# Yâsîn Sûresi, 49. Âyet (36:49)

> مَا يَنظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً وَٰحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ يَخِصِّمُونَ

*Mâ yenzurûne illâ sayhaten vâhideten te/ḣużuhum vehum yaḣissimûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar ancak, çekişip dururlarken kendilerini yakalayacak korkunç bir ses bekliyorlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/49

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tek bir sayha (çığlık) ile ansızın yakalanma — çekişirlerken gelen kıyâmet.","keyConcepts":[{"word":"صَيْحَةً","root":"ص ي ح","rootLatin":"S-Y-H","meaning":"Çığlık, sayha; kıyâmetin kopuşunu ilân eden korkunç ses.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Sayha, şiddetli çığlıktır. Kur'ân'da kıyâmetin üç ismi var: sayha (çığlık), nefha (üfleme), sâa (saat). Her biri farklı bir boyutunu anlatır — sayha, anîliği ve dehşeti vurgular."}]},{"word":"يَخِصِّمُونَ","root":"خ ص م","rootLatin":"H-S-M","meaning":"Çekişirler, tartışırlar; dünya meşgalesinin son ânı.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Hısâm, şiddetli münakaşadır. İnsanlar alışverişte, pazarlıkta, günlük tartışmalarında — tam o anlarındayken sayha gelecek. Ölüm, randevu vermez."}]}]}

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Yâsîn Suresi 49. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nمَا يَنظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً وَٰحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ يَخِصِّمُونَ — Onlar, çekişip dururlarken kendilerini yakalayacak tek bir çığlıktan başkasını beklemiyorlar.\n\nBu âyet, kıyâmetin anîliğini tasvir eder. Fîrûzâbâdî Hazretleri, 'sayha'nın şiddetli çığlık demek olduğunu, kıyâmetin üç isminden biri olarak 'anîlik ve dehşet'i vurguladığını belirtir.\n\nSicistânî Hazretleri, 'hısâm'ın (çekişme) şiddetli münakaşa anlamına geldiğini, insanların alışverişte, pazarlıkta, günlük meşgalelerindeyken yakalanacaklarını beyân eder. Ölüm, randevu vermez; kıyâmet, haber göndermez.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"'Ve hüm yehissimûn' — çekişip dururlarken. Adam pazarlıkta, kadın tezgâhta, çocuk oyunda — tam o anda tek bir çığlık! Ne söyleyeceklerini söyleyebildiler ne yapacaklarını yapabildiler. İşte kıyâmet bu kadar ansızındır. Öyleyse, her ânını son ânınmış gibi yaşa.\"*\n\nAllah'ım, bizi gaflet içindeyken yakalamanlardan eyle. Her ânımızı zikir ve şükürle dolu kıl.\n\n### ✦ Mesnevî'nin Nağmesinden\n\nHz. Mevlânâ'nın gönül dilinden: İnsan tartışır durur — kimin haklı olduğunu, kimin daha çok bildiğini, kimin malının daha fazla olduğunu. Derken ölüm gelir ve tüm tartışmaları bitirir. O zaman anlar ki, tek mesele haklı olmak değil — hazırlıklı olmaktı.\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Dünya tartışmalarına dalma — o tartışmalar bir sayha ile bitecek. Sülûk ehli, boş mücâdeleden uzak durur, hakikî meşgaleye — zikrullaha — yönelir.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, bizi boş çekişmelerin, anlamsız münakaşaların içinde yakalama. Son ânımızda bile Senin zikrin dilimizde olsun.","sources":["Fîrûzâbâdî, Basâiru Zevi't-Temyîz","Ebû Bekir es-Sicistânî, Nüzhetü'l-Kulûb"]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","hesap-mizan","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Mâ"},{"position":2,"translit":"yenzurûne"},{"position":3,"translit":"illâ"},{"position":4,"translit":"sayhaten"},{"position":5,"translit":"vâhideten"},{"position":6,"translit":"te/ḣużuhum"},{"position":7,"translit":"vehum"},{"position":8,"translit":"yaḣissimûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"يَنظُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-z-r","lemma":"نَظَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"beklerler","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":4,"surface":"صَيْحَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ي-ح","rootLatin":"s-y-h","lemma":"صَيْحَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"çığlık","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":5,"surface":"وَٰحِدَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَاحِدَة","form":"Fâile","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin (صَيْحَةً) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"bir tek","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":6,"surface":"تَأْخُذُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yakalar","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"iken","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":7,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":8,"surface":"يَخِصِّمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ص-م","rootLatin":"kh-s-m","lemma":"خَاصَمَ","form":"Mufâale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû (cümle olarak mahallen merfû)","gloss":"çekişip dururlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/49*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/49*