# Yâsîn Sûresi, 11. Âyet (36:11) > إِنَّمَا تُنذِرُ مَنِ ٱتَّبَعَ ٱلذِّكْرَ وَخَشِىَ ٱلرَّحْمَـٰنَ بِٱلْغَيْبِ ۖ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَأَجْرٍ كَرِيمٍ *İnnemâ tunżiru meni-ttebe'a-żżikra veḣaşiye-rrahmâne bilġayb(i)(s) febeşşirhu bimaġfiratin veecrin kerîm(in)* **Meal (Diyanet):** Sen ancak Zikr'e (Kur'an'a) uyanı ve görmediği halde Rahman'dan korkan kimseyi uyarırsın. İşte onu bir bağışlanma ve güzel bir mükafatla müjdele. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/11 --- ## Tefsir {"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Yâsîn Suresi 11. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nإِنَّمَا تُنْذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ وَخَشِيَ الرَّحْمَٰنَ بِالْغَيْبِ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَأَجْرٍ كَرِيمٍ — Sen ancak Zikr'e tâbi olan ve görmeden Rahmân'dan haşyet duyan kimseyi uyarabilirsin. İşte onu mağfiret ve kerîm bir ecirle müjdele.\n\nBu âyet, uyarının fayda verdiği insan tipini tanımlar. İki vasıf: ذِكْر (Zikr — Kur'ân veya genel mânâda Allah'ı hatırlama) e ittibâ etmek ve بِالْغَيْبِ (bi'l-ğayb — görmeden) Rahmân'dan haşyet duymak. Nitekim Mülk 12'de de aynı ifade geçmişti — 'Rablerinden gıyâbında korkanlar.'\n\nDikkat et ki âyet 'inzâr' (uyarı) ile başlayıp 'büşrâ' (müjde) ile bitiyor. Mü'mine uyarı bile müjdeye dönüşür — çünkü uyarıyı dinleyen kurtulur.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"İttebae'z-zikr — Zikr'e tâbi olan. Zikir, sadece tesbih çekmek değildir. Kur'ân'a tâbi olmak, ilâhî emirlere uymak, her hâlde Allah'ı hatırlamak — hepsi zikirdir. Ve 'bi'l-ğayb' — görmeden haşyet duymak. Bu, îmanın en saf hâlidir. Gördükten sonra herkes korkar — görmeden korkan, gerçek mü'mindir.\"*\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nŞeyh-i Ekber'in nazarında 'ecrin kerîm' (kerîm ecir) ifadesindeki 'kerîm' sıfatı, mükâfatın sadece büyük değil, aynı zamanda asil, zarif ve lütufkâr olduğunu gösterir. Allah'ın vereceği ecir, hesaba gelmez — 'kerîm' kelimesi, cömertliğin sınırsızlığına işaret eder.\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Bu âyet, senin portrendir. Sen, Zikr'e tâbi olan ve Rahmân'dan haşyet duyan kişisin — ya da öyle olmalısın. İttibâ ve haşyet — iki kanat. Biriyle amel edersin, diğeriyle korkarsın. İkisi birlikte seni cennete uçurur.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, bizi Zikr'ine tâbi olan, Senden gıyâbında haşyet duyan kullarından eyle. Mağfiretinle sar, kerîm ecrinle mükâfatlandır.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât","Muhyiddin İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye"]} ## Kelime Tahlili {"summary":"Ancak Kur'ân'a tâbî olan ve gaybda Rahmân'dan korkan kimse uyarıdan fayda görür. İttibâ ve haşyet kavramları îmanın iki temel ayağını oluşturur.","keyConcepts":[{"word":"ٱتَّبَعَ","root":"ت ب ع","rootLatin":"T-B-A","meaning":"Ardından gitmek, tâbî olmak; Kur'ân'ın rehberliğine bilinçli olarak bağlanmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"İttibâ, salt taklitten farklıdır: bilen ve anlayan bir iradenin rehbere tâbî olmasıdır. Kur'ân'a ittibâ hem ilim hem amel gerektirir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İttibâ ile iktidâ arasındaki fark: İttibâ, genel anlamda ardından gitmektir; iktidâ ise davranışta örnek almaktır. Burada ittibâ kullanılması, Kur'ân'ın tüm boyutlarıyla kabulünü ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'ân'da ittibâ, pasif bir kabul değil, aktif ve irâdî bir bağlanma eylemidir. Önceki ayette inkârcıların sevâ hâli tasvir edildikten sonra burada ittibâ'nın gelmesi, hakikî îmanın bilinçli tercih olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلذِّكْرَ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"Ẕ-K-R","meaning":"Zikir, hatırlatma; burada Kur'ân'ın kendisi kastedilir — hem hatırlatan hem hatırlanan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Zikr'in iki boyutu vardır: kalpte saklanan bilgiyi yeniden canlandırmak (tezekkür) ve o bilgiyi dilde ifade etmek. Kur'ân'a 'zikr' denilmesi, insanın fıtratında zaten mevcut olan hakikati uyandırmasındandır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kur'ân'ın isimlerinden biri 'ez-Zikr'dir. Bu isim Kur'ân'ın gaflet perdesini kaldırıp insanı aslına döndüren bir hatırlatma olduğuna işaret eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Zikr kökü hem hafıza hem şeref anlamı taşır. Kur'ân'a zikr denilmesi, onun hem hatırlatan hem de şeref veren bir kitap olmasındandır."