# Fâtır Sûresi, 6. Âyet (35:6)

> إِنَّ ٱلشَّيْطَـٰنَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَٱتَّخِذُوهُ عَدُوًّا ۚ إِنَّمَا يَدْعُوا۟ حِزْبَهُۥ لِيَكُونُوا۟ مِنْ أَصْحَـٰبِ ٱلسَّعِيرِ

*İnne-şşeytâne lekum ‘aduvvun fetteḣiżûhu ‘aduvvâ(en)(c) innemâ yed'û hizbehu liyekûnû min ashâbi-ssa'îr(i)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz şeytan sizin için bir düşmandır. Öyle ise (siz de) onu düşman tanıyın. O, kendi taraftarlarını ancak alevli ateşe girecek kimselerden olmaya çağırır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/35/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Şeytan'ın insan için ebedi bir düşman olduğunu ve ona karşı düşmanca bir tavır takınılması gerektiğini vurgular. Şeytan'ın asıl amacının, kendi taraftarlarını cehennem azabına sürüklemek olduğu belirtilerek, bu düşmanlığın ciddiyeti ve sonuçları ortaya konulmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلشَّيْطَـٰنَ","root":"ش ط ن","rootLatin":"ş-ṭ-n","meaning":"İnsanları doğru yoldan saptıran, isyan eden ve kötülüğe çağıran varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şeytan kelimesinin 'şatane' kökünden geldiğini ve 'haktan uzaklaşmak, isyan etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, insanı Allah'ın yolundan saptıran, uzaklaştıran ve düşmanlık besleyen varlık olarak tanımlanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şeytan'ı, Kur'an'da Tanrı'ya karşı çıkan, insanı günaha teşvik eden ve ilahi iradeye muhalif bir güç olarak ele alır. Bu ayette, Şeytan'ın insan için mutlak bir düşman olduğu ve onun çağrısının felakete götürdüğü vurgulanır."}]},{"word":"عَدُوٌّ","root":"ع د و","rootLatin":"ʿ-d-v","meaning":"Karşıtlık, düşmanlık ve husumet besleyen taraf.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Adüvv kelimesinin 'udvân' kökünden geldiğini ve 'sınırı aşmak, zulmetmek' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayette, Şeytan'ın insanlara karşı haddi aşan, zarar vermeyi amaçlayan ve sürekli bir karşıtlık içinde olan bir düşman olduğunu ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Adüvv kelimesinin mecazi olarak 'karşıtlık' ve 'husumet' anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayette, Şeytan'ın insanlara karşı beslediği düşmanlığın gerçek ve sürekli olduğunu, bu nedenle ona karşı dikkatli olunması gerektiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Adüvv kelimesinin Kur'an'da genellikle 'karşıtlık, düşmanlık, muhalefet' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ayette, Şeytan'ın insanlara karşı açık ve net bir düşmanlık sergilediği, bu düşmanlığın görmezden gelinmemesi gerektiği mesajını verir."}]},{"word":"فَٱتَّخِذُوهُ","root":"أ خ ذ","rootLatin":"ʾ-ḫ-ḏ","meaning":"Onu düşman olarak kabul edin, benimseyin ve ona karşı düşmanca bir tavır alın.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İttihaz kelimesinin 'ahz' kökünden türediğini ve 'bir şeyi edinmek, benimsemek, kabul etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayette, Şeytan'ın düşmanlığını sadece bilmekle kalmayıp, onu aktif olarak düşman kabul edip ona göre davranma emrini içerir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İttihaz fiilinin burada 'bir şeyi bir sıfatla nitelemek ve ona göre muamele etmek' anlamında kullanıldığını açıklar. Yani, Şeytan'ı düşman olarak görüp ona karşı düşmanca bir tutum sergilemek, onun tuzaklarından korunmak için gerekli bir eylemdir."}]},{"word":"يَدْعُوا۟","root":"د ع و","rootLatin":"d-ʿ-v","meaning":"Çağırır, davet eder, teşvik eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Da'v kelimesinin 'çağırmak, davet etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayette, Şeytan'ın insanları kendi yoluna, yani cehenneme götürecek amellere çağırdığını, onları bu yönde teşvik ettiğini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Da'v fiilinin burada 'bir şeye yönlendirmek, teşvik etmek ve bir hedefe doğru sevk etmek' anlamında kullanıldığını açıklar. Şeytan'ın, kendi taraftarlarını cehennem azabına sürüklemek için aktif bir çağrı ve yönlendirme içinde olduğunu vurgular."}]},{"word":"حِزْبَهُۥ","root":"ح ز ب","rootLatin":"ḥ-z-b","meaning":"Kendi taraftarları, yandaşları ve grubu.