# Fâtır Sûresi, 9. Âyet (35:9)

> وَٱللَّهُ ٱلَّذِىٓ أَرْسَلَ ٱلرِّيَـٰحَ فَتُثِيرُ سَحَابًا فَسُقْنَـٰهُ إِلَىٰ بَلَدٍ مَّيِّتٍ فَأَحْيَيْنَا بِهِ ٱلْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ كَذَٰلِكَ ٱلنُّشُورُ

*Ve(A)llâhu-lleżî ersele-rriyâha fetuśîru sehâben fesuknâhu ilâ beledin meyyitin feahyeynâ bihi-l-arda ba'de mevtihâ(c) keżâlike-nnuşûr(u)*

**Meal (Diyanet):** Allah, rüzgarları gönderendir. Onlar da bulutları hareket ettirir. Biz de bulutları ölü bir toprağa sürer ve onunla ölümünden sonra yeryüzünü diriltiriz. İşte ölümden sonra diriliş de böyledir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/35/9

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fâtır Suresi 9. ayet, Allah'ın kudretini rüzgarlar, bulutlar ve ölü toprağın diriltilmesi metaforu üzerinden açıklayarak, ahiret inancının temelini oluşturan yeniden diriliş (neşr) kavramına vurgu yapmaktadır. Ayet, tabiat olayları ile ilahi kudret arasındaki ilişkiyi dilbilimsel ve semantik derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"أَرْسَلَ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah'ın rüzgarları göndermesi, sevk etmesi ve görevlendirmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irsal' (أَرْسَلَ) kelimesini bir şeyi serbest bırakmak, salıvermek ve göndermek olarak açıklar. Ayetteki 'rüzgarları göndermek' ifadesi, Allah'ın rüzgarları belirli bir amaç için, yani bulutları hareket ettirmek üzere serbest bırakmasını ve sevk etmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'irsal' fiilinin mecazi olarak bir şeyi harekete geçirmek, sevk etmek anlamında kullanılabileceğini belirtir. Burada rüzgarların gönderilmesi, onların bulutları harekete geçirme görevini üstlenmesi olarak anlaşılmalıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'risale' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle ilahi bir görevlendirme ve mesaj iletme bağlamında kullanıldığını belirtir. 'Rüzgarların gönderilmesi' ifadesi, Allah'ın tabiat olaylarını belirli bir ilahi plan ve amaç doğrultusunda işlettiğini gösterir."}]},{"word":"الرِّيَاحَ","root":"ر و ح","rootLatin":"r-w-h","meaning":"Bulutları hareket ettiren ve yağmur getiren rüzgarlar anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'riyah' (çoğul) kelimesinin Kur'an'da genellikle rahmet ve hayır getiren rüzgarlar için kullanıldığını, 'rih' (tekil) kelimesinin ise azap ve şer rüzgarları için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'riyah' ifadesi, yağmur getiren ve toprağı dirilten hayırlı rüzgarları ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rih' kelimesinin hava akımı olduğunu ve 'riyah'ın ise bu akımların farklı yönlerden gelerek bulutları hareket ettirmesi durumunu ifade ettiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kudretiyle bulutları sevk eden çok yönlü rüzgarları vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'riyah' kelimesinin Kur'an'da genellikle olumlu bağlamlarda, rahmet ve bereketin habercisi olarak geçtiğini belirtir. Bu ayette de rüzgarların, ölü toprağı diriltme sürecinin başlangıcı olması bu olumlu anlamı pekiştirir."}]},{"word":"سَحَابًا","root":"س ح ب","rootLatin":"s-h-b","meaning":"Rüzgarlar tarafından sürüklenen ve yağmur taşıyan bulutlar anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sehab' kelimesinin gökyüzünde sürüklenen, hareket eden su buharı kütlesi olduğunu belirtir. Ayetteki 'sürüklenen bulutlar' ifadesi, rüzgarların etkisiyle hareket eden ve yağmur getiren bulutları tasvir eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sehab' kelimesinin 'çekmek, sürüklemek' anlamındaki 'sahb' kökünden geldiğini ve bulutların rüzgar tarafından sürüklenmesi nedeniyle bu ismi aldığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, bulutların pasif bir şekilde rüzgarın etkisiyle hareket ettiğini gösterir."}]},{"word":"مَّيِّتٍ","root":"م و ت","rootLatin":"m-w-t","meaning":"Kuraklık nedeniyle bitki örtüsünden yoksun kalmış, cansız ve verimsiz toprak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'meyyit' kelimesinin hem canlıların ölümü hem de cansız varlıkların işlevsiz hale gelmesi için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ölü belde' ifadesi, kuraklık nedeniyle bitki örtüsünden yoksun kalmış, verimsiz toprağı ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'mevt' kavramının sadece canlıların ruhunun bedenden ayrılması değil, aynı zamanda bir şeyin işlevini yitirmesi, cansız hale gelmesi anlamında da kullanıldığını açıklar. 'Ölü belde', yaşam belirtisi göstermeyen, kuraklıktan kavrulmuş toprağı simgeler."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mevt' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel ölümü değil, aynı zamanda manevi ve sembolik ölümü de ifade ettiğini belirtir. 'Ölü toprak' metaforu, yeniden dirilişin (neşr) mümkün ve Allah'ın kudretinin bir göstergesi olduğunu vurgular."