# Fâtır Sûresi, 5. Âyet (35:5)

> يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّ ۖ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا ۖ وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِٱللَّهِ ٱلْغَرُورُ

*Yâ eyyuhâ-nnâsu inne va'da(A)llâhi hakk(un)(s) felâ teġurrannekumu-lhayâtu-ddunyâ(s) velâ yeġurrannekum bi(A)llâhi-lġarûr(u)*

**Meal (Diyanet):** Ey insanlar! Şüphesiz Allah'ın vaadi gerçektir. Sakın dünya hayatı sizi aldatmasın. Sakın çok aldatıcı (şeytan), Allah hakkında sizi aldatmasın.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/35/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fâtır Suresi 5. ayet, insanları Allah'ın vaadinin gerçekliği konusunda uyarırken, dünya hayatının geçiciliğine ve şeytanın aldatıcılığına karşı dikkatli olmaya çağırır. Ayet, 'vaad', 'hak', 'hayat', 'dünya' ve 'ğarûr' gibi temel kavramlar üzerinden bu uyarıyı dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"وَعْدَ","root":"و ع د","rootLatin":"v-a-d","meaning":"Allah'ın insanlara ahiretteki mükafat veya ceza ile ilgili kesin ve gerçekleşecek olan sözü.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Va'd (وعد), hayır ve şer için kullanılan bir kelimedir. Ancak Kur'an'da genellikle hayır için kullanılırken, vaîd (وعيد) şer için kullanılır. Bu ayetteki 'va'd', Allah'ın ahiret ve hesap günü ile ilgili kesin ve gerçekleşecek olan sözünü ifade eder. İnsanların bu söze iman etmeleri gerektiği vurgulanır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Va'd, bir şeyi yapacağına dair verilen sözdür. Allah Teâlâ'nın va'di, O'nun kudret ve ilmiyle sabit olup, gerçekleşmesi kaçınılmazdır. Ayetteki 'va'd', Allah'ın kıyamet, haşir ve hesap gibi konulardaki kesin hükmünü ve bu hükümlerin mutlak surette vuku bulacağını bildirir."}]},{"word":"حَقٌّ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Allah'ın vaadinin şüphe götürmez, kesin ve gerçek olduğu.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hak (حق), doğru, sabit ve gerçekleşmesi kesin olan şeydir. Bu ayette 'Allah'ın va'di haktır' ifadesi, O'nun sözünün asla değişmeyeceğini, vaad ettiği şeylerin mutlaka vuku bulacağını ve bunda hiçbir şüphe olmadığını belirtir. Bu, insanlara güven ve itimat telkin eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hak, varlığı sabit olan, doğru ve gerçeğe uygun olan demektir. Allah'ın va'dinin 'hak' olması, O'nun sözünün yalan veya boş olmadığını, aksine mutlak surette gerçekleşeceğini ve bu konuda hiçbir tereddüde yer olmadığını ifade eder. Bu, imanın temelini oluşturan bir hakikattir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'hak' kavramı, genellikle ilahi gerçekliği, değişmez ve mutlak doğruyu ifade eder. Bu ayette 'Allah'ın va'di haktır' ifadesi, Allah'ın sözünün kozmik düzenin bir parçası olduğunu, O'nun vaadinin evrensel bir yasa gibi kesin ve kaçınılmaz olduğunu vurgular. Bu, dünya hayatının geçiciliği karşısında ahiret gerçeğinin mutlaklığını ortaya koyar."}]},{"word":"تَغُرَّنَّكُمُ","root":"غ ر ر","rootLatin":"ğ-r-r","meaning":"Sizi aldatmasın, yanıltmasın, boş ümitlere sevk etmesin.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ğarr (غرّ), bir şeyi olduğundan farklı göstermek, aldatmak, yanıltmaktır. Ayetteki 'felâ teğurrannekum' ifadesi, dünya hayatının cazibesinin insanları ahiret gerçeğinden uzaklaştırmaması, geçici heveslere kapılıp kalıcı olanı unutmamaları konusunda şiddetli bir uyarıdır. Dünya, insanı aldatıcı bir süs olarak sunulur."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Ğarûr (غرور), aldatma, yanıltma ve boş ümit verme anlamlarına gelir. Fiil olarak 'teğurrannekum', dünya hayatının insanları geçici zevkleriyle meşgul edip, asıl hedeflerinden saptırmaması gerektiğini ifade eder. Bu, dünya malına ve makamına aşırı düşkünlüğün tehlikesine işaret eder."}]},{"word":"ٱلْحَيَوٰةُ","root":"ح ي ي","rootLatin":"h-y-y","meaning":"Canlılık, varoluş, dünya üzerindeki yaşam süreci.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hayat (حياة), canlanma, var olma ve canlılık halidir. Kur'an'da hem bu dünya hayatı hem de ahiret hayatı için kullanılır. Bu ayette 'el-hayâtü'd-dünyâ' (dünya hayatı) olarak geçmesi, onun geçici, fani ve aldatıcı yönüne vurgu yapar. İnsanların bu hayatın cazibesine kapılmaması gerektiği belirtilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hayat kelimesi, Kur'an'da genellikle varoluşun ve canlılığın temelini ifade eder. 'Dünya hayatı' bağlamında kullanıldığında ise, bu yaşamın sınırlı süresi, geçiciliği ve ahiret hayatına göre değersizliği ön plana çıkarılır. Ayet, dünya hayatının aldatıcı yönüne karşı bir uyarı niteliğindedir."}]},{"word":"ٱلدُّنْيَا","root":"د ن و","rootLatin":"d-n-v","meaning":"En yakın, aşağı, dünya hayatı.