olan hilim sıfatı da vurgulanır. (el-Müfredât, s. 248)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Halîm' sıfatını, Allah'ın kullarının isyanlarına rağmen onlara rızık vermeye devam etmesi, cezalandırmakta acele etmemesi ve onlara tövbe etme fırsatı tanıması olarak açıklar. Bu, Allah'ın evreni ayakta tutan kudretinin, aynı zamanda merhamet ve sabırla tecelli ettiğini gösterir. (el-Külliyyât, s. 378)"}]},{"word":"غَفُورًا","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Allah'ın kullarının günahlarını örten, bağışlayan ve affeden olması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğufrân (غفران), günahları örtmek ve bağışlamaktır. Allah'ın 'Ğafûr' (غفور) olması, kullarının günahlarını affetmesi, onları bağışlaması ve üzerlerini örtmesidir. Ayette, Allah'ın evreni ayakta tutan kudretinin yanı sıra, kullarına karşı olan affediciliğinin de altı çizilir. Bu iki sıfat, Allah'ın hem celal hem de cemal yönünü bir arada gösterir. (el-Müfredât, s. 609)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'Ğafûr' isminin, Allah'ın günahları silen, affeden ve kullarını azaptan koruyan sıfatı olduğunu belirtir. Bu ayette, Allah'ın evreni tutan kudretinin, aynı zamanda kullarına karşı olan merhamet ve bağışlayıcılığıyla birlikte anılması, O'nun mutlak egemenliğinin rahmetle iç içe olduğunu vurgular. (Umdetü'l-Huffâz, c. 3, s. 125)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","tevhid","esma-i-husna","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":3,"surface":"يُمْسِكُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-س-ك","rootLatin":"m-s-k","lemma":"أَمْسَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"tutar","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":4,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"gökleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":5,"surface":"وَٱلْأَرْضَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَرْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için mansûb","gloss":"yeri","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":6,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":7,"surface":"تَزُولَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ز-و-ل","rootLatin":"z-w-l","lemma":"زَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Tesniye","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'en'den sonra geldiği için mansûb (nun düşmesiyle)","gloss":"zail olmasınlar diye","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":8,"surface":"وَلَئِن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":9,"surface":"زَالَتَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ز-و-ل","rootLatin":"z-w-l","lemma":"زَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zail olurlarsa","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hiç kimse","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":11,"surface":"أَمْسَكَهُمَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-س-ك","rootLatin":"m-s-k","lemma":"أَمْسَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"onları tutamaz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":11,"surface":"هُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olarak mebnî","gloss":"onları (ikisini)","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":12,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hiçbir","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":13,"surface":"أَحَدٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ح-د","rootLatin":"a-h-d","lemma":"أَحَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Zâide 'min' harf-i cerinden sonra geldiği için lafzen mecrûr, mahallen merfû (fâil)","gloss":"kimse","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":14,"surface":"مِّنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":15,"surface":"بَعْدِهِۦٓ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":15,"surface":"هِۦٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olarak mebnî","gloss":"O'nun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":16,"surface":"إِنَّهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":16,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olarak mebnî","gloss":"O","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":17,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":18,"surface":"حَلِيمًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ل-م","rootLatin":"h-l-m","lemma":"حَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"halim","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":19,"surface":"غَفُورًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"ğ-f-r","lemma":"غَفُور","form":"Fa'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin ikinci haberi veya halim kelimesinin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"çok bağışlayıcı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İnna"},{"position":2,"translit":"(A)llâhe"},{"position":3,"translit":"yumsiku"},{"position":4,"translit":"ssemâvâti"},{"position":5,"translit":"vel-arda"},{"position":6,"translit":"en"},{"position":7,"translit":"tezûlâ(c)"},{"position":8,"translit":"vele-in"},{"position":9,"translit":"zâletâ"},{"position":10,"translit":"in"},{"position":11,"translit":"emsekehumâ"},{"position":12,"translit":"min"},{"position":13,"translit":"ehadin"},{"position":14,"translit":"min"},{"position":15,"translit":"ba'dih(i)(c)"},{"position":16,"translit":"innehu"},{"position":17,"translit":"kâne"},{"position":18,"translit":"halîmen"},{"position":19,"translit":"ġafûrâ(n)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/41*
- **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/41*
- **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/41*
- **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/41*
- **Ra'd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Fâtır, 41*
- **Ra'd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Fâtır, 41*