# Yâsîn Sûresi, 68. Âyet (36:68)

> وَمَن نُّعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِى ٱلْخَلْقِ ۖ أَفَلَا يَعْقِلُونَ

*Vemen nu'ammirhu nunekkis-hu fî-lḣalk(i)(s) efelâ ya'kilûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kime uzun ömür verirsek, onu yaratılış itibariyle tersine çeviririz (gücünü azaltırız). Hala düşünmeyecekler mi?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/68

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Ömür uzadıkça yaratılışta geriletilme — ihtiyarlıkta çocuklaşma.","keyConcepts":[{"word":"نُنَكِّسْهُ","root":"ن ك س","rootLatin":"N-K-S","meaning":"Ters çevirmek, baş aşağı etmek; yaratılışta geriye döndürmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Tenkîs, bir şeyi ters çevirmektir. İnsan ömrünün sonunda bebeklik haline döner — güç zayıflığa, ilim unutkanlığa, istiklâl bağımlılığa döner."}]},{"word":"ٱلْخَلْقِ","root":"خ ل ق","rootLatin":"H-L-Q","meaning":"Yaratılış; takdir ederek var etmek.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Halk, hem yoktan yaratmayı hem de bir kalıba göre biçimlendirmeyi kapsar. 'Nunakkishu fi'l-halk' — yaratılışta geriye döndürürüz; güçlüyü zayıfa, bilgiliyi unutkana çeviririz."}]}]}

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Yâsîn Suresi 68. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nوَمَن نُّعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِي الْخَلْقِ أَفَلَا يَعْقِلُونَ — Kime uzun ömür verirsek, yaratılışta onu geriletir (tersine çeviririz). Akıllarını kullanmıyorlar mı?\n\nBu âyet, insanın biyolojik kaderini — yaşlanma ve gerileme hakikatini — ilâhî bir delil olarak sunar. نُنَكِّسْهُ (nunakkishu) — ters çeviririz, baş aşağı ederiz. Râgıb Hazretleri, tenkîsin 'bir şeyi ters çevirmek' olduğunu belirtir. İnsan, bebeklikten gençliğe yükselir — sonra gençlikten ihtiyarlığa, güçten zayıflığa, bilgiden unutkanlığa geri döner.\n\nBu döngü, hem insanın acziyetinin hem de ilâhî kudretin delilidir. Güç senin değil — verilmiş ve geri alınacak.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri bu hakikati şöyle beyân buyurmuşlardır: *\"Gençliğine güvenme — çünkü ihtiyarlık gelecek. Gücüne güvenme — çünkü zayıflık gelecek. Aklına güvenme — çünkü unutkanlık gelecek. Sana güç veren Allah'a güven — çünkü O değişmez, sen değişirsin. İnsan bir yay gibidir: önce gerilir, sonra gevşer. Ama yayı geren el, hep aynı eldir.\"*\n\n### ✦ Mesnevî'nin Nağmesinden\n\nHz. Mevlânâ'nın gönül dilinden: Saçın ağardı — uyarı geldi. Dizlerin titriyor — uyarı geldi. Unutkanlık çoğaldı — uyarı geldi. Beden sana diyor ki: 'Ben gidiyorum, sen de hazırlan.' Bedenin dilini anla.\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Yaşlanmak, bedenin gerilmesi ama ruhun olgunlaşmasıdır. Beden zayıflarken ruh güçlensin — işte sülûkun hikmeti budur. İhtiyarlıkta bedenin çökerken ruhun yüceliyorsa, yaşlanmak kaybetmek değil kazanmaktır.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, ömrümüzü bereketli kıl. Yaşlanırken bedenimiz zayıflasa da kalbimizi genç, ruhumuzu diri tut. Ömrün her faslını Senin rızan için yaşayan kullarından eyle.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât","Ebu'l-Bekâ el-Kefevî, el-Külliyyât"]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","tabiat-ayetleri","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"نُّعَمِّرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ر","rootLatin":"Ain-Mim-Ra","lemma":"عَمَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"İsm-i şartın ceza fiili olduğu için meczûm","gloss":"uzun ömürlü kılarız"},{"position":2,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":3,"surface":"نُنَكِّسْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ك-س","rootLatin":"Nun-Kaf-Sin","lemma":"نَكَّسَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"İsm-i şartın cevap fiili olduğu için meczûm","gloss":"tersine çeviririz"},{"position":3,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"ٱلْخَلْقِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"Kha-Lam-Qaf","lemma":"خَلْق","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yaratılış"},{"position":6,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"mı"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":6,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":7,"surface":"يَعْقِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ق-ل","rootLatin":"Ain-Qaf-Lam","lemma":"عَقَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"akletmezler mi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *Yasin, 36/68*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *Yasin, 36/68*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *36/68*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *36/68*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *36/68*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/68*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *36/68*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *36/68*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *36/68*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/68*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *36/68*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *36/68*