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Dünya (دنيا), 'ednâ' (en yakın, en aşağı) kelimesinden türemiştir. Bu ayette 'el-hayâtü'd-dünyâ' olarak geçmesi, bu hayatın ahiret hayatına göre daha aşağı ve değersiz olduğunu, aynı zamanda insana en yakın olan, hemen ulaşılabilecek olanı ifade ettiğini gösterir. Bu yakınlık ve aşağılık, onun aldatıcılığını artırır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'dünya' kavramı, genellikle geçici, fani ve aldatıcı olanı temsil eder. Ahiret ile zıt bir konumda yer alır. Bu ayette 'dünya hayatı'nın insanları aldatmaması uyarısı, dünya nimetlerine aşırı bağlanmanın, ahiret için hazırlık yapmayı engellemesi tehlikesine işaret eder. Dünya, bir imtihan yeri olarak görülür."}]},{"word":"ٱلْغَرُورُ","root":"غ ر ر","rootLatin":"ğ-r-r","meaning":"Aldatıcı, yanıltıcı, şeytan.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğarûr (غرور), çok aldatan, hile yapan demektir. Bu ayette 'el-ğarûr' kelimesiyle kastedilen, insanları Allah'ın emirlerinden ve ahiret gerçeğinden uzaklaştıran şeytandır. Şeytan, insanları boş ümitlerle, Allah'ın affına güvenerek günah işlemeye teşvik ederek aldatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğarûr, mübalağa sigası olup, çok aldatan anlamına gelir. Kur'an'da bu kelime genellikle şeytan için kullanılır. Şeytan, insanları Allah'ın rahmetine güvendirerek veya dünya nimetleriyle oyalayarak aldatır. Ayet, şeytanın bu aldatıcı yönüne karşı insanları uyarır ve ona kanmamaları gerektiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ğarûr, aldatma ve yanıltma eylemini sürekli yapan varlıktır. Ayetteki 'el-ğarûr' ile şeytan kastedilir. Şeytan, insanları Allah'ın affına güvenerek günah işlemeye sevk eder, böylece onları doğru yoldan saptırır. Bu, şeytanın insanlara karşı kullandığı en tehlikeli hilelerden biridir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dunya-ahiret-dengesi","seytan-vesvese","iman","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Yâ eyyuhâ"},{"position":2,"translit":"n-nâsu"},{"position":3,"translit":"inne"},{"position":4,"translit":"va'da"},{"position":5,"translit":"(A)llâhi"},{"position":6,"translit":"hakk(un)(s)"},{"position":7,"translit":"felâ"},{"position":8,"translit":"teġurrannekumu"},{"position":9,"translit":"l-hayâtu"},{"position":10,"translit":"d-dunyâ(s)"},{"position":11,"translit":"velâ"},{"position":12,"translit":"yeġurrannekum"},{"position":13,"translit":"bi(A)llâhi"},{"position":14,"translit":"l-ġarûr(u)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nidâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"ٱلنَّاسُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Cins","root":"ا-ن-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için merfû (lafzen merfû, mahallen mansûb)","gloss":"insanlar","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Bedel"},{"position":3,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":4,"surface":"وَعْدَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-'-d","lemma":"وَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"sözü","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"حَقٌّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"gerçektir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":7,"surface":"فَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde aldatmasın","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"تَغُرَّنَّكُمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ر-ر","rootLatin":"gh-r-r","lemma":"غَرَّ","form":"Fa'ala","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nehiy lâmı ve te'kid nûnu ile mebnî","gloss":"sizi aldatmasın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":8,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":9,"surface":"ٱلْحَيَوٰةُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"حَيَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"hayat","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":10,"surface":"ٱلدُّنْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"dünya","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":11,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve aldatmasın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":12,"surface":"يَغُرَّنَّكُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ر-ر","rootLatin":"gh-r-r","lemma":"غَرَّ","form":"Fa'ala","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nehiy lâmı ve te'kid nûnu ile mebnî","gloss":"sizi aldatmasın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":12,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":13,"surface":"بِٱللَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Allah ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":13,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":14,"surface":"ٱلْغَرُورُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"غ-ر-ر","rootLatin":"gh-r-r","lemma":"غَرُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"aldatıcı (şeytan)","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5. ÂYETLER*
- **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/5*
- **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/5*