}]},{"word":"خَشِىَ","root":"خ ش ي","rootLatin":"H-Ş-Y","meaning":"Haşyet; bilgiye dayalı derin korku ve saygı. Sıradan korkudan farklı olarak mârifetten doğar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Haşyet, havftan farklıdır: havf gelecekte olabilecek bir kötülükten korkmak iken, haşyet korkulan varlığın azametini bilmekten doğar. Bu yüzden 'Allah'tan ancak âlimler haşyet duyar' buyurulmuştur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Havf, haşyet, rehbet ve heybet arasında derece farkı vardır. Haşyet en üstünüdür çünkü ilme dayanır. Gaybda haşyet duymak, ilâhî murâkabenin en samimi tezahürüdür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Haşyet kavramı Kur'ân'ın ahlak sisteminde merkezî bir yere sahiptir. İnsanın görünmediği yerde bile Allah'a karşı saygılı olması, takvânın özüdür."}]},{"word":"بِٱلْغَيْبِ","root":"غ ي ب","rootLatin":"Ğ-Y-B","meaning":"Gayb; duyularla idrak edilemeyen, görünmeyen âlem. Burada 'gaybda' ifadesi, insanların görmediği yerde de Allah'tan korkmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Gayb, duyulardan ve akıldan gizli olan şeydir. Kur'ân'da iki kullanımı vardır: mutlak gayb (Allah'ın bilgisi) ve izâfî gayb (insanın görmediği). Burada ikinci anlamdadır — kimsenin görmediği yerde de haşyet duymak."},{"author":"Hilmi Ziya Ülken","work":"İslâm Düşüncesine Giriş","detail":"Gayba îman, İslâm epistemolojisinin temel taşıdır. Görünenle yetinmeyip görünmeyene îman etmek, insanı salt maddeden yücelten unsurdur."}]}]} ## Tefsir {"topics":["vahiy-kuran","takva","gayb","ahiret-mukafat"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"إِنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak"},{"position":2,"surface":"تُنذِرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"أَنْذَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"uyarırsın"},{"position":3,"surface":"مَنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih konumunda olduğu için mahallen mansûb","gloss":"kimseyi"},{"position":4,"surface":"ٱتَّبَعَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-ʿ","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için fetha üzere mebnî","gloss":"uydu"},{"position":5,"surface":"ٱلذِّكْرَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذِكْر","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"zikri/Kur'an'ı"},{"position":6,"surface":"وَخَشِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ش-ي","rootLatin":"kh-sh-y","lemma":"خَشِيَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için fetha üzere mebnî","gloss":"ve korktu"},{"position":7,"surface":"ٱلرَّحْمَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-ḥ-m","lemma":"رَحْمَٰن","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rahman'dan"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":8,"surface":"ٱلْغَيْبِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"غ-ي-ب","rootLatin":"gh-y-b","lemma":"غَيْب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gaybda/görmediği halde"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde"},{"position":9,"surface":"بَشِّرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ب-ش-ر","rootLatin":"b-sh-r","lemma":"بَشَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için sükûn üzere mebnî","gloss":"müjdele"},{"position":9,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih konumunda olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":10,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":10,"surface":"مَغْفِرَةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"مَغْفِرَة","form":"Mif'ale","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir bağışlanma"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"أَجْرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-ج-ر","rootLatin":"a-j-r","lemma":"أَجْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"bir ecir"},{"position":12,"surface":"كَرِيمٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ك-ر-م","rootLatin":"k-r-m","lemma":"كَرِيم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"cömert/değerli"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36. sure 11. ayette* - **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36. sure 11. ayette* - **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/11* - **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/11* - **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/11* - **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/11*