# Yâsîn Sûresi, 45. Âyet (36:45) > وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّقُوا۟ مَا بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَمَا خَلْفَكُمْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ *Ve-iżâ kîle lehumu-ttekû mâ beyne eydîkum vemâ ḣalfekum le'allekum turhamûn(e)* **Meal (Diyanet):** Onlara, "Önünüzde ve arkanızda olan şeylerden (dünya ve ahirette göreceğiniz azaplardan) sakının ki size merhamet edilsin" denildiğinde yüz çevirirler. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/45 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Geçmişten ve gelecekten sakının uyarısı — ve yüz çevirenlerin hâli.","keyConcepts":[{"word":"ٱتَّقُوا۟","root":"و ق ي","rootLatin":"V-Q-Y","meaning":"Sakının, korunun; takvâ — Allah'ın emirlerine sığınarak kötülükten korunma.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"İttikâ, 'vikâye' (korunma) kökündendir. Takvâ, korkudan ziyade bir kalkan edinmektir — Allah'ın emrine sığınarak azaptan korunmak. 'Mâ beyne eydîküm' (önünüzdeki) ahiret azabını, 'mâ halfeküm' (arkanızdaki) geçmiş milletlerin akıbetini ifade eder."}]},{"word":"تُرْحَمُونَ","root":"ر ح م","rootLatin":"R-H-M","meaning":"Merhamet olunursunuz; ilâhî rahmete mazhar kılınma ümidi.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"'Lealleküm turhamûn' — umulur ki merhamet olunursunuz. 'Lealle' edatı ümit ve teşvik bildirir. Takvâ ile rahmet arasında doğrudan bir bağ kurulur."}]}]} ## Tefsir {"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Yâsîn Suresi 45. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nوَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّقُوا۟ مَا بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَمَا خَلْفَكُمْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ — Onlara 'Önünüzdekinden ve arkanızdakinden sakının ki merhamet olunasınız' denildiğinde (yüz çevirirler).\n\nBu âyet, ilâhî uyarının kapsayıcılığını gösterir. 'Mâ beyne eydîküm' (önünüzdeki): müfessirlerin bir kısmına göre âhiret azabı, bir kısmına göre gelecek. 'Mâ halfeküm' (arkanızdaki): geçmiş ümmetlerin helâk hikâyeleri. Râgıb Hazretleri, 'ittikâ'nın vikâye (korunma) kökünden geldiğini, takvânın bir kalkan edinme sanatı olduğunu belirtir.\n\nKefevî Hazretleri, 'lealle' edatının ümit ve teşvik bildirdiğine dikkat çeker: takvâ ile rahmet arasında doğrudan sebep-sonuç ilişkisi vardır.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"Önündeki — yarının azabı. Arkandaki — dünün ibretleri. Geçmişe bak, ibret al; geleceğe bak, hazırlan. Ama onlar ne geçmişe bakıyorlar ne geleceğe — bugünün zevkinde boğulmuşlar. İbret almayan geçmişi tekrar eder, hazırlanmayan geleceğe çarpılır.\"*\n\nAllah'ım, bizi geçmişten ibret alan, geleceğe hazırlanan kullarından eyle.\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nŞeyh-i Ekber'in nazarında 'mâ beyne eydîküm ve mâ halfeküm' ifadesi, zamanın iki boyutunu — mâzî ve istikbâli — aşan bir hakikate işaret eder. Hakikî takvâ, zamandan münezzehtir — her anda Allah'la beraber olmaktır.\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Takvâ, geçmişten pişmanlık, gelecekten endişe değildir — şimdiki anda Allah'la beraber olmaktır. Mâzîdeki günahlarına tövbe et, istikbâldeki imtihanlara hazırlan — ama ikisini de bugünün ameliyle yap.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, bize takvâ zırhını giydir. Geçmişin ibretlerinden, geleceğin uyarılarından gafil olmayan, rahmetine lâyık kullarından eyle.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât","Ebu'l-Bekâ el-Kefevî, el-Külliyyât","Muhyiddin İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye"]} ## Tefsir {"topics":["takva","hidayet-dalalet","musrikler"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"zaman"},{"position":2,"surface":"قِيلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"denildi"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":4,"surface":"ٱتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakının"},{"position":5,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şey"},{"position":6,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":7,"surface":"أَيْدِي","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"elleriniz"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"şey"},{"position":9,"surface":"خَلْفَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"خَلْفَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arkanızda"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":10,"surface":"لَعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve İstidrak","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"umulur ki"},{"position":10,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"siz"},{"position":11,"surface":"تُرْحَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحِمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"merhamet olunursunuz"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/45* - **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/45*