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hizb kelimesinin 'bir araya gelmiş topluluk, grup' anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Şeytan'ın kendi ideolojisine uyan, onun peşinden giden ve onun çağrısına icabet eden kişilerden oluşan grubunu ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hizb kelimesinin 'bir görüş veya amaç etrafında toplanan cemaat' olarak tanımlandığını açıklar. Bu ayette, Şeytan'ın, kendisiyle aynı kötü amacı paylaşan ve onunla birlikte hareket eden yandaşlarını kastettiği belirtilir."}]},{"word":"ٱلسَّعِيرِ","root":"س ع ر","rootLatin":"s-ʿ-r","meaning":"Şiddetli bir şekilde yanan, alevli cehennem ateşi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sa'îr kelimesinin 'sa'ara' kökünden geldiğini ve 'ateşi tutuşturmak, alevlendirmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayette, cehennemin şiddetli, alevli ve yakıcı ateşini ifade eder ki bu, Şeytan'ın taraftarlarının varacağı son noktadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Sa'îr kelimesinin 'alevli ateş' anlamına geldiğini ve Kur'an'da cehennemin bir ismi olarak kullanıldığını açıklar. Bu ayette, Şeytan'ın çağrısına uyanların karşılaşacağı nihai ve korkunç azabı simgeler."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["seytan-vesvese","cehennem","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":2,"surface":"ٱلشَّيْطَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"sh-ṭ-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"şeytan","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":3,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":3,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"عَدُوٌّۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-د-و","rootLatin":"ʿ-d-w","lemma":"عَدُوّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"düşman","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":5,"surface":"فَٱتَّخِذُوهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":5,"surface":"ٱتَّخِذُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ا-خ-ذ","rootLatin":"ʾ-kh-dh","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"tutun","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":5,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"عَدُوًّا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-د-و","rootLatin":"ʿ-d-w","lemma":"عَدُوّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"düşman","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"إِنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"يَدْعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-ʿ-w","lemma":"دَعَا","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"çağırır","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"حِزْبَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ز-ب","rootLatin":"ḥ-z-b","lemma":"حِزْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"taraftarlarını","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":9,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":10,"surface":"لِيَكُونُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"olmaları için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"يَكُونُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i cer (lâm-ı ta'lil) ve gizli 'en' ile mansûb","gloss":"olsunlar","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs muzâri fiil"},{"position":11,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"أَصْحَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ح-ب","rootLatin":"ṣ-ḥ-b","lemma":"صَاحِب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sahipleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":13,"surface":"ٱلسَّعِيرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ع-ر","rootLatin":"s-ʿ-r","lemma":"سَعِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"alevli cehennem","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İnne"},{"position":2,"translit":"şşeytâne"},{"position":3,"translit":"lekum"},{"position":4,"translit":"‘aduvvun"},{"position":5,"translit":"fetteḣiżûhu"},{"position":6,"translit":"‘aduvvâ(en)(c)"},{"position":7,"translit":"innemâ"},{"position":8,"translit":"yed'û"},{"position":9,"translit":"hizbehu"},{"position":10,"translit":"liyekûnû"},{"position":11,"translit":"min"},{"position":12,"translit":"ashâbi"},{"position":13,"translit":"ssa'îr(i)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/6*
- **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *35/6*