# Yâsîn Sûresi, 72. Âyet (36:72)

> وَذَلَّلْنَـٰهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَكُوبُهُمْ وَمِنْهَا يَأْكُلُونَ

*Ve żellelnâhâ lehum feminhâ rakûbuhum veminhâ ye/kulûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Biz, o hayvanları kendilerine boyun eğdirdik. Onlardan bir kısmı binekleridir, bir kısmını da yerler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/72

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hayvanların insana boyun eğdirilmesi — binek ve yiyecek nimeti.","keyConcepts":[{"word":"ذَلَّلْنَـٰهَا","root":"ذ ل ل","rootLatin":"Z-L-L","meaning":"Boyun eğdirmek, itaat ettirmek; vahşi olanı ehlîleştirmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Tezlîl, sert ve direngen olanı yumuşatıp itaatkâr kılmaktır. Deve gibi güçlü bir hayvanın küçük bir çocuğa bile boyun eğmesi — ilâhî teshîrin (boyun eğdirmenin) eseridir."}]},{"word":"رَكُوبُهُمْ","root":"ر ك ب","rootLatin":"R-K-B","meaning":"Binek; üzerine binilen hayvan veya vasıta.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rekûb, binilen hayvandır. Araplar için deve hem binek hem yük hem de zenginlik sembolüydü. Kur'ân, bu günlük nimeti ilâhî lütuf olarak hatırlatır."}]}]}

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Yâsîn Suresi 72. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nوَذَلَّلْنَاهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَكُوبُهُمْ وَمِنْهَا يَأْكُلُونَ — Onları kendilerine boyun eğdirdik. Kimini binek olarak kullanırlar, kiminden de yerler.\n\nذَلَّلْنَاهَا (zellelnâhâ) — boyun eğdirdik, itaat ettirdik. Râgıb Hazretleri, tezlîlin 'sert ve direngen olanı yumuşatıp itaatkâr kılmak' olduğunu beyân buyurmuşlardır. Dev bir deve, küçücük bir çocuğa bile boyun eğer — bu, ilâhî teshîrin (boyun eğdirmenin) eseridir.\n\nفَمِنْهَا رَكُوبُهُمْ (feminhe rekûbuhum) — onlardan binekleri. Fîrûzâbâdî Hazretleri, rekûbun 'binilen hayvan' olduğunu belirtir.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"Bir düşün: Deve senden on kat güçlü, at senden on kat hızlı — ama ikisi de sana itaat ediyor. Bu, senin gücünle mi oluyor? Hayır! Allah, onlara sana itaat etmeyi ilham etti. Bu teshîr nimeti kalkarsa, bir koyun bile seni dinlemez. Öyleyse güce değil, gücü verene şükret.\"*\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Allah, hayvanları sana musahhar kıldığı gibi, nefsini de sana musahhar kılabilir. Nefs, başına buyruk bir yılkı atı gibidir — ama riyâzet ve zikir ile ehlîleşir. Nefsini ehlîleştir ki seni hakikate taşısın.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, bize boyun eğdirdiğin nimetlere şükretmeyi, hayvanlara merhamet etmeyi, teshîr nimetinin farkında olmayı nasîb et.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât","Fîrûzâbâdî, Basâiru Zevi't-Temyîz"]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","tabiat-ayetleri","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve żellelnâhâ"},{"position":2,"translit":"lehum"},{"position":3,"translit":"feminhâ"},{"position":4,"translit":"rakûbuhum"},{"position":5,"translit":"veminhâ"},{"position":6,"translit":"ye/kulûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"ذَلَّلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ذ-ل-ل","rootLatin":"dh-l-l","lemma":"ذَلَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"boyun eğdirdik, itaat ettirdik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":1,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":2,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":3,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den, dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"ondan","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"رَكُوبُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ك-ب","rootLatin":"r-k-b","lemma":"رَكُوب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bindikleri","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den, dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"ondan","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":6,"surface":"يَأْكُلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yerler","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/72*
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/72*