# Yâsîn Sûresi, 62. Âyet (36:62)

> وَلَقَدْ أَضَلَّ مِنكُمْ جِبِلًّا كَثِيرًا ۖ أَفَلَمْ تَكُونُوا۟ تَعْقِلُونَ

*Velekad edalle minkum cibillen keśîrâ(an)(s) efelem tekûnû ta'kilûn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Andolsun, o sizden pek çok nesli saptırmıştı. Hiç düşünmüyor muydunuz?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/62

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Şeytanın sayısız nesli saptırdığı, aklın nerede kaldığı sorgulanır.","keyConcepts":[{"word":"جِبِلًّا","root":"ج ب ل","rootLatin":"C-B-L","meaning":"Topluluk, kalabalık nesil; yaratılış üzere bir araya gelmiş büyük kitle.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Cibill, büyük topluluk demektir. Bazı kıraatlerde 'cibillen' şeklinde okunur. İnsanların nesiller boyu şeytana uyduğuna işaret eder."}]},{"word":"تَعْقِلُونَ","root":"ع ق ل","rootLatin":"A-Q-L","meaning":"Akletmek, bağlamak; aklı kullanarak hakikati kavramak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Akl, 'bağlamak' kökünden gelir — nefsi kötülükten alıkoymak, hakikate bağlamak. Aklını kullanan, nefsini dizginler; kullanmayan, şeytanın güdümüne girer."}]}]}

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Yâsîn Suresi 62. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nوَلَقَدْ أَضَلَّ مِنكُمْ جِبِلًّا كَثِيرًا أَفَلَمْ تَكُونُوا تَعْقِلُونَ — And olsun ki şeytan, sizden pek çok nesli saptırdı. Aklınızı kullanmıyor muydunuz?\n\nجِبِلًّا كَثِيرًا (cibillen kesîrâ) — çok büyük topluluklar, sayısız nesiller. Sicistânî Hazretleri, cibillin büyük kalabalık anlamına geldiğini beyân buyurmuşlardır. Şeytanın saptırma faaliyeti bir nesille sınırlı değil — Âdem'den beri devam eden küllî bir savaştır.\n\nأَفَلَمْ تَكُونُوا تَعْقِلُونَ (efelam tekûnû ta'kilûn) — Aklınızı kullanmıyor muydunuz? Râgıb Hazretleri, aklın 'bağlamak' kökünden geldiğini hatırlatır: nefsi kötülükten alıkoyup hakikate bağlamak. Akıl, insanın şeytana karşı en güçlü silahıdır — ama kullanılmazsa paslanır.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"'Efelam tekûnû ta'kilûn?' — Akıl vermedim mi size? İbret almadınız mı, nesillerin helâkini görmediniz mi? Her çağın firavunları, nemrutları, müstekbirleri geldi geçti — hiçbirinden ders çıkarmadınız mı? Akıl, kullanılmadığında yük olur; kullanıldığında ise nurdur.\"*\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Akl-ı meâd (âhireti düşünen akıl) ile akl-ı meâş (dünyayı düşünen akıl) arasındaki farkı bil. Şeytan, akl-ı meâşı güçlendirip akl-ı meâdı zayıflatır. Sen, ikisini dengele — ama meâdı öne al.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, bize verdiğin aklı hakikat yolunda kullanmayı nasîb et. Aklımızı nefsimize değil Sana hizmete seferber eden kullarından eyle.","sources":["Ebû Bekir es-Sicistânî, Nüzhetü'l-Kulûb","Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât"]}

## Tefsir

{"topics":["seytan-vesvese","musrikler","hidayet-dalalet","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstînâf + Harf-i Kasem + Harf-i Tahkîk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cümle başlangıcı","gloss":"Andolsun ki"},{"position":2,"surface":"أَضَلَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"d-l-l","lemma":"إِضْلَال","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"saptırdı"},{"position":3,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"den"},{"position":3,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"siz"},{"position":4,"surface":"جِبِلًّا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ب-ل","rootLatin":"j-b-l","lemma":"جِبِلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nesilleri"},{"position":5,"surface":"كَثِيرًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-th-r","lemma":"كَثِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin (جِبِلًّا) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"nice, çok"},{"position":6,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifhâm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Soru edatı","gloss":"mı"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"o halde"},{"position":6,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cezm edatı","gloss":"değil mi"},{"position":7,"surface":"تَكُونُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"لَمْ edatıyla meczûm","gloss":"olmadınız mı"},{"position":8,"surface":"تَعْقِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ق-ل","rootLatin":"'-q-l","lemma":"عَقْل","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"تَكُونُوا۟ fiilinin haberi olduğu için merfû (cümle olarak)","gloss":"aklediyorsunuz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/62*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/62*