# Yâsîn Sûresi, 66. Âyet (36:66)

> وَلَوْ نَشَآءُ لَطَمَسْنَا عَلَىٰٓ أَعْيُنِهِمْ فَٱسْتَبَقُوا۟ ٱلصِّرَٰطَ فَأَنَّىٰ يُبْصِرُونَ

*Velev neşâu letamesnâ ‘alâ a'yunihim festebekû-ssirâta feennâ yubsirûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Eğer dileseydik, onların gözlerini büsbütün kör ederdik de (bu halde) yola koyulmak için didişirlerdi. Fakat nasıl görecekler ki?!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/66

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Allah dileseydi gözlerini silip yok ederdi — yolu bulamazlardı.","keyConcepts":[{"word":"طَمَسْنَا","root":"ط م س","rootLatin":"T-M-S","meaning":"Silmek, yok etmek; iz bırakmadan kapatmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tams, bir şeyin izini tamamen silmektir. Gözlerin tams edilmesi — göz çukurlarının dümdüz olması, görebilme kabiliyetinin tamamen kaldırılması."}]},{"word":"ٱلصِّرَٰطَ","root":"ص ر ط","rootLatin":"S-R-T","meaning":"Yol, cadde; geçilecek güzergâh.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Sırât, geniş ve açık yol demektir. Hem dünyevî yolu hem uhrevî sırât köprüsünü kapsar. Bu âyette 'yolu bile bulamazlardı' mânâsıyla dünya hayatı kastedilir."}]}]}

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Yâsîn Suresi 66. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nوَلَوْ نَشَاءُ لَطَمَسْنَا عَلَىٰ أَعْيُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَأَنَّىٰ يُبْصِرُونَ — Dilesek, gözlerini büsbütün silerdik de yolu bulmaya çalışırlardı — ama nasıl görsünler?\n\nBu âyet, ilâhî kudretin insana verdiği nimetleri geri alma imkânını hatırlatır. لَطَمَسْنَا (letamesnâ) — İbn Kuteybe Hazretleri, tamsın 'bir şeyin izini tamamen silmek' olduğunu, gözlerin tams edilmesinin göz çukurlarının dümdüz olması demek olduğunu beyân buyurmuşlardır.\n\nفَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ (festebekû's-sırât) — yolu bulmak için yarışırlardı. Ama nasıl görsünler? Gözü olan ama basiret-i kör olan insan, zaten mânen göremez — fiziksel görme de kalksa, tam bir karanlıkta kalır.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"Gözü olan herkes görmez. Basar (fiziksel göz) var, basîret (kalp gözü) var. Nice gözü açık, basîreti kör. Allah 'dilesem gözünüzü de alırım' diyor — ama almıyor. Bu, mühlet; bu, rahmet; bu, fırsat. Gözünü hakikat için kullan — yoksa o nimet geri alınır.\"*\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Basîretini aç — basar yetmez. Zâhirî gözle dünyayı görürsün; bâtınî gözle hakikati. Sülûkun gayesi, kalp gözünü açmaktır. Gözün var ama göremiyorsan — ne farkın var körden?\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, gözlerimizi hakikat için aç. Basarımızı da basîretimizi de muhafaza et. Göz nimetini Senin rızan yolunda kullanan kullarından eyle.","sources":["İbn Kuteybe, Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","Fîrûzâbâdî, Basâiru Zevi't-Temyîz"]}

## Tefsir

{"topics":["kader","musrikler","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve eğer"},{"position":2,"surface":"نَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"ş-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"dilersek"},{"position":3,"surface":"لَطَمَسْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ط-م-س","rootLatin":"ṭ-m-s","lemma":"طَمَسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kör ederdik"},{"position":4,"surface":"عَلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":5,"surface":"أَعْيُنِهِمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ي-ن","rootLatin":"ʿ-y-n","lemma":"عَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gözleri"},{"position":5,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"فَٱسْتَبَقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ب-ق","rootLatin":"s-b-q","lemma":"اِسْتَبَقَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarışırlardı"},{"position":7,"surface":"ٱلصِّرَٰطَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ر-ط","rootLatin":"ṣ-r-ṭ","lemma":"صِرَاط","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yolu"},{"position":8,"surface":"فَأَنَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"nasıl"},{"position":9,"surface":"يُبْصِرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-ṣ-r","lemma":"أَبْصَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"görebilirlerdi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/66*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/66*