# Fâtır Sûresi, 42. Âyet (35:42)

> وَأَقْسَمُوا۟ بِٱللَّهِ جَهْدَ أَيْمَـٰنِهِمْ لَئِن جَآءَهُمْ نَذِيرٌ لَّيَكُونُنَّ أَهْدَىٰ مِنْ إِحْدَى ٱلْأُمَمِ ۖ فَلَمَّا جَآءَهُمْ نَذِيرٌ مَّا زَادَهُمْ إِلَّا نُفُورًا

*Veaksemû bi(A)llâhi cehde eymânihim le-in câehum neżîrun leyekûnunne ehdâ min ihdâ-l-umem(i)(s) felemmâ câehum neżîrun mâ zâdehum illâ nufûrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Müşrikler, eğer kendilerine bir uyarıcı gelirse, ümmetlerden herhangi birinden daha çok doğru yol üzere olacaklarına dair en güçlü şekilde Allah'a yemin etmişlerdi. Fakat onlara bir uyarıcı gelince, bu ancak onların nefretlerini artırdı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/35/42

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fâtır Suresi 42. ayet, yemin etme, uyarıcı gelmesi ve bunun sonucunda artan nefret gibi temel kavramlar etrafında dönmektedir. Ayet, insanların kendilerine gelen ilahi uyarılara karşı takındıkları olumsuz tavrı ve bunun sonuçlarını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَقْسَمُوا۟","root":"ق س م","rootLatin":"k-s-m","meaning":"Bir şeye yemin etmek, ant içmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kasm' kelimesinin bir şeyi bölmek, taksim etmek anlamına geldiğini, ancak 'aksame' fiilinin yemin etmek, ant içmek manasında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'أَقْسَمُوا۟' ifadesi, müşriklerin kendilerine uyarıcı geldiğinde doğru yolda olacaklarına dair Allah adına ettikleri kesin yemini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'aksamû' fiilinin 'halefû' (yemin ettiler) anlamında kullanıldığını, bu fiilin Kur'an'da sıkça yemin etme bağlamında geçtiğini vurgular. Ayetteki kullanımı, onların bu yemini büyük bir ciddiyetle ve ısrarla yaptıklarını gösterir."}]},{"word":"جَهْدَ","root":"ج ه د","rootLatin":"c-h-d","meaning":"Bir işi yaparken gösterilen azami çaba, gayret ve güç.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cehd' kelimesinin bir işi yaparken tüm gücü sarf etmek, zorluklara katlanmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'جَهْدَ أَيْمَـٰنِهِمْ' ifadesi, onların yeminlerini en güçlü ve en kesin bir şekilde, tüm gayretlerini ortaya koyarak ettiklerini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn, 'cehd'in 'meşakkat' (zorluk) ve 'tâkat' (güç) anlamlarına geldiğini, burada 'cehd'in 'en büyük çaba' anlamında masdar olarak kullanıldığını ifade eder. Bu, yeminlerinin sıradan bir yemin değil, tüm benlikleriyle yaptıkları bir taahhüt olduğunu gösterir."}]},{"word":"نَذِيرٌ","root":"ن ذ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Uyarıcı, korkutucu, peygamber.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nezîr' kelimesinin 'uyarıcı' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle peygamberler için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'نَذِيرٌ', kendilerine gönderilen ilahi elçiyi ve onun getirdiği uyarıyı ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'inzâr'ın, bir şeyin sonucundan korkutmak suretiyle uyarmak olduğunu söyler. 'Nezîr' ise bu uyarıyı yapan kişidir. Ayette, bu uyarıcının gelmesinin, onların daha önce ettikleri yemine rağmen olumsuz bir tepkiye yol açtığına dikkat çekilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nezîr' kavramının Kur'an'da 'müjdeleyici' (beşîr) kavramıyla birlikte kullanıldığını ve genellikle Allah'ın azabıyla uyaran peygamberleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, uyarıcının gelmesinin beklenen olumlu etkiyi yaratmadığı, aksine nefretlerini artırdığı vurgulanır."}]},{"word":"أَهْدَىٰ","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"En doğru yolda olan, en çok hidayete ermiş.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hidayet'in doğru yola iletmek anlamına geldiğini, 'ehdâ'nın ise 'ef'alü't-tafdîl' (üstünlük sıfatı) kalıbında 'en çok hidayete ermiş' veya 'en doğru yolda olan' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayette, müşriklerin kendilerine uyarıcı geldiğinde diğer ümmetlerden daha doğru yolda olacaklarına dair iddialarını yansıtır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hidayet'in genel olarak doğru yolu göstermek olduğunu, ancak 'ehdâ'nın bu yolun en mükemmel ve en üstün şeklini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanım, onların kendilerini diğer ümmetlerden üstün görme ve daha iyi bir yola girecekleri yönündeki iddialarını vurgular."}]},{"word":"نُفُورًا","root":"ن ف ر","rootLatin":"n-f-r","meaning":"Nefret, tiksinti, uzaklaşma, kaçınma.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nüfûr' kelimesinin bir şeyden tiksinerek uzaklaşmak, kaçınmak anlamına geldiğini belirtir. Ayette, uyarıcının gelmesinin onların hidayetini artırmak yerine, tam tersine ondan nefret etmelerini ve uzaklaşmalarını artırdığını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'nefr' kökünün bir şeyden ürkmek, kaçmak ve nefret etmek anlamlarına geldiğini açıklar. 