# Yâsîn Sûresi, 36. Âyet (36:36)

> سُبْحَـٰنَ ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلْأَزْوَٰجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنۢبِتُ ٱلْأَرْضُ وَمِنْ أَنفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا يَعْلَمُونَ

*Subhâne-lleżî ḣaleka-l-ezvâce kullehâ mimmâ tunbitu-l-ardu vemin enfusihim vemimmâ lâ ya'lemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Yerin bitirdiği şeylerden, insanların kendilerinden ve (daha) bilemedikleri (nice) şeylerden, bütün çiftleri yaratanın şanı yücedir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/36

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yâsîn Suresi 36. ayet, Allah'ın yaratma kudretini ve evrendeki çiftler prensibini vurgular. Ayet, yaratılışın çeşitliliğini ve bilinmeyen yönlerini 'çiftler' kavramı üzerinden ele alarak, Allah'ın yüceliğini ve benzersizliğini ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"سُبْحَـٰنَ","root":"س ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ı her türlü eksiklikten ve noksanlıktan tenzih etme, O'nun yüceliğini ve kemalini ifade etme.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tesbih' kelimesinin kökeninin hızlı hareket etmekten geldiğini belirtir ve Allah'ı tesbih etmenin, O'nu noksan sıfatlardan uzak tutmak ve kemal sıfatlarıyla anmak olduğunu ifade eder. Ayetteki 'Sübhâne', Allah'ın yaratmadaki eşsiz kudretini ve hikmetini vurgulayarak O'nu her türlü acizlikten tenzih eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'tesbih'in Allah'ı layık olmayan şeylerden uzak tutmak ve O'nu yüceltmek anlamına geldiğini açıklar. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın 'çiftler' yaratmasındaki mükemmelliği karşısında O'nun her türlü eksiklikten münezzeh olduğunu beyan eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sübhân' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın mutlak aşkınlığını ve benzersizliğini ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayette, yaratılışın çeşitliliği ve bilinmeyen yönleri karşısında Allah'ın yüceliğini ve kudretini vurgulayarak, O'nun yaratmadaki eşsizliğini ortaya koyar."}]},{"word":"خَلَقَ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Yoktan var etmek, bir şeyi belirli bir ölçü ve düzen içinde meydana getirmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'halk' kelimesinin başlangıçta bir şeyi ölçü ve takdirle yapmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'halaka', Allah'ın evrendeki her şeyi, özellikle de 'çiftleri', belirli bir düzen ve hikmetle yarattığını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk'ın iki anlama geldiğini söyler: birincisi, bir şeyi takdir etmek (ölçmek); ikincisi, takdir ettiği şeyi icat etmek (yaratmak). Bu ayetteki 'halaka', Allah'ın yerin yetiştirdiklerinden, insanlardan ve bilinmeyenlerden çiftler yaratmasını, yani onları yoktan var etmesini ve belirli bir düzene koymasını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'halk' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın mutlak yaratma gücünü ve kudretini ifade ettiğini vurgular. Ayetteki 'halaka', Allah'ın evrendeki tüm varlıkları, özellikle de 'çiftler' prensibiyle, benzersiz bir şekilde ve tam bir kontrolle yarattığını gösterir."}]},{"word":"ٱلْأَزْوَٰجَ","root":"ز و ج","rootLatin":"z-v-c","meaning":"Birbirini tamamlayan, karşıt veya benzer iki şeyden oluşan çiftler; türler ve çeşitler.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ezvâc' kelimesinin Kur'an'da 'türler' ve 'çeşitler' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, yerin bitkilerinden, insanlardan ve bilinmeyenlerden yaratılan her şeyin bir çift, bir tür veya bir çeşitlilik içinde olduğunu ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zevc' kelimesinin hem erkek ve dişi gibi karşıt çiftleri, hem de birbiriyle uyumlu ve benzer şeyleri ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'el-ezvâc', yaratılıştaki ikiliği, çeşitliliği ve her şeyin bir eşi veya benzeri olduğunu, bu sayede hayatın devamlılığını ve dengesini sağladığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zevc' kavramının Kur'an'da sadece biyolojik çiftleşmeyi değil, aynı zamanda evrendeki her şeyin bir karşıtının veya tamamlayıcısının olduğunu ifade eden kozmik bir prensibi de kapsadığını belirtir. Bu ayetteki 'el-ezvâc', Allah'ın yaratılışındaki bu evrensel çiftler prensibini, yani her şeyin bir eşi veya türü olduğunu ve bu sayede varoluşun devam ettiğini gösterir."}]},{"word":"تُنۢبِتُ","root":"ن ب ت","rootLatin":"n-b-t","meaning":"Bitki bitirmek, yerden filizlenip büyümek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'nebt' kelimesinin yerden çıkan ve büyüyen her şeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'tünbitü', toprağın Allah'ın emriyle çeşitli bitkileri ve ürünleri filizlendirip büyütmesini, bu bitkilerin de 'çiftler' halinde yaratıldığını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nebt'in yerden çıkan ve büyüyen her şey için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'tünbitü'l-ardu', toprağın Allah'ın kudretiyle çeşitli bitkileri ve mahsulleri yetiştirmesini, bu yetiştirilenlerin de 'çiftler' halinde olduğunu ve Allah'ın yaratma sanatının bir göstergesi olduğunu belirtir."}]},{"word":"يَعْلَمُونَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilmek, idrak etmek, bilgi sahibi olmak.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn, 'ilm'in bir şeyi olduğu gibi idrak etmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'lâ ya'lemûn', insanların henüz bilgi sahibi olmadığı, idrak edemediği veya keşfedemediği varlıkları ve yaratılış biçimlerini ifade eder. Bu, Allah'ın bilgisinin sınırsızlığını ve yaratılışın derinliğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ilm'i bir şeyin hakikatini kavramak olarak tanımlar. Ayetteki 'mimmâ lâ ya'lemûn', insanların henüz bilmediği, keşfedemediği veya idrak edemediği nice çiftlerin ve yaratılış sırlarının varlığına işaret eder, böylece Allah'ın ilminin ve kudretinin sonsuzluğunu ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilm' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın mutlak ve kuşatıcı bilgisi bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'lâ ya'lemûn', insan bilgisinin sınırlılığına karşılık, Allah'ın yaratılışındaki bilinmeyen ve keşfedilmeyi bekleyen sonsuz çeşitliliğe ve hikmete dikkat çeker."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","tabiat-ayetleri","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"سُبْحَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سُبْحَان","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"münezzehtir"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"o kimse ki"},{"position":3,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَزْوَٰجَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-و-ج","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"çiftleri"},{"position":5,"surface":"كُلَّهَا","pos":"isim","posDetail":"Müekked","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Müekked olduğu için mansûb","gloss":"hepsini"},{"position":5,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":6,"surface":"مِمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":6,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":7,"surface":"تُنۢبِتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ب-ت","rootLatin":"n-b-t","lemma":"أَنْبَتَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yetiştirir"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَرْضُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"yer"},{"position":9,"surface":"وَمِنْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":10,"surface":"أَنفُسِهِمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefisleri"},{"position":10,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":11,"surface":"وَمِمَّا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"مِمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":11,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":12,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":13,"surface":"يَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilirler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yasin sûresi 36. Âyette*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/36*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/36*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/36*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/36*