# Yâsîn Sûresi, 67. Âyet (36:67)

> وَلَوْ نَشَآءُ لَمَسَخْنَـٰهُمْ عَلَىٰ مَكَانَتِهِمْ فَمَا ٱسْتَطَـٰعُوا۟ مُضِيًّا وَلَا يَرْجِعُونَ

*Velev neşâu lemesaḣnâhum ‘alâ mekânetihim femâ-stetâ'û mudiyyen velâ yerci'ûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Yine eğer dileseydik, oldukları yerde başka yaratıklara dönüştürürdük de ne ileri gidebilirler, ne geri dönebilirlerdi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/67

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Allah dileseydi oldukları yerde dondurur, ileri-geri gidemezlerdi.","keyConcepts":[{"word":"مَسَخْنَـٰهُمْ","root":"م س خ","rootLatin":"M-S-H","meaning":"Mesh etmek, suretini değiştirmek; bir halden başka bir hale çevirmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Mesh, sureti değiştirip çirkinleştirmektir. Kur'ân'da maymuna ve domuza çevrilme kıssalarında da bu kök geçer. Burada 'makânâtihim' (oldukları yerde) dondurmak mânâsındadır."}]},{"word":"مَكَانَتِهِمْ","root":"م ك ن","rootLatin":"M-K-N","meaning":"Mekân, bulundukları yer; durağanlık ve hareket edememe.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Mekânet, mekândan türemiş olup 'bulundukları konum' demektir. Yerlerinde dondurulmak — ne ileri ne geri gidememek, tam bir acziyet hali."}]}]}

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Yâsîn Suresi 67. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nوَلَوْ نَشَاءُ لَمَسَخْنَاهُمْ عَلَىٰ مَكَانَتِهِمْ فَمَا اسْتَطَاعُوا مُضِيًّا وَلَا يَرْجِعُونَ — Dilesek, oldukları yerde suretlerini değiştirirdik de ne ilerleyebilirler ne de geri dönebilirlerdi.\n\nBu âyet, bir öncekinin ardından ilâhî kudretin ikinci bir tecellîsini gösterir. لَمَسَخْنَاهُمْ (lemesahnâhum) — Râgıb Hazretleri, meshin 'sureti değiştirip çirkinleştirmek' olduğunu belirtir. Kur'ân'da Cumartesi yasağını çiğneyen kavmin maymuna çevrilmesi de 'mesh'tir.\n\nعَلَىٰ مَكَانَتِهِمْ (alâ mekânetihim) — oldukları yerde, kıpırdayamaz halde. Sicistânî Hazretleri bunu 'yerlerinde dondurmak' olarak tefsir etmiştir — ne ileri gidebilirler ne geri dönebilirler.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"İleri gidemez — tevbe edemez. Geri dönemez — dünyaya dönemez. İşte bu, fırsatı kaçıranın hâlidir. Vakit varken hareket et; donmadan, katılaşmadan, mesh olmadan. Taş kesilmek yalnız bedene değil — kalbe de olur. Katılaşmış kalp, mesh olmuş kalptir.\"*\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nŞeyh-i Ekber'in nazarında mesh, yalnızca fiziksel dönüşüm değil — rûhânî gerileme ve insanlık mertebesinden düşüştür. Nefsin hayvanî sıfatları galip geldiğinde, insan sureti kalır ama insanlık gider.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, kalbimizi katılaştırma, ruhumuzu mesh etme. Bizi ileriye — Sana doğru — yürüyen, donmayan, canlı kalan kullarından eyle.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât","Ebû Bekir es-Sicistânî, Nüzhetü'l-Kulûb","Muhyiddin İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye"]}

## Tefsir

{"topics":["kader","tabiat-ayetleri","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart edatı olduğu için mebnî","gloss":"ve eğer"},{"position":2,"surface":"نَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"sh-y-hamza","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"dileseydik"},{"position":3,"surface":"لَمَسَخْنَـٰهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-س-خ","rootLatin":"m-s-kh","lemma":"مَسَخَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"elbette onları dönüştürürdük"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":4,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":5,"surface":"مَكَانَتِهِمْ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"مَكَانَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yerlerinde"},{"position":5,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"فَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf ve nefy edatı olduğu için mebnî","gloss":"böylece yapamazlardı"},{"position":7,"surface":"ٱسْتَطَـٰعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ط-و-ع","rootLatin":"ṭ-w-ʿ","lemma":"اِسْتَطَاعَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"güç yetiremezlerdi"},{"position":8,"surface":"مُضِيًّۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ض-ي","rootLatin":"m-ḍ-y","lemma":"مُضِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ilerlemeye"},{"position":9,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf ve nefy edatı olduğu için mebnî","gloss":"ve ne de"},{"position":10,"surface":"يَرْجِعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"رَجَعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"geri dönebilirlerdi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/67*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/67*