}]},{"word":"فَأَحْيَيْنَا","root":"ح ي ي","rootLatin":"h-y-y","meaning":"Allah'ın yağmurla ölü toprağa yeniden hayat vermesi, bitki örtüsünü canlandırması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ihya' (أَحْيَيْنَا) fiilinin bir şeye hayat vermek, canlandırmak anlamına geldiğini ve hem fiziksel hem de manevi dirilişi kapsadığını belirtir. Ayetteki kullanımı, yağmur suyuyla kurak toprağın bitkilerle yeşermesini, yani fiziksel dirilişi ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ihya' fiilinin Kur'an'da genellikle Allah'ın kudretinin bir tezahürü olarak, cansız varlıklara hayat vermesi bağlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayette, ölü toprağın yağmurla canlanması, Allah'ın ahirette insanları diriltme kudretine bir delil olarak sunulur."}]},{"word":"النُّشُورُ","root":"ن ش ر","rootLatin":"n-ş-r","meaning":"Ölümden sonra yeniden diriltilme, kabirlerden kalkıp toplanma anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'neşr' kelimesinin bir şeyi yaymak, dağıtmak ve toplamak anlamlarına geldiğini belirtir. 'Nüşûr' ise ölümden sonra insanların kabirlerinden kalkıp toplanması, yani yeniden diriliş anlamında kullanılır. Ayetteki 'işte nüşûr da böyledir' ifadesi, ölü toprağın diriltilmesi ile ahiretteki diriliş arasında bir kıyaslama yapar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'neşr' kökünün bir şeyi açmak, yaymak ve dağıtmak anlamlarını taşıdığını, 'nüşûr'un ise özellikle ölümden sonraki diriliş ve toplanma hali için kullanıldığını ifade eder. Bu, Allah'ın kudretinin ölüleri diriltip yayması ve bir araya getirmesi anlamına gelir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'neşr' kavramının Kur'an'da ahiret inancının temel direklerinden biri olduğunu ve genellikle 'ba's' (yeniden diriltme) ile eş anlamlı kullanıldığını belirtir. Ölü toprağın diriltilmesi, 'nüşûr'un somut bir örneği olarak sunularak, ahiret inancının akla uygunluğu vurgulanır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","dirilis","yaratilis","rizik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Allah kelimesinin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"o ki"},{"position":3,"surface":"أَرْسَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"إِرْسَال","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gönderdi"},{"position":4,"surface":"ٱلرِّيَـٰحَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-و-ح","rootLatin":"r-w-h","lemma":"رِيح","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"rüzgarları"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":5,"surface":"تُثِيرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ث-و-ر","rootLatin":"th-w-r","lemma":"إِثَارَة","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"harekete geçirir"},{"position":6,"surface":"سَحَابًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ح-ب","rootLatin":"s-h-b","lemma":"سَحَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bulutları"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":7,"surface":"سُقْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ق","rootLatin":"s-w-q","lemma":"سَوْق","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sürdük"},{"position":7,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"onu"},{"position":8,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a"},{"position":9,"surface":"بَلَدٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ل-د","rootLatin":"b-l-d","lemma":"بَلَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir beldeye"},{"position":10,"surface":"مَّيِّتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-w-t","lemma":"مَيِّت","form":"Fey'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"ölü"},{"position":11,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":11,"surface":"أَحْيَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"إِحْيَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dirilttik"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":12,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"onunla"},{"position":13,"surface":"ٱلْأَرْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yeryüzünü"},{"position":14,"surface":"بَعْدَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"sonra"},{"position":15,"surface":"مَوْتِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-w-t","lemma":"مَوْت","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ölümünden"},{"position":15,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"onun"},{"position":16,"surface":"كَذَٰلِكَ","pos":"harf","posDetail":"İşaret İsmi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber-i mukaddem olduğu için merfû mahalde mebnî","gloss":"işte böyle"},{"position":17,"surface":"ٱلنُّشُورُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ش-ر","rootLatin":"n-sh-r","lemma":"نُشُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"diriliş"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kâf Sûresi** · *35/9*
- **Fâtır Sûresi** · *35/9*
- **Fâtır Sûresi** · *35/9*
- **Fâtır Sûresi** · *35/9*
- **Kelime-i Ya'kûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *35/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *35/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *35/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *35/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *35/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *35/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *35/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *35/9*