# Yâsîn Sûresi, 77. Âyet (36:77) > أَوَلَمْ يَرَ ٱلْإِنسَـٰنُ أَنَّا خَلَقْنَـٰهُ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُّبِينٌ *Eve lem yerâ-l-insânu ennâ ḣalaknâhu min nutfetin fe-iżâ huve ḣasîmun mubîn(un)* **Meal (Diyanet):** İnsan, bizim, kendisini az bir sudan (meniden) yarattığımızı görmedi mi ki, kalkmış apaçık bir düşman kesilmiştir. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/36/77 --- ## Tefsir {"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Yâsîn Suresi 77. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nأَوَلَمْ يَرَ الْإِنسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُّبِينٌ — İnsan görmedi mi ki Biz onu bir nutfeden yarattık? Bir de bakarsın, apaçık bir hasım kesilmiş!\n\nBu âyet, insanın yaratılış hakikatini hatırlatarak kibrin ve inkârın absürdlüğünü ortaya koyar. نُّطْفَة (nutfe) — Râgıb Hazretleri, nutfenin 'saf ve az miktardaki sıvı' olduğunu belirtir. Bir damla su — ve bu damladan, Yaratıcısına meydan okuyan bir varlık çıkar.\n\nخَصِيمٌ مُّبِينٌ (hasîmun mübîn) — apaçık bir düşman, inatçı bir muhalif. İbn Kuteybe Hazretleri, hasîmin 'şiddetli muhalif' olduğunu, bir damla sudan yaratılan insanın Yaratıcısına karşı çıkmasının küfrün absürdlüğünü gösterdiğini beyân buyurmuşlardır.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri bu âyetin hikmetini şöyle açmışlardır: *\"Bir damla pis su — işte başlangıcın. Sonra kemik, et, sinir, kan, beyin — bir sanat harikası oldun. Ve şimdi, seni bu hâle getirene 'yok' diyorsun? Aynaya bak: Sen bir mucizesin — ama mucizeyi inkâr eden bir mucize. Bu, absürdlüğün zirvesidir.\"*\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nŞeyh-i Ekber'in nazarında insanın 'hasîm-i mübîn' (apaçık hasım) olması, onun aklî kabiliyetinin delilidir. İnsan, tartışabilir, sorgulayabilir, karşı çıkabilir — ama bu kabiliyet, Hakk'ı tanımak için verilmiştir; Hakk'a karşı çıkmak için değil.\n\n### ✦ Mesnevî'nin Nağmesinden\n\nHz. Mevlânâ'nın gönül dilinden: Damla, denizle kavga eder mi? Zerre, güneşe meydan okur mu? Sen bir damla iken denizi inkâr ediyorsun. Aslına dön, kaynağını tanı.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, bizi aczimizi unutup kibirlenen, yaratılışını unutup meydan okuyan kullarından eyleme. Tevazuyu, Sana karşı edebi ve hakikati kabul cesaretiini nasîb et.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât","İbn Kuteybe, Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","Muhyiddin İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye"]} ## Tefsir {"topics":["insanin-yaratilisi","dirilis","musrikler","yaratilis"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mi?"},{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"يَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Harf-i cezm olan 'lem'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"görmez mi?"},{"position":3,"surface":"ٱلْإِنسَـٰنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ن-س","rootLatin":"'-n-s","lemma":"إِنْسَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"insan"},{"position":4,"surface":"أَنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":4,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz"},{"position":5,"surface":"خَلَقْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattık"},{"position":5,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":6,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":7,"surface":"نُّطْفَةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ط-ف","rootLatin":"n-ṭ-f","lemma":"نُطْفَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir nutfeden"},{"position":8,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"hemen"},{"position":8,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müfâcee","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"bir de bakarsın ki"},{"position":9,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":10,"surface":"خَصِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"خ-ص-م","rootLatin":"ḫ-ṣ-m","lemma":"خَصِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"hasım"},{"position":11,"surface":"مُّبِينٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"مُبِين","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"apaçık"}] ## Kelime Tahlili {"summary":"İnsanın nutfeden yaratılışı hatırlatılır — sonra apaçık bir hasım kesilir.","keyConcepts":[{"word":"نُّطْفَةٍ","root":"ن ط ف","rootLatin":"N-T-F","meaning":"Nutfe; bir damla su, meni damlası — yaratılışın başlangıcı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Nutfe, saf ve az miktardaki sıvıdır. İnsanın bir damla sudan yaratılması, hem acziyetine hem de ilâhî kudretin inceliğine işaret eder."}]},{"word":"خَصِيمٌ مُّبِينٌ","root":"خ ص م","rootLatin":"H-S-M","meaning":"Apaçık hasım, düşman; Yaratıcısına karşı çıkan.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hasîm, şiddetli muhaliftir. 'Mübîn' ile birlikte 'apaçık düşman' — bir damla sudan yaratılan insan, Yaratıcısına karşı meydan okur. Bu, küfrün absürdlüğünü gösterir."}]}]} ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Kâf Sûresi** · *36/77-79* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *36/77-79* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *36/77-79* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *36/77-79* - **Kâf Sûresi** · *36/77-79* - **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/77* - **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/77* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *36/77-79* - **TB. Kelime-i Nûhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/77* - **TB. Kelime-i Nûhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *36/77*