# Yâsîn Sûresi, 29. Âyet (36:29)

> إِن كَانَتْ إِلَّا صَيْحَةً وَٰحِدَةً فَإِذَا هُمْ خَـٰمِدُونَ

*İn kânet illâ sayhaten vâhideten fe-iżâ hum ḣâmidûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Sadece korkunç bir ses oldu. Bir anda sönüp gittiler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/29

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yâsîn Suresi'nin 29. ayeti, helak olan kavimlerin akıbetini tasvir ederken, ilahi müdahalenin ani ve kesinliğini vurgulamaktadır. Ayet, tek bir sesin yıkıcı gücünü ve bu gücün karşısında insanların çaresizliğini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"صَيْحَةً","root":"ص ي ح","rootLatin":"s-y-h","meaning":"Ayette, helak edici, ani ve şiddetli bir ses veya çığlık anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sayha' kelimesini 'yüksek sesle bağırmak' olarak tanımlar ve Kur'an'da genellikle helak edici bir ses, bir azap çığlığı olarak geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'sayha', kavmin helakine sebep olan ilahi bir emri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sayha'nın burada mecazi olarak 'azap' anlamına geldiğini ifade eder. Tek bir çığlık, Allah'ın azabının ne kadar ani ve etkili olduğunu gösteren bir benzetmedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sayha' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi bir müdahale ile gelen ani ve yıkıcı bir sonu ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'sayha', önceki kavimlerin helakinde görülen ani ve kaçınılmaz ilahi cezayı temsil eder."}]},{"word":"وَٰحِدَةً","root":"و ح د","rootLatin":"v-h-d","meaning":"Ayette, 'tek' veya 'biricik' anlamında olup, çığlığın şiddetini ve tekrarına gerek kalmadan yıkıcı etkisini vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vâhid' kelimesini 'tek, eşi benzeri olmayan' olarak açıklar. Bu ayette 'sayha' kelimesini niteleyerek, o çığlığın tek bir defa vuku bulmasının helak için yeterli olduğunu, başka bir şeye ihtiyaç duyulmadığını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'vâhid'in bir şeyin tekliğini ve benzersizliğini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'vâhide', ilahi azabın tek bir vuruşla tüm kavmi yok etme gücünü vurgular."}]},{"word":"خَـٰمِدُونَ","root":"خ م د","rootLatin":"h-m-d","meaning":"Ayette, 'sönmüş, ölmüş, hareketsiz kalmış' anlamında olup, helak olan kavmin cansız ve yok olmuş halini tasvir eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hamidûn' kelimesini 'ateşin sönmesi gibi ölmüşler, hareketsiz kalmışlar' olarak açıklar. Bu ayette, tek bir çığlık sonrası kavmin tamamen yok oluşunu, sanki bir ateşin sönmesi gibi aniden ve tamamen durmasını ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'humûd' kelimesinin 'ateşin sönmesi' anlamına geldiğini ve burada mecazi olarak 'ölmek, yok olmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'hâmidûn', kavmin canlılıklarını tamamen yitirip cansız bir yığın haline gelmesini anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hamd' kökünün 'sönmek, durulmak' anlamlarını taşıdığını ve Kur'an'da genellikle canlılığın sona ermesi, yok oluşu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, ilahi azabın ardından kavmin tüm varlığının sona erdiğini, adeta bir ateşin sönmesi gibi sessiz ve hareketsiz kaldığını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","kiyamet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"كَانَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":3,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak"},{"position":4,"surface":"صَيْحَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-ي-ح","rootLatin":"s-y-h","lemma":"صَيْحَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"çığlık"},{"position":5,"surface":"وَاحِدَةً","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَاحِدَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"tek"},{"position":6,"surface":"فَإِذَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Harf-i Müfâcee","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَإِذَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"hemen, aniden"},{"position":7,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahallinde mebnî","gloss":"onlar"},{"position":8,"surface":"خَامِدُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-م-د","rootLatin":"ḫ-m-d","lemma":"خَامِد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"sönmüşler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/29*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/29*