'Nüfûr' ise bu kaçış ve nefret halinin şiddetini gösterir. Ayette, ilahi uyarıya karşı gösterilen aşırı olumsuz tepkiyi ve uzaklaşmayı vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nüfûr' kelimesinin Kur'an'da genellikle hakikatten yüz çevirme, ondan tiksinme ve uzaklaşma bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, müşriklerin uyarıcıya karşı gösterdikleri direnci ve imandan kaçınma eğilimlerini açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","tebligh","hidayet-dalalet","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَقْسَمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-س-م","rootLatin":"q-s-m","lemma":"أَقْسَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yemin ettiler"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":3,"surface":"جَهْدَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-ه-د","rootLatin":"j-h-d","lemma":"جَهْد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb (veya mef'ûl-i mutlakın yerine geçen masdar)","gloss":"bütün güçleriyle"},{"position":4,"surface":"أَيْمَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-م-ن","rootLatin":"y-m-n","lemma":"يَمِين","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr","gender":"Müennes","number":"Cemi"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yeminleri"},{"position":4,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":5,"surface":"لَئِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَئِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":6,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-أ","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gelirse"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onlara"},{"position":7,"surface":"نَذِيرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"نَذِير","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû","gender":"Müzekker","number":"Müfred"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir uyarıcı"},{"position":8,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Te'kîd harfi olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":8,"surface":"يَكُونُنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nûn-i Te'kîd ile bitiştiği için mebnî","gloss":"olacaklardır"},{"position":9,"surface":"أَهْدَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"أَهْدَى","form":"Ef'al","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb","gender":"Müzekker","number":"Müfred"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"daha doğru yolda olan"},{"position":10,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":11,"surface":"إِحْدَى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"إِحْدَى","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr","gender":"Müennes","number":"Müfred"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"biri"},{"position":12,"surface":"ٱلْأُمَمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-م","rootLatin":"a-m-m","lemma":"أُمَّة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr","gender":"Müennes","number":"Cemi"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ümmetlerin"},{"position":13,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"fakat"},{"position":13,"surface":"لَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"ne zaman ki"},{"position":14,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-أ","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":14,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onlara"},{"position":15,"surface":"نَذِيرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"نَذِير","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû","gender":"Müzekker","number":"Müfred"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir uyarıcı"},{"position":16,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"artırmadı"},{"position":17,"surface":"زَادَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ز-ي-د","rootLatin":"z-y-d","lemma":"زَادَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"artırdı"},{"position":17,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":18,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisnâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"İstisnâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":19,"surface":"نُفُورًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ف-ر","rootLatin":"n-f-r","lemma":"نُفُور","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb","gender":"Müzekker","number":"Müfred"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nefretlerini"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Fâtır Sûresi** · *35/42*
- **Fâtır Sûresi** · *35/42*
- **Fâtır Sûresi** · *35/42*
- **Fâtır Sûresi** · *35/42*
- **Cem'o ve Fark'o** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/42*
- **Cem'o ve Fark'o** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/42*
- **Cem'o ve Fark'o** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/42*
- **Cem'o ve Fark'o** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/42*
- **Cem'o ve Fark'o** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/42*
- **Cem'o ve Fark'o** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/42*