# Yâsîn Sûresi, 39. Âyet (36:39)

> وَٱلْقَمَرَ قَدَّرْنَـٰهُ مَنَازِلَ حَتَّىٰ عَادَ كَٱلْعُرْجُونِ ٱلْقَدِيمِ

*Velkamera kaddernâhu menâzile hattâ ‘âde kel'urcûni-lkadîm(i)*

**Meal (Diyanet):** Ayın dolaşımı için de konak yerleri (evreler) belirledik. Nihayet o, eğrilmiş kuru hurma dalı gibi olur.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/39

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Ay'ın hareketini ve evrelerini, Allah'ın takdir ettiği bir düzen içinde gerçekleştiğini ve bu döngünün sonunda eski bir hurma dalına benzeyen hilal şeklini almasını dilbilimsel bir derinlikle ifade etmektedir. Ay'ın menzilleri ve bu menzillerin sonunda aldığı şekil, ilahi kudretin ve düzenin bir göstergesi olarak sunulur.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْقَمَرَ","root":"ق م ر","rootLatin":"k-m-r","meaning":"Ay, gökyüzündeki ışık veren cisim.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kamer' kelimesini, geceleri ışık veren gök cismi olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kudretinin bir delili olarak, belirli bir yörüngede hareket eden ve evreleri olan bir varlık olarak vurgulanır. (s. 410)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'kamer'in genellikle 'şems' (güneş) ile birlikte anıldığını ve kozmik düzenin, Allah'ın yaratma ve yönetme gücünün bir sembolü olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayette de Ay'ın menzilleri, bu ilahi düzenin bir parçasıdır."}]},{"word":"قَدَّرْنَـٰهُ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Takdir ettik, ölçüyle belirledik, bir düzene koyduk.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kaddernâhu' fiilini, 'onu belirli menzillere göre ölçüp biçtik, takdir ettik' şeklinde açıklar. Ay'ın hareketinin rastgele değil, ilahi bir plan ve ölçü dahilinde olduğunu ifade eder. (s. 385)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kaddernâhu' kelimesinin, 'bir şeyi belirli bir ölçüye göre düzenlemek ve tayin etmek' anlamını taşıdığını belirtir. Ayette, Ay'ın yörüngesinin ve evrelerinin Allah tarafından belirlenmiş bir düzen içinde olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kadr' kökünün, 'bir şeyi belirli bir ölçüye göre ayarlamak, takdir etmek, gücü yetmek' gibi anlamlara geldiğini ifade eder. Ayetteki 'kaddernâhu', Allah'ın Ay'ın hareketini ve evrelerini kusursuz bir şekilde planladığını ve belirlediğini gösterir."}]},{"word":"مَنَازِلَ","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Konaklar, duraklar, Ay'ın gökyüzündeki belirli uğrak yerleri.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'menâzil' kelimesini, Ay'ın her gece konakladığı, yani göründüğü ve hareket ettiği yerler olarak açıklar. Bu, Ay'ın yörüngesindeki belirli durakları ifade eder. (c. 2, s. 165)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'menzil' kelimesinin, 'bir şeyin indiği veya konakladığı yer' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'menâzil', Ay'ın gökyüzündeki belirli evrelerini ve bu evrelerdeki konumlarını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'menâzil'in, Ay'ın her gece birinde göründüğü yirmi sekiz konak olduğunu ve bu konakların Ay'ın hareketini ve evrelerini belirlediğini ifade eder. Bu, Ay'ın döngüsünün bir parçasıdır."}]},{"word":"عَادَ","root":"ع و د","rootLatin":"a-v-d","meaning":"Döndü, geri geldi, dönüştü.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'avd' kökünü, 'bir şeyin eski haline dönmesi veya bir durumdan başka bir duruma geçmesi' olarak tanımlar. Ayetteki 'âde', Ay'ın dolunay halinden incelerek eski ve kurumuş hurma dalı şekline dönüşmesini ifade eder. (s. 574)"},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'âde' fiilinin, 'bir şeyin bir halden başka bir hale geçmesi, dönüşmesi' anlamını taşıdığını belirtir. Ayette, Ay'ın evrelerinin sonunda aldığı hilal şeklinin, kuru bir hurma dalına benzetilerek bu dönüşüm vurgulanır."}]},{"word":"ٱلْعُرْجُونِ","root":"ع ر ج ن","rootLatin":"a-r-j-n","meaning":"Hurma dalının kuruyup eğrilmiş kısmı, eski hurma salkımının sapı.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'urcûn' kelimesini, 'hurma salkımının kuruyup eğrilmiş, hilal şeklini almış sapı' olarak açıklar. Ay'ın son evresindeki hilal şeklinin bu benzetmeyle anlatıldığını belirtir. (s. 385)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'urcûn'u, 'hurma salkımının kuruduğunda eğrilen ve hilale benzeyen sapı' olarak tanımlar. Ayetteki benzetme, Ay'ın incelip küçülerek aldığı şekli görselleştirir. (c. 2, s. 166)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'urcûn' kelimesinin, 'hurma ağacından kesildikten sonra kuruyan ve eğrilen hurma salkımının sapı' olduğunu belirtir. Ayetteki benzetme, Ay'ın son evresindeki hilal şeklinin inceliğini ve eğriliğini vurgular. (s. 562)"}]},{"word":"ٱلْقَدِيمِ","root":"ق د م","rootLatin":"k-d-m","meaning":"Eski, yaşlı, uzun zamandır var olan.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kadîm' kelimesinin, 'zamanı geçmiş, eski' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kadîm', hurma dalının kurumuş ve eskimiş halini ifade ederek, Ay'ın incelmiş ve zayıflamış hilal şeklini pekiştirir."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kadîm'in, 'varoluşunun üzerinden uzun zaman geçmiş olan' anlamını taşıdığını açıklar. Ayetteki 'urcûnu'l-kadîm' ifadesi, Ay'ın döngüsünün sonundaki hilal şeklinin, kurumuş ve eski bir hurma dalının zayıf ve eğri görünümüne benzetilerek, bu durumun ne kadar belirgin olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلْقَمَرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-م-ر","rootLatin":"q-m-r","lemma":"قَمَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mahzuf bir fiilin mef'ûlün bihi olduğu için mansûb (takdir: و سخرنا القمر)","gloss":"Ay'ı"},{"position":2,"surface":"قَدَّرْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"takdir ettik, belirledik"},{"position":2,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":3,"surface":"مَنَازِلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"مَنْزِل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (gayri munsarif olduğu için fetha ile)","gloss":"konaklar"},{"position":4,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ta ki"},{"position":5,"surface":"عَادَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-و-د","rootLatin":"ʿ-w-d","lemma":"عَادَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"döndü"},{"position":6,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"gibi"},{"position":6,"surface":"ٱلْعُرْجُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ر-ج","rootLatin":"ʿ-r-j","lemma":"عُرْجُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hurma dalı"},{"position":7,"surface":"ٱلْقَدِيمِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ق-د-م","rootLatin":"q-d-m","lemma":"قَدِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"eski, kuru"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/39*
- **Kamer Sûresi** · *36/39*
- **Kamer Sûresi** · *36/39*
- **Kamer Sûresi** · *36/39*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/39*
- **Kamer Sûresi** · *36/39*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yasin Suresi 39 ayet*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yasin Suresi 39 ayet*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *36/39*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *36/39*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *36/39*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *36/39*